Onbeşinci asır sonları ile onaltıncı asrın ilk yıllarında yaşamış ünlü kemankeş pehlivanlardan; İstanbul Ok Meydanında lâkabına nisbetle anılan Çizmeci Menzilini tesis etmişdir (B. : Çizmeci Menzili); hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi.

“Arabca yere, toprağa gömme anlamında defin kökünden isim : yerde saklı, gömülü mal (para, mücevher)” (H. Kâzım, Büyük Türk Lügatı). İstanbul şehrin neresi derince kazılırsa, büyük veya küçük bir define bulmak mümkündür : İstanbul türkler tarafından uz...

“Dilimize arabcadan alınmış isim; bir kasnağa geçirilip gerilmiş bir deriden ibâret ve kasnakda etrâfına ziller takılan mûsiki âleti, “dâire” (B. : Dâire, Dâirezen); halk ağzında “tef” diye de telaffuz edilir” (Türk lügatı). On dokuzuncu asra kadar def...

“Yaprakları güzel kokar ve şenliklerde tezyînâta yarar taflan cinsinden meşhur küçük (bodur) ağaç, Şecerülgaar; kelimenin aslı yunanca Dafne dir” (Kaamûsi Türki). Türkiyenin ekser yerinde yetişir; İstanbulda da makbul ağaçlardan biri olarak rastlanır. ...

On sekizinci asır ermeni müverrihlerinden İnciciyanın “İstanbul” isimli eserindeki kayde göre Yukarı Boğazda Anadolu Kavağı Köyünün kadim bir türk âilesidir ki asırlar boyunca bu köyün arkasındaki tepede Yûşâ Nebî makaamının muhâfızlığını yapmışlardır;...

Bir ermeni halk şâiri, oğlu Karakin Dedeyanın ifâdesine göre 1810 da Kayserinin Talas kasabasında doğdu, gençliğinde boyacılık, marangozluk yapdı; genç yaşında İstanbula geldi ve büyük şehirde hayatını sıvacılık ile kazandı ve 1910 da yüz yaşında İstan...

Şâir, öğretmen; 1903 de Çankırıda doğdu; Çankırıda Ertuğrul ibtidâi mektebinde, Çankırı İdâdisinde, Kastamonu lisesinde okudu; Edebiyat Fakültesinin Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden diploma aldı; Kabataş lisesinde ve Galatasaray lisesinde edebiyat öğr...

Fatihde Şehremini nâhiyesinin Molla Sefer Mahallesi sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre kesin tanzim edilmemiş bir yol olub Millet Caddesi ile Vatan Caddesi arasında uzanmaktadır; Tomrukcu, Kaçamak ve Nakîbüleşraf sokakları ile birer dört...

Yukarı Boğazda Büyükderenin sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Mühendis Şevket Sokağı ile Çayırbaşı Caddesi (Sâhil anayolu) arasında uzanır (Pafta 23, Büyükdere). Yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Ş...

Boğaziçinde Yeniköyün sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre köyün gerisinde bir aralık sokakdır; gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Şubat 1965).

Muallim, muharrir, politika adamı, İstanbulda Türkiye Matbaası ve Türkiye Yayınevi’nin sahibi (B.: Türkiye Matbaası ve Yayınevi); 26 eylül 1903 de Üsküdarda doğdu; Babası Ali Efendi Kızılcahamam’ın Hıdırlar Köyünden olup T. Demiray iki yaşında iken 190...

Büyük iş adamı, kardeşi mühendis Abdürrahman Naci Demirağ ile birlikde Türkiye Cumhuriyeti demir yolları inşaatının ilk müteahhidlerinden, ve cumhuriyet devrinin ilk sayılı milyonerlerinden, yine kardeşi ile birlikde servetlerini Türkiyenin sınâî kalkı...

Geçen asır ortalarında yaşamış bedbaht bir delikanlıdır; meçhul bir zât tarafından kaleme alınmış hayat hikâyesini, dayım Ali Emîri Efendi merhumun bana bağışladığı kitablar arasında isimsiz bir mecmuadan aynen naklediyorum : “Mısır Çarşısı mütemevvilâ...

