1934 Belediye Şehir Rehberine göre Boğaziçinin Rumeli yakasında Boyacıköyünün sokaklarından; bir başı Hekim Ata Caddesindedir, öbür başı kapalı, çıkmazdır, Boyacı Çeşmesi Sokağı ile dört yol ağzı yaparak kesişir (1934 B.Ş.R. pafta 22 / Boyacıköy); yeri...

Yeniçeri kışlaları hayatının bir cümbüşlü curcunalı sahnesi de her sabah kışla önündeki meydanda ortalara et dağıtılması idi, meydan da bu münasebetle “Et Meydanı” adını almıştı. Ocağa sığır eti verilirdi; sığırlar Yedikule dışındaki salhanede kesilird...

Eski muâşeret âdâbımızda tâzim yerinde, el öpme derecesine yükselmemiş olanlar tarafından etek öpülürdü; M. Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli eserinde halk ağzı deyim olarak aldığı bir maddede: “Eskiden köle ve cariyelerle icti...

Ekmekden sonra gıdâ maddelerinin başında gelen Et, büyük şehir İstanbulun günlük hayatında asırlar boyunca çok önemli bir yer almışdır. Uyanık Mutlakiyet dediğimiz Tanzimat devrine kadar İstanbula et teminini hükûmet üzerine almış, İstanbula koyun ve s...

Yümünlü, uğurlu an, saat, gün zaman için kullanılmış bir deyimdir. Yıldızların, burçların, seyyarelerin, ayın ve güneşin mevki ve hareketlerinden insanların hayatı üzerine bâzı hükümler çıkarıldığı, “İlmi Nücum”un, “Yıldızlar İlmi”nin rağbetde olduğu d...

“Belden aşağı giyilen ruba, fistan, tennûre” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türki). Belden aşağı bir yârım entâridir diyebiliriz. Bir kadın esvabıdır ve etekliğin kadınlarımız tarafından yaygın şekilde giyilmeye başlaması, Tanzîmât Devrinden sonradır; ve ala...

Üsküdarda Şemsipaşa semti sokaklarından; Doğancılar Caddesi ile Şemsipaşa Caddesi arasında uzanır; Şemsipaşa Caddesi ile birleştiği noktada Parlak Bakıcı Sokağı ile de kavuşağı vardır; Tekbirhane, Velioğlu ve Çeşmei Cedid sokakları ile de kavuşakları v...

“Gülhânede uzun zaman ders okutmuş, eserler bırakmış hekimlerimizden, edib ve diplomat Rûşen Eşref Ünaydının babası (B.: Ünaydın, Rûşen Eşref); 1865 de Bosnada doğdu, altı yaşında iken İstanbula geldi, 1893 de Askerî Tıbbiyeyi hekim yüzbaşı olarak biti...

“Türkce isim; insanda ve hayvanda vücudu teşkil eden yumuşak ve kanlı madde; bâzı meyvalarda çekirdekleri örten ve yenilen yer” (Türk lügatı). İstanbul ağzında bir kelime ile deyimler ve darbı meseller vardır: Ahmak, gabî anlamında “Et Kafa”, “Et Kafal...

“Bayazıdı Cedid Mescidi” adı ile de anılır; Samatyada Samatya Caddesi üzeirnde, bu caddenin Muhzirağa Sokağı ile olan kavuşağındadır. Mescidi Bayazıd adı ile kaydeden Hadikakül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Dâvudpaşa kurbindedir; bânisi Sultan Bayazıd H...

Samatyada Davutpaşa İskelesi civârında, Sancakdar Hayreddin ve Kasap İlyas Mahalleleri arasında bir sınır sokak olan Etyemez Tekkesi Sokağında âyin günü perşembe olan bir Saadî tekkesi idi; halk arasında “Kara Bıçak Veli Tekkesi” adı ile de anılırdı; 1...

Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Aslında bânisi Kanunî Sultan Süleymandır. Beş vakitten yalnız akşam ve sabah namazları kılınırdı ve yılda bir defa, yeniçerilere çuha tevzî edildiği gün öğle namazı da edâ olunurdu; (bir yangında, belki hicrî 1070...

