ZÎBÂ HANIM (Hacı) – Geçen asır başlarında İstanbulun büyük şöhretlerinden bir şeyhülislâm zevcesi ;aslı çerkesdir,doğum tarihi bilinmiyor,pek küçük yaşda ve esirci elinde İstanbula getirilmiş,Abdullah Ağa adında biri tarafından satın alınarak o çocuklu...

ZİHNİ ( Bahriyeli ) –Aşağıdaki satırları Üsküdarlı halk şâiri Vâsıf Hocanın notlarından alıyoruz :“ 1318 (1900-1901) de Bahriyeli Zihni’yi ilkdefa İkinci Sultan Abdülhamidin yirmibeşinci cülus yılı şenliklerinde Çeşmemeydanındaki meşhur tulumbacı kahve...

ZİBİDİ AHMEDİN KAHVEHÂNESİ – İkinci Abdülhamid devri sonlarınad Üsküdarın en meşhur esrar kahvelerinden biri,Dutlukahve civarında idi. “Zibidi” türk lugatında perişen,yırtık pırtık kılıkla dolaşan adam anlamına olub 1880-1885 arasında kendisi de bir es...

ZİYA (Külhan Beyi) – Son Külhan Beylrinden (B.:Külhan Beylri,cild ,sayfa );Alacahamamlı Reşid Efendi ruznâmesinde ahvâli şöylece tesbit ve nakledilmişdir:“ Erâzilden Sarı Safvet tarafından 1294 de uşak olarak konağımıza getirildiğinde 12-13 yaşları...

ZİYA ( Plaj Uşağı) – Şâir,edib ve muallim ve çok çok kibar insan Hamamîzâde İhsan Beyin mahmisi bir çocuk; 1938 ile 1940 arasında 14-15 yaşlarında idi,ve o tarihlerde yalın ayak,pırpırı kılıkla Boğaziçinde Küçüksu Plajında çalışıyordu, Anadoluhisarında...

ZİYA ( Dalyın Tayfası ) – 1943 de Büyük Çekmece Dalyanı tayfalarından 15-16 yaşlarında pırpırı bir çocukdu ; o dalyanı tedkik için geittiğimizde bie cana canla başla rehberlik etmişdir (B.:Büyükçekmece Dalyanı,cild 6,sayfa 3221).İlk okulun son sınıfınd...

ZİNNEMAN (Karl) – 1972 de Almanyada Bonn Üniversitesinin Doğu Dilleri bölümünde okuyan ve o tarihde 20 yaşında bulunan bir almangenci.Almanyada çalışan türk işcileri ile yakın dostluklar kurmuş,onların tesiri altında kalarak mslüman olmaya karar vermiş...

ZİHNİ EFENDİ ( Necefzâde ) – Onyedinci Yüzyıl başlarında ünlü bir hattat;aslı Bağdadlıdır ;memleketinde İskender Paşazâde Ahmed Paşanın hizmetine girdi ve onun ile birlikde İstanbula geldi.Paşasının sevgi ve güvenini kazanmışdı,onun himâyesi himâyesi i...

ZİYA BEY – Ünlü matbaacı ve gazeteci Mehmed Tevfik Beyin büyük oğlu,1870 de doğmuş,1896 da vefat etmişdir,Galatasarayı Sultanisini bitirmişdi.Genc yaşda ölümü babasına ağır bir darbe olmuş,Mehmed Tevfik Bey ondan sonradır ki Ebüzziya (Ziyanın Babası) m...

Cevri Çelebi hikâyesinin kahramanlarından ve İstanbul nevcivan tiplerinden; Dördüncü Murad zamanında fevkalâde güzel bir delikanlıdır, bir gün babasının konağında pencere önünde otururken, konağın karşısında Mehmet Çelebinin berber dükkânında bulunan C...

Dördüncü Murad saltanatının ilk devrinde İstanbuldaki sipahi ihtilâllerinin en namlı zorbalarından; 1631 deki ayak divanında, ki sadırâzam Hafız Paşanın hükümdarın gözleri önünde parçalanmasından ötürü Hafız Paşa vak’ası diye meşhurdur; padişahın yüzün...

Tulûat san’atkârlarından; hayatı hakkında malûmat edinilemedi; Ortaköyde Taşmerdivende Paressiraç tiyatrosunun bir ilânında adı geçmektedir; Birinci Cihan Harbi arifesindeki yıllardan birinin 18 İkincikânun Cumartesi günü Pathé Frères’in Napoleon Bonap...

On sekizinci asır sonlarında uygunsuz takımından bir delikanlıdır. 1789 (H. 1204) de İstanbulun sohbetlerindeki zarafeti ile tanınmış çelebilerinden Balcızadeyi öldürerek Ziştovi taraflarına kaçmış, Süruri de vak’aya şu tarih kıt’asını yazmıştı: Hey L...

Son ortaoyuncular arasında namlı bir san’atkârdır; zenneye çıkardı; Selâmsız semti bekçilerinden idi. Yakışıklı, zeki, hovarda bir gençti. Kavuklu Hamdi takımında oynardı; türlü işve ve nâz ile Hamdiyi epeyce sarar, ona, halkı kırıp geçirten nükteler s...

İkinci Abdülhamid devrinde İstanbulun meşhur kaldırım kabadayılarından; Galatanın batakhane - tiyatrolarının gedikli müdavimlerinden ve sahne yıldızlarının çılgın sevdazedelerinden idi. Kıskançlık yüzünden heman her temsilde bir kavga çıkarır, tiyatrod...

Son tulumbacılardandır, Cihan Harbi arifesinde on sekizlik esmer, yakışıklı bir çocuktu, çok güzel nâra atardı. Bir ara ayaklı mâni söylemeğe de merak sarmış, kendisini çekemiyen ayakdaşları da hakkında şu mâniyi düzmüşlerdi: İki tekerlek bir dingil o...

On yedinci asır ortalarında Dördüncü Mehmed zamanında İstanbulun namlı musikişinaslarından; Hicazdan bestelediği şu rubaisi vaktinde dillere destan olmuştu: Bir yanar mı bulunur çün ciğerimden gayri Bir acır mı bulunur yârelerimden gayri. Bibl. : Tay...

İkinci Abdülhamidin son yıllarında, İstanbulun namlı kumarbazlarından; bilhassa pasetada fevkalâde hüner sahibiydi. Bibl. : Ahmed Rasim, Şehir Mektupları.

On sekizinci asırda İstanbulun meşhur mirasyedilerinden; babası, ulemadan Antakyalı Mustafa Efendi isminde bir zat idi; tecrübesiz, havayü hevesine düşkün bir genç olan Abdullaha nakid, mücevher ve mülk olarak mühim bir miras bırakmıştı. Delikanlı etra...

On sekizinci asır müderris ve şairlerinden; ilk tahsilini memleketinde gördü, İstanbula geldikten sonra asrın derin ulemasından Kara Halil Efendinin talebesi, sonra damadı oldu; ondan mezun olduktan ve birçok imtihanlara girip ehliyetini ispat ettikten...