Üsküdarda Çavuşderesindedir; Çavuşdere caddesini Nuh kuyusuna bağlayan Bağlarbaşı caddesinin altı oldukça dik bir yokuştur; Çavuşderesinden gelindiğine ve yokuş yukarı yüründüğüne göre, Abacı Dede sokağı, soldaki ilk sokaktır. Sırtın Çavuşderesine baka...

On sekizinci asırda Üskürdar’da büyük şöhret sahibi cezbeli dervişlerdendir. 1700 (H. 1112) de ölmüş, Üsküdarda kendi adını taşıyan sokaktaki türbesine gömülmüştür. Rivayete göre, türbeyi sadrıâzam Nevşehirli İbrahim Paşa yaptırmış; fakat şimal rüzgârl...

Süleymaniye altında kendi adını taşıyan sokaktadır. Destari Mustafa Paşa tarafından 1608 (H. 1700) yılında yaptırılmıştır. Kesme tastan klâsik üslûptadır. Güzel bir celi hat ile bir beyitlik tarih kitabesi vardır: Hükmî bu mısra binai çeşmeye tarihtir...

Süleymaniyenin altında, Eminönü kazasının Küçük pazar nahiyesinin Hoca Gıyaseddin mahallesindedir (B. : Hoca Gıyaseddin mahallesi); Vefa caddesiyle Sarı Beyazıd caddesi arasında, hafif meyilli, mukavves, bir araba rahat rahat geçebilecek kadar geniş; k...

Fatih kazasının Karagümrük nahiyesinin Haticesultan mahallesindedir. Edirnekapıda Mihrimah camiinin dış harem avlusu duvariyle Fevzipaşa tramvay caddesi arasındadır. (B. : Haticesultan mahallesi); bir kısmı da Arabacılar sokağı adını taşımaktadır. Vakt...

Beşiktaş kazasının Beşiktaş merkez nahiyesi Vişnezade mahallesi sokaklarındandır; Spor caddesi (eski Akaretler cadesi) ile Vişnezade camii önü sokağı arasındadır; kaba taş döşeli ve bozukça bir sokaktır. Spor caddesinden girildiğine göre, evvelâ iki ar...

Fatih kazasının Samatya nahiyesinde Kürkçübaşı mahallesindedir; Sulubostan sokağı ile Cerrahpaşa camii sokağı arasındadır (B. : Kürkçübaşı mahallesi); kaba taş döşeli ve bozuk, bir araba rahat rahat geçebilecek kadar geniş ve iki havagazı feneriyle ten...

On yedinci asır ortalarında namlı armatörlerden; gemileri, İstanbul ile Karadeniz limanları arasında sefer ederdi. Bibl. : Evliyâ Çelebi, I.

Muallim; İstanbulda yeni usûl ilk iptidai mektebini açan zattır. Süleymaniyedeki Taş mektepte açılan bu okul, İstanbulda eski mahalle mekteplerinin birer birer kapanarak yerlerine yeni ilkokulların açılmasına, Türkiyede büyük ki Taşmektep onun idaresin...

Boğaziçinde Çengelköyünün Yenimahalle sokaklarındandır; Kalantor sokağı ile Bakırcıbaşı sokağı arasında kaba taş döşeli, bozukça, bir araba rahat geçebilecek kadar geniş bir yoldur; üç yerinde havagazı feneri vardır; Kalantor sokağı tarafından gelirken...

Fenerde kendi adını taşıyan mahallede, İncebel sokağı ile Abdisübaşı sokakları kavşağındadır. İlk defa Fatih Sultan Mehmed devri ricalinden Abdi Sübaşı adında bir hayır sahibi yaptırmıştı, zamanla vakfı tükenmiş, harab olmuş, Kanunî Süleyman devrinde K...

On yedinci asrın Türk müverrih ve şairlerinden, devlet adamı; Enderunu hümayun gılmanları arasından yetişmedir. Anadoluhisarlıdır; pek küçük yaşta saraya girmiş, 1650 de Hasodaya alınmış, Dördüncü Mehmedin ilk yıllarında kendi adına nisbetle anılan bir...

