1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 14, mahalle numarası 146), Beyoğlu Merkez Nâhiyesinin Çukur Mahallesi sokaklarından; Tarlabaşı Caddesi ile Cezayirli Hasan Paşa ve Zerdâli Sokakları arasında uzanır, bir ucu bu iki sokakda üç yol ağzı teşkil ed...

Onsekizinci asırda yaşamış şöhretli bir ermeni sarrafdır. Aslen Eginlidir. Doğduğu ve öldüğü tarihler bilinmemektedir. Önce ekmekçilik ile iştigal etmiş sonra devrinin çok ünlü ve nüfuzlu vezirlerinden Kaptanıderyâ Küçük Hüseyin Paşanın sarrafı olmuşdu...

Küçük Hüseyin Paşa sarrafı Dakes Amira’nın oğlu olmak ihtimali olan bu zât, zamânının ileri gelen ermenilerindendir; takriben onsekizinci asrın ortalarına doğup, mezartaşı kitabesine göre 1828 de vefat ederek eski Pangaltı Ermeni Mezarlığına defnedilmi...

1950 ile 1951 arasında Aksaray çarşısı ve pazarında çalışır 18-19 yaşlarında Petürkeli genç bir hammal; 1950 yılı ağustosunun ikinci günü sabahı Yenikapuda tren yolu altındaki geçidde; içinde bin liraya yakın para bulunan bir zarf bulmuşdur; zarfın üze...

“Def” ve “Def vuran”, “Def çalan” anlamlarında yakın zamanlara kadar kullanılagelmiş alaturka musikimizin ıstılahlarından (terimlerinden); saz heyetlerini, dâirezenlerin darbe, fiskelerinin tampoları idâre eder. Evliyâ Çelebi on yedinci asır ortasında ...

1934 Ş. Rehberine göre Eminönü İlçesinin Alemdar bucağının Cankurtaran Mahallesi sokaklarından (B.: Cankurtaran Mahallesi, cild 6, sayfa 3374); Kabasakal Caddesi ile Karacehennem İbrahim Sokağı arasında uzanır, Utangaç Sokağı ile dört yol ağzı yaparak ...

Dilimizde iki “dal” vardır; biri isimdir; ağacın düzgün dallarına, sürgünlerine dal denilir; biri de sıfattır, bazı isimlerin başlarına eklenir ve sâde, yalın, düz, çıplak anlamlarına gelir “dal kılıç”, kınından çıkmış yalın kılıç; “dal hançer” kınında...

Arabca “duâ” kökünden “duâcı, duâcıları” anlamında; ilmiye sınıfı ıstılahlarından; hem yazıda hem sohbette mevkice çok üstün kimselere hitâb edilirken kullanılırdı; tezkirelerde, mektublarda imzanın üzerine “dâîleri” diye yazılırdı, imzâ sâhibi kendisi...

Yukarı Boğazın Remule yakasında Yeniköyün sokaklarından; yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Aralık, 1965).

“Dam” yakın geçmişe kadar hâneberduşlar argosunda “Hapishâne” anlamında kullanılmışdır; zamanımızda aynı güruhun ağzında hapishâneye “delik”, “kafes”, “kodes” denilmektedir. Toplumun her tabakasından ve cezâi mesunyet taşıyan her yaşdan kimselerin türl...

Tanınmış bir gazeteci, harf dökümcüsü ve mühendis; 1853 de (veya 1850 de) Eyyubda doğmuş ve 1925 de Parisde vefat etmişdir. Çocukluğunda Ortaköyde ikâmet etmiş ve 1865 yılına kadar oradaki “Tarkmançatz” adlı Ermeni ilk mektebinde okumuştur. 1868 de Mek...

Edib, muharrir, gazeteci; bilhassa İran edebiyatı üzerine eserler, tercemeleri ile tanınmışdır; 1870 de İstanbulda doğdu, İstanbulda yerleşmiş iranlı bir tüccar olan İsfahanlı Hâşim Efendinin oğludur. Rüşdiye tahsili gördü, Mülkiye Mektebine girdi ise ...

