Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış şehir eşkiyâsı gürûhundan bir serserî ve kaatil; aslı Dimetokalı idi; uzun boylu, palabıyıklı, kara kuru sırım gibi, acı kuvvete sâhib bir adam olub kıbti olduğu da söylenirdi. Irz meselelerinden bir kaç defa hapse ...

Dilimizde farscadan alınmış isim; aslında “dilenci” anlamındadır, fakat Türkçede “fakir, muhtaç; dünyâ zevk ve malından el çekerek ömrünü ibâdet ve riyâzet ile geçiren kimse; bir dinî tarikatın mensubu kimse” anlamlarında kullanılır. Bu isim üzerine bi...

Onaltıncı asır ortalarında güzelliği ile nam almış İstanbul civanlarından, şâir Cemâlî Ahmed şehrengîzinde şöyle öğülmüşdür : Biri Derviş bezirgânzâde Kapusunda nice şehler fütâde Nola medhile dehri eylesem pür Bana da kalacak dellâllığıdür Fahri DÜ...

Eski İstanbul balıkçıları tarafından Kırlangıç Balığının yavrusuna verilmiş isim, ağlardan çıkdıkları zaman bir balıkçı an’anesi olarak hemen denize atılır, azad edilirlerdi (B.: Kırlangıç Balığı); bu isim hâlen unutulmuş gibidir, azad an’anesi devam e...

Dilimize farscadan alınmışdır; el silecek şey, elbezi, yağlık, peşkir demekdir; fakat günlük hayat içinde makreme (mendil) gibi üstde taşınmışdır, ve yalnız yıkanan eli yüzü kurulamak için değil, yüzün terini silmek için de kullanılmışdır ki Lâle Devri...

1880 ile 1885 arasında saray tüfenkcilerinden bir arnavud; bu ademin hakkında Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzinin ağır bir hicviyesi vardır : Kega mı toska mı bilemem iblis Posbıyık zebâni kılıklı habis Cehennem kütüğü bir şakî lûtî...

XVII. Yüzyılın son seneleri ile XVIII. Yüzyılın başında isimleri mechur kalmış birkaç kalender tarafından İstanbul sokaklarına düşmüş hâneberduş, ve bilhassa tercih ile zinâ veledi mürâhik veya nevhat oğlanlar toplanarak “Layhariye” yahud “Kalenderiye”...

Kavuk, külâh, fesin etrafına sarılan sarık; sarık’ın aydınlar ağzındaki adı. Eski toplum hayatında ise, mesleğe, mevkie, memuriyete göre destarın sarılma şekilleri tesbit edilmişdi, külâhın veya kavuğun üstünde bir destar, sarık, onu taşıyan kimsenin i...

Beyoğlunda Asmalı mescid Mahallesinde İstiklâl Caddesi üzerindedir; 1934 Belediye Şehir Rehberinde bir çıkmaz sokak olarak gösterilmiş ise de bu satırların yazıldığı tarihde Meşrutiyet Caddesine bir geçidle bağlanmış bulunuyordu. İstiklâl Caddesinde Ga...

Armatör ve kaptan; 1917 de Rizenin Pazar kazâsında doğdu; babasının adı Mehmed, anasının Asiye’dir; Pazar ilkokulunda (1928) okudu; pek genc yaşında gemici oldu, kaptanlığa kadar yükseldi (1939); 1955 ile 1960 arasında Beyhan, Duâtepe ve Kömür vapurlar...

“Kollu salta ile uzun cübbeye verilen isim; Mevlevî dervişleri bunu hücrede bulundukları sırada giyerlerdi, âyin esnâsında da Tennûre giyerlerdi. Bektâşilerin de Destegül adını verdikleri üstlük, Hayderî’den uzun, Cübbeden kısa ve kolsuz idi. Mevlevîle...

(Okunuşu : Şarl Dil) Fransız tarih bilgini ve edîbi, bilhassa Bizans tarihi ve sanat eserleri üzerine tedkikleri ve pek câzib üslublu yazıları ile tanınmışdır. 1859 da Strasbourg’da doğdu, 1944 de Paris’de öldü; Yüksek Öğretmen Okulundan çıkmış; 1881-1...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beyoğlunun Taksim nâhiyesinin Hacıahmed Efendi Mahallesi sokaklarından; Kurtoğlu Sokağı ile Dalfes Sokağı arasında uzanır, Elmastaş Sokağı ile kavuşağı vardır (B.Ş.R. Pafta 19/182); Kurtoğlu Sokağı tarafından gelindiğ...

(Dikson okunur) Geçen asırda yaşamış meşhur bir İngiliz hekimi; Londra Kraliyet Tıb Kolleji âzâsından olub ömrünün yarısı Türkiyede, bilhassa İstanbulda geçirmişdir; ölümünde doksan yaşını aşkın olduğuna göre 1806-1807 arasında doğmuş olacakdır; İstanb...

Kadıköyünde Moda semtinin sokaklarından; bu semtin Moda Burnundaki kare şeklindeki bir parçasını fırdolayı çevirmişdir, öylesine ki, satranç vâri dört yol ağızları yaparak kesişen beş sokak (Hüseyin bey Sokağı, Fazlipaşa Caddesi, Lütfi bey Sokağı, Sükr...

“Karısının nâmussuzluğunu çeken gayretsiz ve alcak adam” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî). Bu kelimeyi muhabbet dellalı, meyânecisi “pezevenk” den ayırd etmek lâzımdır; deyyus, tahsîsen zevcesinin veyâ kızının nâmussuzluğuna göz yuman, hattâ onların mey...

Bu satırların yazıldığı sırada İstanbul 3. Noteri; 1912 de Rizenin Pazar kazasında doğdu; babasının adı Mustafa, anasının adı Fatmadır; İstanbulda Kuleli Askerî Ortaokulunda (1930), Bursa Askerî Lisesinde oku du; İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini...

Birinci Cihan Harbi sonunda İstanbulun düşman askerî işgaali altında bulunduğu yıllarda işgal kuvvetlerinin zâbıta âmirlerinden; Harbiye Mektebinde yerleşmiş olan İngiliz işgal karargâhının istihbârat müdürü olan bir İngiliz albayı; rumları şımartması,...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beyoğlunun Taksim nâhiyesinin Hacıahmed Efendi Mahallesinin sokaklarından; bu mahallenin şimal ucundadır, Omuzdaş Sokağı ile Safâ Meydanı Sokağı arasında uzanır; Lokumcu Sokağı, Yaniâlem Sokağı, Kır Kâhyası Sokağı ve ...

Tersâne çavuşlarından aslı Danimarkalı bir mühtedî olub 1880 ile 1885 arasında geçen gençliğinde mâcerâli hayatı ve aşırı derecede güzelliği ile İstanbulun avâmî şöhretlerinden olmuşdu. Tophâne ketebesinden Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin evrâkı metr...

Büyükadanın batısında, adanın mesîrelerinden biridir; 9,5 hektârlık bir arazi olup denize doğru dil şeklinde uzanmışdır, sathı batıya doğru hafif meyilli ve düz, şimâl ve cenub kenarları denize yar olarak iner kayalıkdır. Üstü, ağaçları hayli seyrekleş...