Balık ağları çeşidlerinden aşağıdaki notları Karakin Bey Deveciyan’ın “Balıkçılık” adlı ölmez eserinden alıyoruz: “Çökertme ağı denizin her yerinde istimal edilemeyip sâhillerde pek mahdut yerlerde bir muayyen müddet için kurulmakda olmasından, ve kazı...

Bir Türk sazıdır, çalan sanatkâra “çöğürcü” denilir; bilhassa “âşık” denilen halk saz şairleri tarafından asırlardan beri kullanılgelmişdir; ve yine asırlar boyunca İstanbulda asker ocakları kışlalarında, âşık kahvehânelerinde, bekâr hanları, odalarınd...

Hayatı bir roman konusu olabilecek bir gece hırsızı; 1923 ile 1925 arasında İstanbulda Kocamustafapaşa semtinde oturan nâmuskâr bir âilenin tek evlâdı olarak doğmuşdur; kendisi tarafından açıklanmıyan sebeblerle tahsil ve terbiyesi ihmal edilmiş, akrân...

İstanbulun büyük vak’alar üzerine destan yazma an’anesine uyularak 15 Temmuz 1949 tarihinde Kemal Bülbül Kavaklıoğlu adında biri tarafından kaleme alınmış 8 kıt’alık bir manzûme olup 32 X 60 santim eb’adında bir varakpâreye Âhenk matbaasında bastırılmı...

Şair ve edip, 1884 de Gümüşhanede doğmuştur. Annesini ve babasını erken kaybettiğinden çocukluğu sefalet içinde geçmiştir. 1897 de, Ankaradaki “Garmir Vank” (Kızıl Manastır) adlı manastırın yetimhânesinde bulunmuştur. 1898 de İstanbula gelerek Üsküdard...

Akdenize mahsus bir balık olup İstanbul Balıkhânesine pek az, yılda ancak bir, iki tane gelir; Marmarada nadiren rastlanır, Karadenizde hiç görülmez. Ağzı gaayet küçük, alt çenesinde yedi, üstçenesinde bir sıra ufak dişleri vardır. Vücudu sert ve birbi...

Aktör, türk sinemasının en eski oyuncularından biri; 1911 de İstanbulda doğdu, lise talebesi iken ve yerli filmciliğin emekleme devrinde büyük bir hevesle hayatını ve istikbâlini o yola bağladı; konservatuarın sahne bölümüne devam etti. Sonra Amerikaya...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risalelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında çöğürcü civanlarına de rastlanır, şehrengiz yollu yazılmış ve “Hubannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzume mecmuada çöğürcü civanı şu üç beyi...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eminönü İlçesinin Bayazıd nahiyesi Mercanağa Mahallesi sokaklarından (Pafta 4/10). Fuad Paşa Caddesi ile Mühürdar Emin Paşa Sokağı arasında bir aralık sokakdır; yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu t...

“İnce ve uuzn değnek; düz dal” (H. Kâzım, Büyük Türk Lûgatı). Sigara kâğıdı kullanılmasından önce, tütünün lüle içinde yakılarak, dumanının içi oyulmuş bir çubuk ile içildiği devirde o çubuklara “tütün çubuğu” ve ekseriya sâdece “çubuk” denilirdi; dola...

Silivrikapu dışındaki Seyid Nizam Dergâhının batı cihetinde ve ilerisinde bir mevkidir. Vakti ile çayırı, çeşmesi, halı vesâire yıkamağa mahsus havuzu ile meşhurdu. Çayırdan şimdi yeni açılan Topkapu - Yeşilköy Hava Meydanı Yolu geçmektedir. Bu yeni bu...

Aynı adı taşıyan kitâbesiz bir çoban çeşmesinin üst tarafında ve havuz civarında idi (B.: Çörekci). Son zamanlara kadar mevcud küçük bir sofa idi. Burada kimlerin medfun oldukları maalesef tesbit edilemedi. Büyük şehrin böyle uzak bir semtinde ve bâhus...

“Kıvrılıp bükülerek toplanmış şey, kangal; bu şekilde yapılmış şekerli veya şekersiz bir nevi ekmek” (Türk Lûgatı). Zamanımızda İstanbulda müstakil olarak çörekci esnafı kalmamış, çeşitli çörekler pastahânelerde imâl edilip satılmaktadır. Pastahâneleri...

Kalender meşreb şairler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında Çörekci Civanına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada Çörekci Civanı şu beyitlerle ...

Bakırköyünün Osmaniye semti sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 12) Osmaniye Aralığı ile Fildamı - Çobançeşmesi yolu arasında uzanır; Cemiyet Sokağı ile birer dört yol ağzı yaparak kesişir. Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sı...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eyyubun Düğmeciler Mahallesi sokaklarından; Yusufefendi Çiftliği Sokağı ile Vezirtekkesi Caddesi arasında bir aralık sokakdır. Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Mart 1965).

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Hasköyün Keçeci Pirî mahallesi sokaklarından (Pafta 17/189); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (nisan 1965).

Fâtih Camiinin dış harem avlusunun batıya açılan iki kapusundan birinin adı (B.: Fâtih Camii ve Manzûmesi).

Akar sular için, dökülür iken vücuda getirdiği çubuğun kalınlık esasına göre tesbit edilmiş bir ölçü sisteminin eczâsından birinin adı; bu sistemin cedveli şudur: 1 Lüle = 4 Kamış 1 Kamış = 2 Masura 1 Masura = 4 Çuvaldız 1 Çuvaldız = 2 Hilâl 1 Hilâl =...

Halk ağzı deyim, “Fukara Mezarlığı”; kabirlerin yeri gömülen mevtâya tahsis edilmeyip ve kabirlere taş dikilmeyip yeni bir ölünün eski bir kabir açılarak gömüldüğü mezarlıklar İstanbulun Edirnekapusu dışı Eyyub ve Üsküdarda Karacaahmed ve Kasımpaşada K...

“Hububat, pirinç, şeker, un, kömür, sabun ve bunlara benzer şeyler koymağa mahsus okarak kaba yün, kınab veya pamuk dokumalardan yapılmış gaayet büyük torbanın adı” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî). Dilimize aynı anlamda farsca “Cuval” isminden alınmış,...

“1 — Hayat cevherini kaybetmiş, kokmuş, bozulmuş canlı varlık; 2 — Güvenilmez söz; 3 — Bir şiddet, darbe eseri olarak vücudun herhangi bir yerinde kalmış karaltı.” (Türk Lûgatı). Eski İstanbulun gizli fuhuş hayatında çürük önemli bir yer alır; bilhassa...

Mâdeni parada kırkık yâhud âyârı bozuk, dolayısı ile kıymeti düşük akçe; 1651 ihtilâli mütegallibe yeniçeri ağaları ile yardakcılarının asker ulûfesini çürük akçe ile dağıtarak sağ akçe ile olan farkı ihtilâs etmeleri yüzünden çıkmışdır. Aldanub dime ...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 25) Boğaziçinde Anadoluhisarının Yenimahalle semti sokaklarından, Yenimahalle - Kandilli yolu ile Göksu Caddesi arasında uzanır; yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (1964).