Balıkların açık denizlerde çift kayıkla çevrilip avlanmasına mahsus sâde bir ağdır. Bu ağ çiroz balıkları için yapılmış ise de, dibden yukarı dolaşan kolyos, palamut, levrek, torik, lüfer, istavrid ve sardalya balıkları da tutulur. Uzunluğu 100 kolçdan...

Hicrî 1300 (M. 1885 - 1890) etrafında Galata ve Tophânede şöhret olmuş meczub bir mevlevî dervişi; Üsküdarlı Âşık Râzi yakından tanıdığı Dervişin hayatını kısaca şöyle anlatıyor : “Erzincanlıydı, uzun boylu, mevzun endamlı, kumral bıyıklı sakallı güzel...

“Dilimize arabcadan alınmış bir kelime, Gulâm’ın cem’i, Gulâm’lar; Oğlan’lar, Erkek Çocuklar, Köle’ler, Esir Delikanlı’lar anlamında kullanılır; dinî metinlerde müfredi olan Gulâm kullanılmayıp Cennet Hademesi, Cennet Uşağı anlamında Gilman kelimesi ku...

İspanyol asıllı sinema yıldızı ve sinema yıldızlarının “seks bombası” denilen takımından; 1972 yılı ilk baharında film çevirmek için İstanbula gelmiş, fakat devamlı yağmurlar yüzünden film çekimi işi uzayınca genç aktris Büyükadada bir otel odasında ço...

Onaltıncı Yüzyıl ortasında, Kanunî Sultan Süleyman devrinde Rüstem Paşanın ikinci sadâreti zamanında Divânı Hümâyun kâtiblerinden; Yeniçeri Ocağı için Trabzon Vilâyetinden oğlan devşirilmesi için sahte bir ferman yazdı, Nişancı Kaleminden Nasuh adında ...

“Ginâ; arabca isim, zenginlik, bolluk, servet; ginâ gelmek, ginâ getirmek (halk ağzı deyim) : usanmak, bezmek, bıkmak” (H. Kâzım, Büyük Türk Lugatı). Misaller: Şu herifin Avrupada şöyle, Avrupada böyle lâfından ginâ geldi.. Kuru fasulye pilav, kuru fas...

“Alamana” denilen balıkcı kayıklarına verilmiş isim; ama o kayıkların balıkcı ağzındaki hakikî adı Alama’dır (B.: Alamana Kayığı, cild 2, sayfa 578).

Galatanın büyük ve namlı gedikli meyhânelerinden biri (B.: Gedikli Meyhâneler; Meyhâne); İkinci Sultan Mahmud zamanında Enderunda Çuhadar Ağalıkda bulunmuş ve sonra Hekimbaşı Behçet Efendi dâmad olmuş Râsih Ağa “Şevkiye” isimli manzûmesinde bu meşhur m...

Geçen asır sonlarında yaşamış ve güzelliği ile şöhret bulmuş bir İstanbul bıçkını; Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzi tarafından şu manzume ile övülmüşdür: Kırk yıl İstanbulu gezdim gezeli Hele meşrebimce seçdim güzeli Bir serkeş haylâzı hümâ pervazı Bıç...

Kabataş civârında idi; 1864 den evvel yıkılmış, yeri arsa halinde idi; kaydettiğimiz 1864 tarihinde kitâb hâlinde basılmış olan Hadikâtül Cevâmi bu mescid hakkında şu malûatı veriyor: “Bu mescid fevkaanîdir, bânisi Çizmecibaşı Bedreddin Mahmud Ağa nam...

Kabataşda bir halveti tekkesi idi, mescidi ile beraber hicrî 904 (m. 1498-1499) da Çizmecibaşı olan Bedreddin Mahmud Ağa tarafından yaptırılmış, bânisinin kabri tekke kapusunun karşısında idi (B. : Çizmeciler Tekkesi Mescidi); bu tekkenin âyin günü paz...

Geçen asır başında yaşamış kalyoncu bıçkınlarından bir delikanlı olub Hazîneli Küçük Kadri Ağanın bir şarkısından yalnız lâkabı ile tanılıyor; şarkı şudur: Semti Tersânede gördüm güzeli Kalyoncudur şûhi şehbaz Çizmeli Kuşağından özge sarmalı beli Kaly...

