Type
15617
10516
6147
723
683
621
492
79
70
68
Encyclopedia

AMUCAZÂDEHÜSEYİNPAŞA KÜLLİYESİ; MEDRESE, MEKTEB, MESCİD, KÜTÜPHÂNE VE SEBİLİ
Saraçhanebaşına ne tarafdan gelinirse gelinsin ana cadde üzerine yerleştirilmiş bu binalar manzûmesi bütün nazarları üstünde toplar.
Eskiden bu civar, Fâtih Sultan Mehmedin yaptırdığı 110 dükkânlı, orta yerinde loncası bulunan meşhur Saraçhâne, yine o ...
Encyclopedia

ANA
Tanzimatdan Cumhuriyete kadar süren bir devir içinde İstanbul ağzında, Büyükşehrin ayak takımı da dahil, “anne” şeklinde kullanılmış, hattâ “ana” diye hitap kabalık bilinerek ayıplanmış, “muhacir!.. Anadolu uşağı!..” diye tezyif edilmiştir. Cumhuriyett...
Encyclopedia

AMPAKUM (Köse)
On yedinci asırda yaşamış meşhur bir Ermeni ekmekçibaşısıdır. 1598 de Egin’in Navrer yahut Narver köyünde doğmuş ve 3 Kasım 1658 de İstanbul’da vefat etmiştir.
Üçüncü Sultan Mehmed’in gününde (1594 - 1603), Celâli isyanları esnasında, zadegân bir ailed...
Encyclopedia

AMORF OLMAK
İstanbul hâneberduşlar argosunda mahcub olmak, mat olmak, yine argo tâbir ile bozulmak, bozum olmak; “Ulan, antin beni bir lüküs apartımana aldı, amorf oldum”, “Moruk bir laf etti, ağzımı açamadım, amorf oldum..”, “Sen o çocuğun peşini bırak, amorf olu...
Encyclopedia

AMİŞ EFENDİ (Şeyh Hacı Ahmed)
Son asrın halvetiye şeyhlerinden ve Fatih türbedarlarından; tarikat mensubini arasında bir müteceddit olarak görülür. Müritlerini halvet ve riyazet gibi cismanî mücadelelerle yormaz, onları ruhen terbiye ederek yükseltmeğe çalışırdı: “Mücahedatın bir k...
Encyclopedia

AMORTİ; AMORTİ ÇIKMAK. ÇARPMAK
İstabul argosunda yaşlı kadın, sinemada, şehrin nakil vâsıtalarında yanına yaşlı bir kadın oturmak: “Bu ne baht be.. herkese piliç düşer, bana amorti çarpar”.
Encyclopedia

AMPES
Argo; Ferid Develioğluna göre “esrar”, şu misal veriliyor: “Ampesin rengini bilirsem ampes gibi sapsarı olayım”.
Bibl. Ferid Develioğlu, Türk Argosu.
Encyclopedia

ÂMİRE
Lûgat mânâsı mâmur, onarılmıştır; Cumhuriyetten evvel devlet müesseselerinin çoğunun adı bu sıfat eklenerek yazılır, söylenirdi:
Tersânei Âmire, Tophânei Âmire, Darbhânei Âmire, Matbaai Âmire gibi.
Encyclopedia

AMPUL
İstanbul külhânî argosunda kadın veya kız memesi.
Bibl. : Ferid Develioğlu, Türk Argosu.
Encyclopedia

ANAHTAR AĞASI
İstanbul sarayında Edurunu Hümâyunda kırk nefer Hasodalı Zülüflü Ağadan birinin unvânıdır (B. : Topkapusu Sarayı; Enderun Hümâyun: Hasoda; Zülüflü Ağalar). Hasodanın kıdemlilerinden, bu en yüksek Enderun koğuşunun mevki itibârı ile yukarıdan aşağı beşi...
Encyclopedia

ANALİPSİS AYAZMASI
Samatyada Akıncı Sokağında ayni adı taşıyan kilisenin avlusundadır. Mâbedin ikonostasion tarafına yapılmış olup üzeri câmekân örtülü ise de sonrada Çimento kaplanmıştır. 8,80 m. uzunluğunda olan ayazmanın ön kısmı 1 m., arka kısmt 3 m. genişliğindedir,...
Encyclopedia

