Type
15617
10516
6147
723
683
621
492
79
70
68
Encyclopedia

DAVUD (Yaycı)
Onbeşinci asır sonları ile onaltıncı asrın ilk yıllarında yaşamış ünlü kemankeş pehlivanlardan; İstanbul Ok Meydanında Çizmeci Menzilinde rekor kırarak taş dikmişdir. Hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi.
Encyclopedia

DAYAK, DAYAK ATMAK
Dayak, dayanacak değnek, asâ sopa demekdir, bir kimseyi sopa, değnek ile dövmeye de “dayak atmak” denilir, fakat zamanımızda bir kimsenin el ile dövülmesine, tokatlanmasına da dayak atmak, hattâ sadece dayak denilmektedir. Yakın geçmişe kadar “dayak at...
Encyclopedia

DAYAN (Nazmı)
Ressam, yıllarca İstanbul Belediye İmar Müdürlüğü ressamlığında bulundu ve yaş haddi ile emekliye ayrıldı; bu ansiklopedide emeği geçmiş vefâkar bir dost; arkadaş muhitinde fedarkârlık, iyi kalbliliği, gillügişi olmayan bir asîl kişi olarak tanınmıştır...
Encyclopedia

DAVUL
“İki tarafı deri kaplı büyük bir kasnakdan ibâret bir musiki âleti” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lügâtı).
İstanbul ağzında bu isimle ilgili bâzı deyimler vardır :
Fazla gürültüden sersemleme anlamında “Kafam (başım) davula döndü”; bir meseleyi, sırrı, ay...
Encyclopedia

DAVULCU (Mustafa)
1948 ile 1949 arasında 14 yaşında hâneberdüş kimsesiz bir çocuk olub yalın ayak çul çaput içinde pazar yerlerinde hammallık yaparak bir kazâda bir bacağını kaybetmiş bahtsız anasının medârı mâîşeti olmaya çalışmakda idi. Pazarcı esnafdan iyi yürekli bi...
Encyclopedia

DAYE, DAYA
Dilimize farscadan alınmış isim, halk ağzında, “Taya” diye de söylenir; çocuğa bakan câriye, çocuğa süt veren câriye, kadın karşılığında kullanılır. Aşağıdaki kıt’a XVIII. Yüz yıl türk şiirin büyük sîmâsı Nedimin meşhur bir şarkısındandır :
Şehnişinle...
Encyclopedia

DAVULCU SOKAĞI
1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatih Kazâsının Fener Nâhiyesinin Avcıbey Mahallesi sokaklarından; bu mahalle Edirnekapusu civarındadır; Eğri kapuya doğru sur boyunca uzanır; Davulcu Sokağı Şişhâne Caddesi ile Saklanbaç Sokağı arasında otuzbeş adıml...
Encyclopedia

DAVULCU CİVANI
Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında davulcu civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılış “Hûbannâmei Nevedâ” isimli manzum mecmuada davulcu civanı şu beyitlerle övülmüşd...
Encyclopedia

DAYAK DÎVANESİ
İstanbulda onyedinci asır ortalarında yaşamış bir meczub; Evliya Çelebi: “Kasımpaşada idi, her zaman çıplak gezerdi. İstanbulun şiddetli soğuğunda Okmeydanında kar içinde yatdığı halde mübârek yanakları terler idi. İki elleri omuzunda şallak mallak dol...
Encyclopedia

DAVUL
“(Hâneberduş pırpırılar argosunda) göç, kıç (B.: Boğça, Küfe, kâse, semer)” (F. Devellioğlu, Türk Argosu).
Encyclopedia

DELLÂL, DELLÂLLAR
Arabcada, bir şeyi bir kimseye göstermek, bildirmek anlamında delâlet kökünden isim. 1) Bir malın satılmasına delâlet eden, alış verişde alıcı ile satıcı arasında tavassut eden, birinin malını nidâ ile (bağırarak) satan adam; 2) Bir haberi emri yüksek ...
Encyclopedia

DEMİR (Ellialtılı Civelek)
On sekizinci asır sonlarında yaşamış ve eski Şile yolu üzerindeki kabrine eşsiz güzellikde sanat eseri bir taş konmuş yeniçeri civeleği bir dekanlıdır; kabir taşı kitabesinden öğrendiğimize göre İstanbulda Ellialtıncı Orta çorbasının civeleği ve adı öğ...
Encyclopedia