Aktör; 1938 de İstanbulda doğdu; elektrikçi Hüsnü Daner adında bir zâtin oğludur, annesinin adı Zeynebdir. Beşiktaşda Şâir Nedim İlkokulunda okudu, Belediye Konservatuarına girdi ve bu sanat müessesesine beş yıl devam etti. 1956 da Konservatuardan ayrı...

“Müellif; 1899 da Merzifonda doğdu. Babasının adı Emir Mahmud Kâmil, anasının adı Melekdir; Bayan İclâl (Par) ile evlidir. Arabca, acemce, lâtince, fransızca, sümerce bilir. İlk ve orta tahsilini hususî yapdı, Beyrut Lisesinde okudu, Mülkiye Mektebini ...

Fâtih Kazasının Samatya nâhiyesinin Hacıhamza ve Alifakih Mahallesi sokaklarındandır; Alifakih Sokağı ile Hocakadın Caddesi arasında uzanır, kavisli bir yol olub üzerinde küçük bir çıkmaz sokak vakrdır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 11/62, 63). Sa...

Bir Ermeni şâirdir. Takriben 1874 de, genç yaşta veremden Ortaköy’de vefat etmiştir. Ünlü Fransız şâiri Jean Racine’in (1639 -1699) “Mithrdate” adlı trajedisini manzun olarak eski ermeniceye çevirmiştir. Eserin tabından bir gün sonra vefat etmiştir. Es...

Haliç Fenerinin Atikmustafapaşa Mahallesi sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre mahallenin denize yakın alt kısmında Mârul Sokağı ile Mustafapaşa Sokağı arasında uzanır, Ayvansaray Külhanı Sokağı ile de kavuşağı vardır; yerine gidilip bu sa...

Haliç Fenerinin Kâtibmuslihiddin Mahallesi sokaklarından; yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (aralık, 1964).

İkinici Abdülhamid devrinde açılmış özel okulların en şöhretlilerinden biri; Dârüttâlim kurucusu Hacı İbrahim Efendinin ölümünden (1888) bir müddet sonra Dârüttâlim mualimlerinden Ali Âlî Efendi tarafından açılmışdı. (B.: İbrahim Efendi, Hacı; Dârüttâl...

İkinci Abdülhamid devrinde açılan özel okulların en meşhurlarından biri; Şehzâdebaşında idi; arabca ile islâmî ilimler okutulur bir okul, bir özel medrese idi; kurucusu, arabcadaki derin bilgisi ile tanınmış Muallim Hacı İbrahim Efendidir; bu zât, batı...

Üçüncü Sultan Selim tarafından Üsküdarda Selimiyede kurulmuş ilk devlet matbaasıın adı (Bakınız: Matbaai Âmire; Devlet Matbaası; Millî Eğitim Basımevi). Aşağıdaki satırlar, Lütfi Tarihinin hicrî 1280 (M. 1863-1864) vak’aları arasından alıyoruz: “...İst...

Kendi hesablarına İstanbulda yüksek tahsil yapmak istiyen gençlerin tahsil müddetince barındırmaları ve iaşeleri işi hükûmetçe ehemmiyetle üzerinde durulan bir konu olmuşdur, bu maksatla yapılmış veya açılmış bir hayli talebe yurdu vardır. Diğer vilâye...

Hadikatül Cevâmi şu mâlimatı veriyor: “Bu mescid Ni’mel Emir vasfı ile lisânı Nebevîde medhi geçen Ebilfeth Sultan Mehmed Hânın Câmii kebiri levahikinden olan Dârüşşifânın deruninde müstakil bir mescidi şerifdir; hidemâtı lâzımesinin vezâifi muayyenesi...

İkinci Abdülhamid devrinde açılan özel okullardan biri, Taşkasab civarında Mollagürânî Mahallesinde idi; ibtıdaî-ruşdî iki devreli bir erkek çocuk okulu idi; kurucuları ve kapandığı tarih tesbit edilemedi; 1903 yılına aid bir özel okullar istatistiğind...