ANALİPSİS KİLİSESİ
Samatyada Akıncı Sokağındadır; mâbed kapusu üzerindeki kitâbeye göre 1832 de Patrik Konstantinos zamanında Konstantin adında bir kalfa tarafından yapılmıştır. Dört duvar üzerine kiremit döşeli bir çatıdan ibarettir. Ahşap narteksi camekânlı olup geniş ...
Encyclopedia

ANALİPSİS AYAZMASI
Çengelköyünde Çınarlıderedir; halk ağzında Çoban Ayazması denilir; köyden bir saat mesâfede iki tepecik arasında çınar ağaçlarının yanındadır; Bekârderesi Sokağından gidilebilir. 1,5X1 m. genişliğinde, içinde tertemiz bir su bulunan bir tonostur (1959)...
Encyclopedia

ANALİPSİS KİLİSESİ
Bakırköyünde Teyyarecihayreddin Sokağındadır; rum mezarlığında bir mezarlık kilisesidir. Dört kârgir duvar üzerine kiremit örtülü çatıdan ibaret bir yapıdır; yapan Ahileps Aleksiu adında bir kalfadır, adı, ön cebhenin sol köşesinde yazılıdır. Mezarlık ...
Encyclopedia

ANALİPSİS AYAZMASI
Kuruçeşmede Kireçhâne Sokağında Bay Sezainin sahibi bulunduğu, B. Süleymanın da işlediği bağçededir; kayaların altında eni 1,70 m. ve boyu 3 m. olup zemini kaba taş döşelidir. Ön kısmı ahşab bölme içine alınmıştı; kapudan girince karşıda 1 m. çapında, ...
Encyclopedia

ANALİPSİS AYAZMASI
Maltepede Gülsuyu Sokağından gidilir, köyden yarım saatlik yerdedir, bir tepe eteğinde ve bir çınar ağacı yanındadır. 1X1 m. genişliğinde, içinde berrak bir su bulunan bir tonostur (1959).
Hakkı Göktürk
Maltepede Analipsis Ayazması
(Resim: Behçet)
Encyclopedia

ANA GECESİ
Zamanımızda tamamen unutulmuş, terkedilmiştir, İstanbulun eski hayatında, çocuk doğumu aile mürüvvetinin akrabalar, ahbablar ve komşularla tes’id edildiği bir gece, loğusanın yataktan kalktığı doğumun yedinci gününün gecesidir ki, toplantıya çağırılaca...
Encyclopedia

ANAM AVRATIM OLSUN
İstanbulun hâneberduşlar arasında büyük yemin; şâyanı dikkattir ki dillerinden düşmez ve hemen her söz başında kullanılır.
Encyclopedia

ANDELİB
Geçen asır sonlarının kalender şairlerinden; asıl adı Mehmed Esad’dır. 1873 de İstanbulda doğdu, babası Paşmakçızadelerden Zühdü Molladır; şiir yazmağa çocuk denilecek yaşlarda başlamış ve evvelâ «Faik » mahlasını kullanmıştı; sonra «Andelib» i aldı ve...
Encyclopedia

ANDON (Demirci)
İkinci Abdülhamid devri sonları ile Meşrutiyet devrinde büyük şehrin namlı kasa hırsızlarından; kasa hırsızı ve şaki Mike’nin çetesine girip zabıtaca tanındığı zaman henüz on sekiz on dokuz yaşlarında bulunuyordu; Yunan tebaasından, iri yarı, kabadayı ...
Encyclopedia

AND FİLM
İstanbulun tanınmış münevver iş adamlarından Turgud Demirağ tarafından 1946 da kurulmuş bir müessesedir; müessesenin adı T. Demirağın babası, Türkiyenin pek seçkin iş adamı, düşkünlere geniş ölçüde yardımları ile tanınmış ender cenîb sîmâlardan merhum ...
Encyclopedia

ANBER DUDU
1908 den evvel ve Meşrutiyet, Umumî Harp ve Mütareke senelerinde, Bayram sokağında, Yeşil sokağa sapılan köşedeki 11 numaralı evde umumhanecilik etmiş bir Ermeni kadınıdır.
Evi Bayram Sokağı ve Yeşil Sokaktaki birkaç umumhanenin en müşterisi çok olanı,...
Encyclopedia

ANDELİB
İkinci Abdülhamid devri ricalinden süvari kumandanı Mehmed Paşanın cariyelerinden on iki yaşında bir kızcağız idi. 16 Cemaziyelâhır 1305 (M. 1887) gecesi Lâleli civarında çıkan yangında ateş Mehmed Paşanın konağını da sarmış ve bu zavallı kızcağız kurt...