On sekizinci asrın İstanbullu devlet adamlarından ve şairlerinden; kayın pederi Reisülküttab Mehmed Efendiye nisbetle “Üç Anbarlı Damadı” diye de maruftur, 1699’a doğru doğmuştu. 1764 de ölmüştür. Damad Nevşehirli İbrahim ve Koca Ragıb gibi büyük vezir...

Üsküdarda İmrahor sokaklarındandır; Hudaimahmud sokağı ve Kaptanpaşa sokağı ile Aziz Mahmudefendi sokağı arasındadır (B. : İmrahor); ilk iki sokakla bir üç yol ağzı kavşağı yapar. İki araba geçebilecek kadar geniş, kaba taş döşeli, bozukça, Aziz Mahmud...

İstanbulda on sekizinci asır sonlariyle on dokuzuncu asrın birinci yarısında yaşamış Şark musikisinin büyük üstadlarından biridir. Şöhretinin ilk parlak zamanı, Üçüncü Selim devri olmuş, sonra İkinci Mahmuda intisab etmiştir. 1859 da ölmüştür. — Acem ...

On sekizinci asır ortalarında yaşamış ve İstanbul ihtilâllerinin en önemlilerinden biri olan 1730 Patrona Vak’ası üzerine bir tarihçe kaleme almış bir muharrirdir.. Bibl. : İnönü Ansiklopedisi.

Bulgurlu sokaklarındandır (B. : Bulgurlu).

On yedinci asrın ikinci yarısında büyük şöhret sahibi bir şair ve musikişinastır; Bayramî şeyhlerinden Himmet Efendinin oğludur, 1640 da İstanbulda doğmuş; 1683 Viyana bozgunu yılında ölen babasının yerine Yenibahçedeki Himmetzade dergâhına şeyh olmuş;...

Onyedinci asır sonlarile Onsekizinci asrın ilk yarısında yaşamış büyük hattatlarımızdandır, bütün ömrünü babasından kalma Mirahor camii imamlığında geçirmiştir. Yazıda üstadı Hafız Osman Efendidir; yazı derslerine “Rezaneti meşk” terkibinin ebced hesab...

Şeyhülislâmların elli birincisidir. Gençliği Dördüncü Mehmedin uzun saltanat devrine rastlar; tahsilini tamamladıktan sonra muhtelif medreselerde müderrislik etti, 1684 (1095) de Haleb, 1683 (1100) de Mısır, 1691 (1103) de Edirne, 1694 (1106) de Mekke ...

Şeyhülislâmların doksan sekizincisi, Dürrizadelerden de beşinci şeyhülislâmdır. Tahsilini babası Şeyhülislâm Mehmed Ârif Efendiden gördü, pek genç yaşında müderrislik rüusu aldı; sonra sırasiyle İzmir kadısı oldu, Mekke kadılığı pâyesi aldı, 1803 (1218...

On yedinci asır sonlarında yaşamış ulemadan, Bursa kadılığına kadar yükselmiş, azlinden sonra dört yıl kadar yaşamış ve 1689 (H. 1101) de ölmüştür; Fındıklıda yaptırttığı fevkani camiin altına defnedilmiştir (B. : Pişmaniye camii). Kabir taşının manzum...

Onyedinci asır ülemasından, Genç Osmanın hocası Ömer Efendinin oğludur, babasının bu hükümdar üzerindeki nüfuzu sayesinde İstanbul kadısı bulunur iken Genç Osmanın fecî bir surette öldürüldüğü yeniçeri ihtilâlinde muhakkak bir ölümden gizlenmek suretil...

Türbedar Abdi Çelebi diye de anılır, on yedinci asır sonlarının kıymetli bestekâr ve hânendelerinden; bilhassa na’tişerif okumada eşsizdi; zamanının namlı çiçek meraklılarından biri olmuş; tohumdan elde ettiği iki nadide lâleye “Sultanülezhar” ve “Mihr...

On altıncı asrın Sünbülî şeyhlerinden Merkezefendi dergâhının ikinci şeyhi, dergâhın müessisiMerkez Mustafa Efendiden sonra on altı yıl şeyhlik etti ve 1591 (H. 1000) yılında yüz on yaşında, halk tarafından kerametine inanılmış bir pîr olarak öldü. Bib...