Camiinin etrâfında toplanmış Fâtih Sultan Mehmed Külliyesinin önemli parçalarından Fâtih Sultan Mehmed Kervansarayının halk ağzındaki adı; İstanbul şehri içindeki büyük deve ahırları bulunan ilk binâ olduğu için bu isimle anılmışdı. Zamanımızda mevcud ...

Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış ünlü bir piyanist, piyano muallimi; hal tercemesi elde edilmedi.

Fâtih civarında Çarşanba semtinin batısında, kendi adına nisbetle anılan semtde, 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Karagümrük Nâhiyesinin Dervişali Mahallesinde Dırağman Caddesi üzerindedir (adı geçen rehberde pafta 7/108). Hadikatül Cevâmi şu mâlûmât...

Âyin günü çarşanba olan bir Sünbüli Dergâhı idi; Dırağman Camiinin avlusu yanında yapılmış olub banîsi bu camide cuma şeyhi (vâizi) olan Nureddinzâde Şeyh Mustafa Muslahaddin Efendidir; hicrî 1004 (M. 1595-1596) da vefât etmiş, camiin haziresinde camii...

Dervişali (Karagümrükde), Hamamî Muhiddin (Fener) ve Kasım Gönânî (Fener) mahalleleri arasında sınır yoldur; Salmatomruk ve Sultançeşmesi Caddesinin kavuşak yeri ile Fethiye Caddesi arasındadır; Fethiye Caddesi tarafından gelindiğine göre sol yanı boyd...

Onaltıncı asır ortalarında Tercüman Yunus Bey tarafından yaptırılmış bir camie nisbetle anıla gelmiş İstanbulun bir semti (B.: Dırağman Camii). İstanbulun yerilisinin ayak takımı ağzında “Draman” diye söylenir, esefle kaydediriz ki 1934 Belediye Şehir ...

Feneri Hamâmî Muhiddin Mahallesi sokaklarından; Dırağman ve Fethiye Caddelerinin kavuşak noktası ile Mirâc ve Âyan Sokakları arasında uzanır; Sebze bostanı ve Astarcı sokakları ile kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 8/107); bir araba g...

Fatihin Karagümrük nâniyesinde Beyceğiz ve Dervişali mahalleleri arasında sınır sokakdır, Nureddin Tekkesi Sokağı ile Kurtağa çeşmesi Sokağı arasında uzanır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 7/102 ve 103). Kurtağaçeşmesi Sokağı tarafından gelindiğine...

Fatih İlçesinin Karagümrük nâhiyesinde Devrişali Mahallesi sokaklarından; Tercüman Yunus Sokağı ile Yahyâzâde Sokağı arasında uzanır, tek dirsekli bir sokakdır, Ananas Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, Pafta 7/108). Bir araba geç...

Halk ağzında “Titab Hamamı” adı ile anıla gelmişdir; bir mânâsı olmayan “Titab” adının “Tahtı âb” (Su tahtı) isminden bozma olduğunu tahmin ediyoruz; Evliyâ Çelebi İstanbul hamamları cedvelinde Dırağman Hamamını kaydetdikden sonra bir de “Tahtıâb Hamam...

“Tercüman; dilimize italyancada aynı anlamda Drogomanno kelimesinden alınmışdır” (H. Kâzım, Büyük Türk Lugatı). İstanbulda Tercüman Yunus Bey adında bir zâtin yaptırdığı bir cami “Dırağman Camii”, bu camiin bulunduğu semt de “Dırağman”, yine o civarda ...

“1 — Ağzın içinde olan ve insanın konuşmasını sağlayan etli, uzun ve oynar uzuv; 2 — Fikirleri bildiren sözlerin kullanılması; 3 — Mecâzen: Kişi çekişdirme, kişinin ardından konuşma, kişi kötüleme, benzeterek; şekli insan ağzındaki dile benzeyen herşey...

