İkinci Abdülhamid devri sonlarında İstanbulun en meşhur tulumbacı kahvehânelerinden biriydi; Divan Yolu üzerinde ve Gedikpaşaya inen sokağın karşısında idi. Üsküdarlı halk şâiri Destancı Vâsıf Hoca bir ramazan burada “Çalgılı Kahve” yapmışdı (B.: Çalgı...

1971 de İstanbulun Anadolu yakasında demir yolu boyu semtlerinden Küçükyalıda bir kadın berberi salonu sahibi 20 yaşlarında bir delikanlı; “Judo” sporunda altı yıl çalışarak kahverengi kuşak sâhibi olan Namık Gedik (B.: Judo), o semtde bir kadın berber...

İstanbulda yüzyıllar boyunca gece sokağa çıkanlar hükûmetce hoş görülmemiş, hakikatde de gece sokağa çıkıp dolaşanların çoğu uygunsuz güruhundan olmuş, zâbıta kolları tarafından yakalandıkkları zaman da kolluklarda (karakollarda) falaka dayağından zind...

Eminönü İlçesinin Alemdar Nâhiyesinin Eminsinan mahallesi yollarından; Piyerloti Caddesi ile Eminsinan Hamamı Sokağı arasındadır, Eminsinan Camii Sokağı ile bir kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 2/20). Piyerloti Caddesi tarafından gel...

Meşhur semt; adını Gedik Ahmed Paşa tarafından orada yaptırılmış bir çifte hamamdan almışdır, bir cami de bu ismi taşır. Eminönü Kazasının Kumkapu Nâhiyesinde Mimar Hayreddin Mahallesinin sınırı içindedir (Belediye Şehir Rehberi, pafta 3/25).

“Gevherli (Cevâhirli) Hanımsultan yahud Tayyarzâde Mehmed” adı ile meşhur bir meddah hikâyesinin kahramanı; R. E. Koçu bu eski meşhur hikâyeyi yeniden ele almış, çok mühim tarih notları ile zenginleştirerek “Tayyarzâde Mehmed yahud Binbirdirek Batakhân...

İstanbulun en eski ve en büyük ermeni erkek mektebidir; kurucusu Patrik Nerses Başpiskopos Varjabetyandır (1837 - 1884). Tedrisâta 1 eylül 1886 da başlamış ve bu güne kadar devam edegelmişdir, bu satırların yazıldığı sırada (1972) seksenaltıncı yılını ...

Onyedinci Yüzyılda yaşamış ünlü halk şâiri; doğum, ölüm tarihleri, aslının nereli olduğu bilinmiyor, hayâtı karanlık içindedir. Hicrî 1100 (1688 - 1689) yılında İstanbula gelen Kırnım Hanı Selim Giray hakında yazdığı bir manzumede çok saygılı bir dil k...

“Gîsû” diye telâffuz edenler de vardır; “Uzun saç, zülüf, kâkül, saç örgüsü” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî); “Başın iki tarafında omuzun üzerine dökülen saç” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lugatı). Dilimize farzcadan alınmışdır; Hüseyin Kâzım Bey tarafınd...

“24 temmuz 1875 tarihinde İstanbulda yayımlanmaya başlayan bir mizah gazetesi. İlk sahibi Çaylak Tevfikdir (B.: Mehmed Tevfik Bey, Çaylak). Haftada iki kere pazartesi ve perşembe günleri çıkan Geveze dört küçük sayfadan ibârettir; yazı ve karikatürleri...

Sultan Abdülazizin torunu ve şehzâde Mehmed Seyfeddin Efendi ile Nervâliter Hanımın kızı, şehzâde Ahmed Tevhid Efendinin ikiz kardeşi, musikişinas ve bestekâr; 1904 de İstanbulda babasının Çamlıcadaki köşkünde doğdu, 1924 de Osmanoğulları Hânedanı yurd...

Zamanımızın Hacıhusrevli namlı yankesici kadınlarından Aysel Solak’ın takma adı; 1967 de kırk yaşlarında bulunan Aysel “Nâciye Gezek” adına sahte bir pasaport çıkartmaya muvaffak olmuş, yanına 25 yaşındaki yakışıklı jigolosu Namver Eser’i de alarak Bat...