Hadikatül Cevami şu malûmatı veriyor: “Kiliseden munkalibdir; mescid olarak vakfını yapan ceyşi fetihden Eşyeyh Derviş Mırzâ Baba ibni Ömerül Buhârîdir, vakfiyesi 886 (Milâdî 1481) de tescil edilmişdir. Mütevelliliğini evlâdiyet üzerine zapteden imamla...

İstanbulun eski meşhur mekteplerinden biriydi; Etyemez Tekkesi yakınında olup bâniyesine nisbetle Kamerhâtun Mektebi de denilirdi; mektebin duvarında bir taş üzerinde şu kitâbe var idi: “Bu mektebi merhûme Kamer Hâtun yaptırmış idi, zaman geçerek harab...

İkinci meşrûtiyetin ilânının tezine kurulmuş ilk gençlik - spor kulüblerinden biridir. Meşrutiyet şenlikleri arasında bu kulübü kuran gencler de o devrin atlet kiyâfetleri ile türlü spor hareketleri yapmışlar, şehiremâneti (İstanbul Belediyesi) memurla...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Samatyada Kasabilyas Mahallesi yollarından; demiryolu boyu ile Sultanpınarı Sokağı arasında uzanır bir dirsekli ve üzerinde bir çıkmaz sokak görülen bir sokakdır (1934 B.Ş.R. Pafta 11/54). Yerine gidilip bu satırların...

İstanbulun fethinden önce mevcud olduğu ve fetihten az bir müddet sonra tekrar açıldığı söylenen Fenerdeki Rum Mektebi kebîrinde XVI. Yüzyılda muallimlik ve müdürlük yapmış bir zât; hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi. Bibl.: O. N. Ergin, Maarif Ta...

Samatyada semt adı; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kasabilyas ve Sancakdarhayreddin mahalleleri içindedir. Bu ismin bir şahıs lâkabından kalmış olması muhtemeldir, fakat daha kuvvetli bir ihtimal ile XV. Ve XVI. yüzyıllarda bu semtin fakir halk tar...

Cumhuriyet devrinin ilk yıllarına kadar büyük camiler, medreseler, hanlar, hamamlar, fırınlar ve bâzı mektepler müstesnâ, İstanbul büyük bir ahşab şehirdi; fetihden bu yana yüz yıllar boyunca cehennemî yangınlarda yanmış, ve her ateş afetinden sonra ye...

Fransa İmparatoru Üçüncü Napoléonun zevcesi, Fransa İmparatoriçesi; 1869 da İstanbulu resmen ziyâreti ve devrin pâdişahı Sultan Abdülâziz tarafından tantanalı îzaz ve ikrâm ile karşılanması ve İstanbulda Beylerbeyi Sâhilsarayındaki misafirlik günlerini...

Zamanımızda müfusu iki milyonu çok aşmış olan İstanbulda müstakil bir evde oturan âilelerin sayısı gün günden azalmaktadır; tek âile meskeni ev, ya kenar mahallelerde aşağı tabaka meskeni; veya, arkası bir türlü alınamayan Anadoludan İstanbula muhâcere...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Samatya caddesi ile Kocamustafapaşa caddesi arasında uzun bir sokakdır, bir kısmı Kasabilyas ve Sancakdar Hayreddin mahallesi arasında sınır teşkil eder, bir kısmı da Davudpaşa Mahallesinin içinden geçer; Yonga Sokağı...

Her halde çok dikkate değer bir hayat hikâyesi olan İstanbullu bir kadın, asıl adı Emine Döndü’dür; aşağıdaki satırları Hürriyet gazetesinden alıyoruz: “1917 de Türk müslüman bir ailenin kızı olarak İstanbulda doğdu; Üsküdar Amerikan Kız Kolejende okud...

Hicrî 1062 yılında Tarhuncu Ahmed Paşanın sadırâzamlığı zamanında (Haziran 1652 - Mart 1653; B.: Ahmed Paşa, Tarhuncu) hazînenin ağır sıkıntısı karşısında imparatorluğun her tarafına her evden 1-2 kuruş arasında hazîne yardımı adı ile bir defaya mahsus...