DELON, “ALAİN DELON” UN BENZERİ KAPAK YILDIZI
1962 yılında Ses Mecmuasının açdığı Kapak Yıldızı Yarışmasında finale kalmış Cengiz Bora adında yakışıklı bir delikanlı olup ünlü fransız film aktörü Alain Delon’a çok benzemesi Ses Mecmuasının ellerden düşmediği çok geniş bir muhitde bilhassa büyük bi...
Encyclopedia

DEMİR (Kıbti)
Çağdaş büyük halk şâiri Bitlisli Ali Çamiç Ağa (B.: Çamiç Ağa, Bitlisli Ali, Cild 7, sayfa 3700) 1902-1903 kışını Eminönünde Kantarcılar Caddesi Demirtaş Hanında geçirmiş ve o kış, asıl uşağı ve çırağı Nevrekoplu Mustafa adındaki delikanlı müteverrimen...
Encyclopedia

DEM
Dilimizde, ve öncelikle İstanbul ağızında biri farscadan biri de arabcadan alınmış, kendilerinin ve müştaklarının mânâları tamâmen ayrı iki “dem” kelimesi vardır.
I: Dem (Farsca):
1) Nefes, soluk; tasavvufda rehmânî nefes, ilâhî tecelliler.
Dembeste — ...
Encyclopedia

DEMİR (Kemal Tâhir)
Romancı; 1910 da İstanbulda doğdu; Kasımpaşada Cezâyirli Gazi Hasan Paşa Rüşdiyesi ile Galatasarayı Lisesinde okudu; 1928-1932 arasında avukat yazıcılığı ve Mâden İşletmelerinde anbar memurluğu, 1932-1938 arasında da gazetecilik yapdı. 1938 den 1950 yı...
Encyclopedia

DEMİR (Sedat)
Sinema ve tiyatro aktörü; 1931 de İstanbulda doğdu; pek genc yaşında halk evlerinin temsil kollarında sahne hayatına atıldı ve henüz 16 yaşında iken 1947 de İstanbul Şehir Tiyatrosuna girdi; askerlik görevini îfadan sonra tekrar işine döndü; bir süre d...
Encyclopedia

DELLÂL CİVANI
Kalender meşren şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında Dellal civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada Dellâl civanı şu beyitleriyle ...
Encyclopedia

DEMET SOKAĞI
1934 Belediye Şehir Rehberine göre Taksimin Eskişehir Mahallesi sokaklarından (Pafta 19/153); bu mahallenin Yenişehir Mahallesi ile sınırı olan Akağalar Sokağı ile Pervaz Sokağı arasında uzanır; Marsık Sokağı, Kaytancı Rasim Sokağı, ve Tuzcu Murat Soka...
Encyclopedia

DENİZCİLİK BANKASI TÜRK ANONİM ORTAKLIĞI
Türkiyede 1 mart 1952 tarihinde iç ve dış sularda ulaşdırma hizmetlerini görmek, sivil devlet sektörünün elindeki tersâne, havuz ve benzeri kuruluşları işletmek amacı ile ve 5842 sayılı özel kanunu ile kurulmuş bir ortaklıkdır. Denizcilik Bankasının it...
Encyclopedia

DENİZCİLER BAYRAMI
Türk gemicilerinin kabotaj imtiyazına kavuşduğu 1 temmuz 1926 tarihinden itibâren her yıl “1 temmuz” günü, başda İstanbul, Türkiyenin bütün limanlarında ve deniz kenarındaki kasaba ve iskelelerinde türk gemicileri tarafından kutlanır bir bayramdır.
He...
Encyclopedia

DENİZ DOLMUŞ MOTORLARI
Zamanımızda dolmuş şeklinde yolcu taşıyarak çalışan deniz tenezzüh motorları İstanbulun günlük hayatında çok önemli bir yer almışdır.
Deniz tenezzüh motorlarının büyük şehrin iskeleleri arasında dolmuş şeklinde çalışa bilmeleri için 9 şubat 1955 tarihl...
Encyclopedia

DENİZDE BOĞULANLAR
İstanbulda küçümsenmiyecek kadar denizde boğularak ölüm vak’aları görülür. Deniz kazâlarında boğulma her zaman her yerde görülen bir fâciadır, fakat yaz mevsiminde yüzme ve yıkanma kasdı ile denize girenlerden boğulanlar, İstanbul şehrinin günlük hayat...
Encyclopedia

DENİZDE YÜRÜYEN OTOMOBİL
“Amphicar” (Anfikar) denilen ve hem karada hem denizde yürüyen otomabillerden ilk araba İstanbula 13 ağustos 1963 salı günü iki turist tarafından getirilmişdir. Fransada Parisde ticâretle meşgul bu turistlerden biri arabanın sâhibi 28 yaşında Lübnanlı ...