Fatih kazasının Fener nahiyesinin Kasım Günânî mahallesi yollarından, Sütlaç Sokağı ile Âyan Sokağı arasında uzanır, semtin ana yollarından Vodina Caddesine paralel bir durumdadır, Karanlık Kapu Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, ...

Muallim; çağımızın başında, meşrutiyet ve cumhuriyet devirlerinde maarifimizin çok değerli bir sîmâsı, bir ara İstanbul Maarif Müdürlüğünde bulunmuşdur. Doğum tarihi tesbit edilemedi, askeri hekim miralay Mehmed Şevki Beyin oğlu, yine değerli bir muall...

Ressam, resim muallimi; hamâsî tabloları ile pek kıymetli tablo ressamı, yine tabloları ve bilhassa hepsi ayrı güzellikde binlerce eskizi ile büyük İstanbul ressamı; 1891 de Dimetoka’da doğdu, oranın eşrâfından Mehmed Emin Efendinin oğludur. İptidaî ve...

Çizme, ayağı bacak ile beraber örtüb koruyan ayakkabı; koncu baldıra, hattâ diz kapağına kadar çıkan uzun konçlu ayakkabı. Sokaklarının çamuru ile meşhur eski İstanbulda her tabaka halk ve asker için kış ayakkabısı idi; baldırı çıplak güruhu müstesna, ...

Topkapu civârında idi; bu satırların yazıldığı sırada, 1947 Eylülü, yapıdan eser kalmamış, kâidesi kesme taşdan, gövdesi tuğla ve gayet yüksek olan minaresi, şerefesinden üstü yıkılmış, bir sütun halinde duruyordu; mescidin arsasında, 1947 de “Gecekond...

Hadikâtül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “(Samatya’da) Bayazıdı Cedid Camii kurbindedir, bâniyesi mezbûrun (Çivizâde Mehmed Efendinin) kızı Ümmügülsüm Hâtundur; Merkadi akrabâsından Şerifi Hatunun mescidindedir ki Bitlice Mescidi diye yazılmışdır (B.: Bit...

Babam “Mir’atı İstanbul müellifi Mehmet Râif Bey merhumun evrâkı metrûkesi arasında bir kayde göre Eyyubdaki kabri halk tarafından bu isimle anılır ve kabrine adak mumlar dikilir o yedinci asırda yaşamış bir çizmeci ustasıdır; asıl adı Ahmed olub gülşe...

“Ressam; 1908 de doğdu; İstanbul Sanayii Nefise Mektebinin 1934 mezunlarındandır; Feyhaman atölyesine devam etmişdir; Topkapu Sarayı Müzesi ressamı ve Güzel Sanatlar Birliği âzâsındandır. Bâzı eserleri: Huzur (Konyada Mevlâna Türbesinde), Yeşil Kubbe (...

Kalender meşmeşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında Çizmeci civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada Çizmeci Civanı şu beyit...

İstanbulda Ağa kapusunda yeniçeri ocağının çeşitli ihtiyaçlarını karşılayan otuzdan fazla imalâthâne vardı ve o eski dervişlerin ağzı ile bu imalâthânelere “kârhâne” denilirdi; bunlardan biri de çizmeciler kârhânesi, bir çizme atölyesi idi; H. 1175 (mi...

Pâdişah sayfiye göçüne çıkdığında Enderunu Hümayûnda Kiler yahud Seferli koğuşlarından seçilen bir zülüflü ağanın unvanı; bu delikanlıyı Rikâb Başçuhadârı Ağa seçerdi ve delikanlının bu vazifesi o göç süresince devam eder ki pâdişâhın çizmesini muhafaz...

Başı boş, çok güç durumda ve ekseriya kimsesiz olan 11 ile 18 yaşları arasında (şimdilik) erkek çocukları bir yurdda korumak, okula veya işe göndererek meslek sahibi kılmak için 1949 yılında kurulmuş bir hayır derneğidir; kurucuları Süreyya Ağaoğlu, İf...