Eskişehirde bir zeytin tüccarının mâcerâperest oğlu; 1966 martında babasının yazıhânesinden 5000 lira çalarak Istanbula kaçmış, ve büyük şehire geldiğinin tezine Marika adında bir rum yosması ile tanışmış ve beş bin lirayı, Almanyaya çalışmaya gitmek ü...

Yüksek mühendis, işadamı, büyük kardeşi Nuri Demirağ ile birlikde Türkiye Cumhuriyeti demir yolları inşaatının ilk müteahhidlerinden cumhuriyet devrinin sayılı milyonerlerinden; hayır müesseselerine büyük bağışları ve muhtâcine büyük yardımları ile tan...

Film prodüktörü, And Filmin sâhibi (B.:And Film, cild 2, sayfa 845); 1921 de İstanbulda doğdu, demir yolları müteahhidi ve Türkiyede Cumhuriyet devriminin ilk milyonerlerinden Abdurrahman Naci Demirağ’ın oğlu, Divriki eşrâfından Mühürdarzâdelerden; âil...

Boğaziçinde Sarıyerde, bu köyün sırtlarında sandal sokağında oturdukları gece kondunun 3 aralık 1962 pazartesi günü sabaha karşı toprak kayması ile çökerek yıkılması ile altında kalan bahtsız bir âile; fâciası günlük gazetelerin birinci sayfalarında; «...

Matbaacı; öğretmen, matbaacı, nâşir ve siyaset adamı Tahsin Demirayın küçük kardeşi (B.: Demiray, Tahsin); 1917 de İstanbulda doğdu; Kadıköy Gazi İlkokulunda, Kadıköy Ortaokulunda, Kadıköy Lisesinde okudu (diploma 1933); 1941 de Yüksek İktisad ve Ticar...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beyoğlu merkez nâhiyesinin Çukur Mahallesi sokaklarından (Pafta 14/146). Yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Şubat 1965).

Maddî ve mânevî kıymetleri çok yüksek eşyanın ve sanat eserlerinin toplandığı millî hazinelerimizden biridir; Beşiktaş’da, yalı boyu anayol olan Beşiktaş caddesi üzerinde, Barbaros Hayreddin Paşa türbesinin ve Barbaros âbidesinin yakınında, Galata tara...

Sirkecide ahşab kısmı at nalı şeklindeki eski Araba Vapuru İskelesinin hâneberduşlar argosundaki adı; bu büyük iskelenin ahşab çatkısının içi, yapıldığı târihden az sonra hâneberduşlara mesken, in olmuş, ve bu durum 1950 yılına kadar devam etmişdir. Sâ...

Küçük deniz nakil vâsıtalarının, mavunaların, kayıkların, sandalların, balıkcı kayık ve sandallarının ânî olarak kopan fırtınalarda veya gemilerin çarpması ile devrilmesi, parçalanması, can kayıplarına da mal olan deniz kazâları İstanbulda kadimden ber...

Koleksiyonu milli kütübhânemizde kıymet olan mecmualardandır; “Türk Kaptan ve Makinistler Cemiyeti” adına kurulmuş olan bu mecmuanın ilk nushası, bir deniz bayramına rastlayan 1 temmuz 1935 tarihinde çıkmışdır (B.: Denizciler Bayramı). İlk nushasından ...

Geçen asırda yaşamış Ayvansarayın Lonca çingenelerinden namlı bir kemânî ve bestekâr (B.: Ayvansarayda Lonca, cild 3, sayfa. 1644); asıl adı Ali ve bu isimden bozma olarak Aliş, Aluş’dur. Hâşim Bey, kendi adına nisbetle anılan meşhur mecmuasında bu Den...

Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış namlı köçeklerden aslı Sakız Adalı bir Rum delikanlısı; “Çeşmemeydanlı” diye anılmış bir şâir tarafından yazılmış şu manzûme ile övülmüşdür : Sazların telinde faslı nihâvend Bülbül misal şakır şûhi şehlevend Kendi...