Çuval dikmeye mahsus geniş kulaklı, iri ve kalın ve ucu hafifce iğri dikiş iğnesi; “birisine bir fenalık, kötülük yapmadan onun küçücüğünün kendine yapıldığını düşün!...” anlamında : “İğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı başkasına...” diye İstanbul ağ...

Çöplük, süprüntü yerleri, çukurları. Köhne gemilerin bozulup enkâzı satılmak üzere son çekilip bağlandıkları yerlere de bu isim verilir. Haliçde biri Hasköy kıyısında, biri de Azabkapusu önünde iki gemi çürüklüğü vardır.

Müessesenin son resmî adı “Deniz Kurtarma ve Sualtı Komutanlığı”dır; yukarı boğazın Anadolu yakasında Çubukluda, yalı boyu ana cadde üzerindedir; aşağıdaki satırları Türk Ansiklopedisinin “Dalgıç” maddesinin “Türkiyede Dalgıç” bendinden alıyoruz: “Osma...

Türkiyenin ilk ve tek bijuteri (yüzük, küpe, kolye, zincir, düğme vesâire) fabrikasını kuran bir iş adamı, hayata sıfırla atılıp muvaffak olmuş simâlardan; 1921 de Ankarada doğmuş dar gelirli bir âilenin oğlu olarak işe 12 yaşında iken yine Ankarada 1 ...

1963 ile 1965 arasında kafiyeli maşlahlı erkek sâzendeler refaakatinde doğdu Akdeniz memleketlerini dolaşan ve uryan şarkkârî (oryantal) dansları ile bilhassa paralı avam tabakasını ve türedi zenginleri eğlendiren bir oyuncu kızı; pek çok emsâli gibi a...

Değerli bir eczacı; 1865 de Rumelihisarında doğmuş ve 1950 de yine İstanbulda vefat etmiştir. Pederi kuyumcu Bedros, kendisi doğmadan 1865 yılı kolera salgınında ölmüştür. İlk tahsilini doğduğu semtin Ermeni Mektebinde yapmıştır. 1883 de bir eczacı ya...

Beyoğlu Kazâsının merkez nahiyesinin Firuzağa Mahallesi yollarından; isimsiz bir çıkmaz ile Kadirler Yokuşu arasında uzanır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 14/165). Adı geçen rehberde adı yazılmamış çıkmaz, yerinde Hüseyin Ağa Bağçesi Sokağı adını ...

Beyoğlu Kazâsı merkez nâhiyesinin Firuzağa Mahallesi sokaklarından; Çukurcuma Caddesi üzerindedir; 1934 Belediye Şehir Rehberinde bir çıkmaz Sokak olarak gösterilmiş ise on basamak bir taş merdivenle bir arsaya, oradan da Ekmekcibaşı Camii Sokağına geç...

Zamanımızın meşhur mutatabbiblerinden deden kalma ocak kırıkcı çıkıkcı, sarılık kesici, kulunc kırıcı idi; 1903 de Bulgaristanda doğmuş, Balkan Harbinde muhacir gelmiş, âilesi Beykozda yerleştiği, kendisi de gençliğinde güreştiği için Beykozlu İsmail P...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında Dalgıç civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada Dalgıç civanı şu beyitlerle öv...

Yunanlı aktris; 1956-1957 arasında Duru Film tarafından çevrilen “İstanbulda Aşk Başkadır” isimli kordelâ teklif edilen bir rolü kabul ederek İstanbula gelmiş ve o filmde oynamışdır; hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi.

Öksüz ve yetim müslüman çocuklarını okutmak için Cemiyeti Tedrisiyei İslâmiye tarafından kurulmuş ve eğitime 1873 yılında başlamış, vatanımıza binlerce kıymetli insan yetiştirmiş büyük mekteb, büyük ilim ve şefkat yurdu (B.: Cemiyeti Tedrisiyei İslâmiy...