Topkapusu Sarayında Birinci Avluda bir kapu idi, hâlen mevcud değildir; Bâbı hümâyundan girince sağ tarafda idi, bu Çizme kapusundan öte, Cebehâne Meydanına doğru yokuş aşağı bir yol inerdi; yine bu Çizme Kapusunun solunda Orta Kapuya doğru bir duvar u...

Ok Meydanında kemankeş pehlivan mevzilerinden biri, “Çullu poyraz” menzili de denilirdi; bu menzilde muhtelif tarihlerde ok atmış ve rekor taşları dikmiş namlı kemankeşler şunlardır : Yaycı Dâvud, Çizmeci Dâvud, Arabzâde İbrahim, Karga Mustafa, Börekçi...

Başda yeniçeriler kanun gereğince kapukulu askerlerine senede bir defa verilen çizme bedelinin adı.

Türkiyede ilk defa opera ve operet besteleyen ve sahneye koyan büyük kompozitör, piyanist ve maestro ve musiki muallimi; Sultan Mecidin gününde saatcıbaşı olan ve çalgılı saatin mucidi olduğu söylenilen Kevork Çuhacıyan’ın büyük oğludur; 1836 veya 1837...

“Yün mensûcat, yünlü kumaşdan yapılan esvab” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lûgatı); aynı anlamda farsca “çuka” kelimesinden alınmışdır, bazı eski metinlerde de çuka diye yazılıdır. Asırlar boyunca İstanbul çarşılarında yerli ve yabancı çuhalar (bilhassa i...

Nuruosmaniye Camiinin fevkaani avlu köşesi ile Mahmudpaşa yokuşunun üst başı arasında uzanan ve kendi adını taşıyan sokakda ve Büyük Kapalı Çarşının karşısındadır. Hadükatül Cevaminin kaydına göre on sekizinci asrın ilk çeyreğinde 1718 ile 1730 arasınd...

Büyük Kapalı Çarşının Nuruosmaniye tarafı önünde, Nuruosmaniye - Çarşukapu Caddesini Mahmud Paşa Yokuşuna bağlayan Çuhacı Hanı Sokağında Çuhacı Hanındadır. Hadikatül Cevami şu malûmatı veriyor : “Nuruosmaniye Camii kurbindedir, bânisi İğneci Elhac Hasa...

Tiyatro sanatkârı; 1871 de kızkardeşi Tereza Çuhacıyanla birlikte sahneye çıkmıştır. Serbest ve temiz konuşmak kabiliyetini haiz olan bu sevimli aktris, bazı safderun (ingénue) rollerde başarı kazanmıştır. Bunlar arasında “Cesar Borgia” da Paolo, “Pari...

Eminönü Kazasının Bayazıd Nâhiyesinin Tayahâtun Mahalılesinde, Büyük Kapalı Çarşının önünde, Nuruosmaniye - Çarşıkapusu caddesi ile Mahmud Paşa Yokuşunun üstbaşı arasındadır. Bir çarşı boyudur. 10 kuyumcu, 3 madenî eşya satıcısı, 1 kalem kakmacı, 1 çey...

Muharrir ve muallim; 1844 de doğmuş ve 8 Ocak 1880 de İstanbulda vefat etmiştir. 1 Ekim 1866 dan 1871 yılına kadar İstanbul’da münteşir “Dziadzan” (alâimi sema) adlı haftalık ermenice mecmuanın neşriyatını idare etmiştir. Kevork PAMUKCİYAN

1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 11, mahalle numarası 37) Yenikapuda Yalı Mahallesi sokaklarından; deniz kenarında kadim sur kalıntısı ardında Yenikapu Kumsal Sokağı ile tren yolu boyu arasında uzanır; yalı boyu büyük caddenin açılmasından son...

Çubuklu Vapur İskelesi ile Çubuklu koyu arasındadır; balık avlama hakkı müstecirine aiddir, onun kayığı bulunmazsa sâir balıkçı kayıkları âidat ödeyerek balık avlayabilirler. Bibl.: Karakin Bey Deveciyan, Balık ve Balıkçılık.

Büyük şehrin bilhassa sayfiyelerinde, şöhretli menba sularını evlere taşımak üzere kullanılan büyük cam kaplar. İstanbulda zamanımızdan bir yüz yıl kadar evvelki şehir sakaları kırbalarla su taşırlardı. Umumiyetle dana derisinden yapılan ve renkleri s...