Piyasa saz takımlarının namlı hânendelerinden. Halk arasında Hamid adı ile tanınmışdır; 1901 de İstanbulda doğdu; Birinci Cihan Harbinde 1916 yılında Kafkas cebhesinde şehit olmuş Hacı Ferhad Efendinin oğludur. İzmir Sultânisinde okumuşdur, küçük yaşda...

“Agob Martayan; ermeni asıllı Türk dil bilgini ve Ansiklopedicisi; 1895 de İstanbulda doğdu; Yozgad derebeyi (âyanı) Çapanoğullarının kâhyası ve Yozgad Camii mütevellîsi Ohan Aslanoğlunun torununun oğludur. İstanbulda Robert Callege’i bitirdikden sonra...

Çağdaş büyük halk şâiri Kahveci Ali Çamiç Ağanın kahvehâne uşaklarından (B.: Çamiç Ağa, cild 7, sayfa 3700); bu delikanlının Çamiç Ağaya hizmeti Bulgaryalı İbrâhim adında diğer bir çırak ile aynı zamana rastlamışdır ki şâir ustası tarafından yıllarca s...

Onyedinci asır sonu ile Onsekizinci asır başında hattatlarından; büyük yazı üstadlarından Derviş Alinin kölesi idi (B.: Ali, Derviş; cild 2, sayfa 612); nereli olduğu bilinmiyor, önce adı sâdece Dilâver idi; bir çocuk iken hizmetine girdiği Derviş Alin...

“Hezelenin lisânı mahsusu” (Ahmet Vefik Paşa, Lehcei Osmânî). Öyle zan ediyoruz ki “Kayişdili” kelimesi; Ahmed Vefik Paşa tarafından “Hâneberduşlar, pırpırılar, apaşlar argosu” karşılığı olarak dilimize mal edilmek istenmiş, fakat benimsenip kullanılma...

Kelimelerin telaffuzları kasden bozularak ve kekeme ağzı taklidi ile acâib bir şekle sokularak bir çeşid gizil dil şeklinde konuşma; yakın geçmişe kadar bilhassa kadınlar ve yetişkin kızlar arasında mahrem sohbet, sırdaşlık yolunda gaayetle yaygın idi;...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Galatanın Emek yemez Mahallesi yollarından; Mürver Sokağı ile Tutsak Sokağı arasında bir aralık sokakdır (Pafta 15/131); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Kasım 1966).

Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış ermeni asıllı bir karagözcü, hayatı hakkında bildi edinilemedi. Bibl.: Selim Nüzhet, Türk Temâşâsı.

1880 ile 1885 arasında Kanlıca Bahâî Korfezi (Kanlıca Koyu) üzerinde Fıstıklı Yalı diye meşhur Şerifpaşazâdeler yalısında kayıkcılık yapmış güzel bir rum genci. Tophâne ketebesinden Üsküdarlı hak şâiri Âşık Râzi kendine has edâda bir gazel ile övdüğü b...

Hırsız ve kaatil; Kalikıratyalı (bu İstanbul köyünün adı zamanımızda Mimar Sinan’dır B.: Mimar Sinan) zengin bir balıkcının oğlu olub kötü yola on üç yaşında iken babasının çekmecesinden yüz altın çalarak sapmış ve Kefelonyalı bir kaptanla Yunanistan’a...

Geçen asır sonlarında Beyoğlu’nun aşırı derecede güzelliği ile meşhur bir kaldırım kırığı ve hırsız rum delikanlısı; aslı Sürmenenin hıristiyan lazlarından olup mürâhıklık çağında çırmık kaptanlarından Trabzonlu Laz Nikoli’nin yanında zenâne olarak dol...

Geçen asır sonlarında meşhur bir kasa hırsızı; esâfil ve erâzil arasında “Aynalı Panayot” ve “Piç Panayot” lakabları ile anılırdı; Tatavlalı olub 1875 yılında doğmuş olacakdır; “Tatavla Güzeli” diye meşhur Eftimiya isminde bir fâhişenin oğlu olup bir s...