Kurulduğu tarihden sonra devrine kadar İstanbuldaki Osmanlı sarayında, bilhassa yüzyıllar boyunca pâdişahlara dâimî ikaametgâh olmuş Topkapusu Sarayında harem kapularının muhâfızı, ve Haremi Hümâyunun erkek eline ve kuvvetine muhtac hizmetlerini görenl...

Fâtih Camiinin dış avlusu kapısı önünden başlayarak Manyasizâde ve Sultanselim Caddeleri ile teşkil ettiği bir üç yol ağzı arasında uzanır; Başimam Sokağı, Sarıklı Sokağı, Baş müzzin Sokağı, Yeşil sarıklı Sokağı, Baş hoca Sokağı, Otlukçı Yokuşu, Mukarr...

Eminönü ilçesi merkezi nâhiyesinin Hocapaşa Mahallesi sokaklarından, Dayehâtun (Demirkapu) Caddesi ile İstasyon Arkası Sokağı arasında uzanır. Nöbethâne Caddesi ile bir dört yol ağzı yaparak kesişir (1934 Belediye Şehir Rehberi pafta 1/2). İki araba ge...

Fâtih ilçesi merkez nâhiyesinde Şeyh Resmî Mahallesi sokaklarından, Dârüşşefaka Caddesi ile Yavuz Selim Caddesi arasında uzanır; Dârüşşefaka Lisesinin (Kolejinin) kapısı bu sokak üzerindedir (1934 Belediye Şehir Rehberi pafta 6/98); bir araba geçecek g...

Pek ünlü bir mekteb olan Dârüşşefaka için 1889 ile 1892 arasında yazılmış ve bestelenmişdir; sözü Ali Kâmi Beyin, bestesi Muallim Kâzım Beyindir; Ali Kâmi Bey Dârüşşefakadan yetişmiş ve bir müddet mektebin müdürlüğünde de bulunmuşdur (B.: Akyüz, Ali Kâ...

Osmanlı İmparatorlarının İstanbulda dâimî ikaametgâhı olan Topkapusu Sarayında (Sarâyı Cedîdi Âmire’de; Yeni Sarayda) hükümdârın hususî hayatının geçdiği kısımlarının adı; kadının örtü altında bulunduğu eski devirlerde Dârüssaadenin harem kısmına “Hare...

“Selâmet Evi”, “Selâmet Yeri” anlamında olub Kur’ânı Kerimde Cennet mânasında geçer; İstanbulda Topkapusu sarayında İkinci Avlu denilen yere de bu isim verilmişdir ki Orta Kapu (Bâbüsselâm) ile Bâbüssaade arasındaki avludur; Divânı Hümâyununun toplandı...

İstanbulun Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılmış isimlerinden biri, “Saltanat Evi” mânasındadır (B. : Derisaadet).

(Fransızca olan ismin o dilde yazılışı “Dégustation”; yemekde çeşniye bakış, müskirâtın cins ve kıymetinin taüini, yemek ve içkiye tad verme anlamlarındadır). Beyoğlunda İstiklâl Caddesi üzerinde 170 kapu numaralı lokanta, Çiçek Pasajının köşesindedir....

Gazeteci, muharrir; çağdaş İstanbul basınının seçkin ve pek kibar bir sîmâsı; 1904 de Şarkîkarahisarda doğdu, Samsun reji başmüdürü Osman Refik Beyin oğludur; âilenin tek evlâdı olduğu için nazlı büyütülmüş, akran ve emsâli içinde, daha çocukluk çağınd...

“Batı türkcesinde sıfat; aklını kaybetmiş, mecnun, çılgın, kaçık” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lûgâtı). İstanbulun günlük sohbet ağzında deli sıfatı üzerine pek çok darbı memesel kullanılır ki aşağıdaki darbı meselleri Büyük Türk Lügatından alıyoruz : —...

Azgın, câniyâne tecâvüzleri olmayan delileri İstanbullular, islâmiyetin şefkat kaynağından gelen duygunun altında gaayetle hoş tutmuş, hattâ halkın büyük bir kısmı onların hâlinde ilâhi bir cezbe görerek birbirini tutmaz sözlerine, çıkardıkları acâib s...