Türkiyenin hemen her tarafından baba ocağını bırakıb İstanbula kaçan çocuklar pek çokdur. Mâceraperest, dolayısı ile zeki çocuklardı; çoğunlukla köylü olub zekâları köy hayatı mahrumiyetlerini kuvvetle duymalarına yol açmış, bir nefis güveni ile de bab...

Dünyanın en eski ve çok şöhretli çocuk korosu, 1949 ve 1964 de, on beş yıl ara ile İstanbula iki defa gelmiş ve çok başarılı konserler vermişdir. Aşağıdaki satırları Ses Mecmuasından alıyoruz: “En büyükleri 14, en küçükleri 10 yaşında olan tertemiz ki...

İstanbulda devir devir çocuk canbaz ve akrobatlar yaşlarından umulmayan hünerlerle büyük şöhret kazanmışdır. Üsküdarlı Vâsıf Hoca bize tevdi ettiği bir notda şunları yazıyor: “1880 ile 1885 arasında İstanbula bir sirk gelmişdi, çeşitli milletden çeşitl...

Korunmaya muhtaç çocukları kurtarma yolunda İstanbul Emniyet Müdürlüğünde müstakil bir bürodur; Emniyet Müdürlüğü Merkez binasında ve doğrudan emniyet müdürlüğü makaamına bağlıdır, kurulub çalışmaya bağladığı tarih 26 Ocak 1962, kurucusu o zamanın emni...

İstanbulda dilenciliği iş, meslek edinmiş çocukların sayısı da hayli yüksekdir; çocuklar bu müstekreh yola, hemen istisnâsız dilenci iradcılarının âletleri olarak atılmışlardır. Bir kısmı, yüzlerinden edeb, hicab perdesi yırtılmış, yüreklerinden haysiy...

Yakın geçmişin tâbiri ile “Tanzîfât Amelesi”, zamanımızın resmî kaydı ile “Temizlik Amelesi”, İstanbul Belediyesinin müstahdemleri olarak bu ameleye verilen Çöpcü adı, halk ağzının kullandığı, dolayısı ile basının da benimseyip kullandığı isimdir. İsta...

“Farsça çöb den alınmıştır: ağaç, saman, çalı ve emsali şeylerin kırıntısı; süprüntü” (Türk Lûgatı). İstanbul ağzında deyimlere girmişdir: Evlenme çağına gelmiş ve kız arayan, kendisinin de anası ve kız kardeşi olmayan oğlana “çöpsüz üzüm” denilir; mes...

Galata ve Tophâne rıhtımları yapılmadan önce Tophâne önündeki limanının adı, ki rıhtımlar yapılır iken bu liman doldurulmuş, hâlen görülen Tophâne Saat Kulesi bu dolma sahâ üzerinde inşâ edilmişdir. Çöpçü Limanının bir adı da Softa Kaptan Limanı idi. İ...

Hadikâtül Cevâmide “Aralık Mescidi” adı ile kayıdlı olub şu malûmât verilmektedir: “Bânisi Vâlide Turhan Sultanın kardeşi Yusuf Ağadır (B.: Yusuf Ağa, Manav güzeli), kabrinin nerede olduğu bilinmiyor; Tophâne Çöpcülimanı yanında olub 1090 (M. 1679) da ...

İstanbulda çöpçüleri arasında ilk defa olarak 1963 yılı mayısında tertib edilmiş bir gece eğlencesidir; aşağıdaki satırları, hâdiseyi bu isimle tesbit eden Hayat Mecmuasının 16 Mayıs 1963 tarihli nüshasından alıyoruz: “İstanbulda çalışan temizlik işçi...

Her hangi bir şeyin sayı hesabını bir çömleğin içine çakıl taşları atarak tutmak; matbaanın olmadığı devirlerde takvim risâlelerinin herkesçe tedâriki imkânsız olduğundan ayların gün hesabı da bir çömleğe her sabah bir çakıl taşı atılarak tutulurdu. Na...

Kalender meşreb şairler tarafından “Şehringiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında çöpçü civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada çöpçü civanı “çöplükçü” adı ...

Ağzı kapalı çömleklerde soğanla domatesle fırında pişirilen kuşbaşı kesilmiş et yemeği; İstanbulun eski aşçı dükkânlarında baş yemeklerden biri idi; zamanımızda da aşçı dükkânlarında ve “turistik” diye bir acâib unvanı taşımayan lokantalar da muhakkak ...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatih İlçesinin Şehremini nâhiyesinin Bayazıd ağa Mahallesi sokaklarından (Pafta 10/72). Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tespit edilemedi (Nisan 1965).

Bu satırların yazıldığı tarihde İstanbulun içkili lokanta ve gazino garsonlarının pirî idi ve Ankara Caddesinde İstanbul Lokantasında çalışmakda idi; meslektaşları ve kendisini tanıyanlar arasında “Barba” diye meşhurdur. Anadolu rumlarındandır; 1878 de...

1880 ile 1890 arasında Üsküdarda güzelliği ile meşhur çulha esnafından bir genç olup, yine Üsküdarlı kalender meşreb halk şâri Tophâne ketebesinden Âşık Râzi bu delikanlı şânında bir şarkı yazmışdır. Râzi’den dinlediğime göre asıl adı Cevdet yâhud Ceva...

1964 yılı nisan ayı içinde Beyoğlunda Çukur Sokakda bir gece sabaha karşı Beyoğlunun azılı sabıkalılarından Turgud Işık, yine azılı sabıkalılarından Ramazan Yüksel’i, kumarhâne dönüşünde 300 lira için yaptıkları çekişmede önce tabanca ile vurmuş, ve so...

“Aslı arabca çül den bozma isim: kıldan örülmüş şey, kıldan at örtüsü; kaba kirli esvab; pelâspâre, yırtık dökük esvab” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lûgatı). Hakîmâne konuşmuş şâirler ile hâneberduş pırpırı nevcivanları övmek istemiş kalender şâirlerin k...

İpekden, yünden, kıldan kumaş dokuyan; çulhalık yakın zamanlara kadar İstanbulun küçük el sanayiinin başında gelir, kenar mahallelerin birer katlı ahşab evceğizlerinin hemen hepsinde birer tezgâh bulunur, hele yazın, pencereler, kapular açık, sokakları...

1) Hâneberduş pırpırılar argosunda yeni, yenice esvab, üstbaş düzmek; misâl: — Senin Mestâne çul değiştirmiş, pek apiko olmuş be!... — Bir koyun tüccarı yakaladı, sağıyor. — Sana haminto var mı? — Şıkırdım haracı yemem!... 2) Halk ağzı deyim, ayak takı...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 8, mahalle numarası 99) Haliç boyunda Ayakapu ile Fener arasını kaplayan Abdisübaşı Mahallesi sokaklarından, Ser halife Sokağı ile Miralay Nâzım bey Sokağı arasında uzanır, Gülçeşme Sokağı ile de bir kavuşağı v...

Kalender meşreb şairler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında çulha civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada çulha civanı şu üç beyit ile...