HARBİ MESCİDİ – Şehremini civârında idi , bânisi Fatih Sultan Mehmedin şatırlarindan Kıllı Yusufdur. Ekrem Hakkı Ayverdi “Fâtih Devri Mimârisi” isimli eserinde şunları yazıyor : “ Şehreminde Gurebâ Hastahânesine inen sokak ile Tatlı kuyu la Tatlıkuyu C...

HARACCI MESCİDİ – Unkapanı civârında idi ;Hadikatül Cevâmi şu mâlumatı veriyor : “ Üsküblü Camii civârındadır,bânisi Kara Mehmed Beyidr,kabri de mescidinin yanındadır,kabir taşında tarihi yokdur,minberini dergâhıâlî (saray) gediklilerinden Hacı Abdulla...

HARACCI MESCİDİ – Fatih civârında idi ;Hadikatül Cevâmi şu mâlûmâtı veriyor :“ Bânisi cizyedar Muhiddindir,kabrinin yeri bilinmiyor ;minberini o civarda oturan ve 1181 (M.1767 – 1768) de vefat etmiş Kadı Hasan Efendi koymuşdur,mahallesi vardır ”. Halk ...

HARALAMBO (Meyhâneci) – Geçen asır sonlarında Kumkapusunda meşhur bir meyhâneci ; meyhânesinde gaayet yakışıklı uşaklar kullanır,onları eski korsanların,ve hattâ korsan zenânelerinin kılık kıyâfetinde giydirir,o şıkırdım çocuklar ve gencler yüzünden me...

HARAMZÂDE – “Meşru olmayan münasebetien doğmuş çocuk,piç”(Kaamusi Türkî), mecazen soysuz,ahlaksız,rezil anlamlarına da gelir ve daha çok o yollarda kullanılır :“..İsmet Mollazâde İffet Bey ki serveri hûbânı devran anmâ iffetü ismetden âzâde ve geceyle ...

HARALAMBO (Sakızlı) – Geçen asır sonlarında Galata Balıkpazarında “Fıçılı” denilen meyhânenin tezgâhdarı bir genc ;kalender halk şâiri Üsküdarlı Aşık Râzi tarafından şöyle övülmüşdür : Topuklu perçemli fettan pedimu Meyhâne uşağı Sakız urumu Harâbârh...

HARALAMBO – Geçen asır sonlarında Galatada meşhur bir tefeci sarraf ,bilhassa memur maaşlarının muntazam olarak çıkmadığı o devirde,memur maaşlarını yüzde elliden fazla fâizle kıran bu rum asıllı sarrafı,“Haralambos Cankıyadis” adını verdiği bir vodvil...

HASAN AĞA (Mâcuncu Kastamonulu) – Geçen asır başlarında 12 meddah hikâyesi üzerine yazılmış bir risâlede “Mâcuncu Çırağı” hikâyesinin kahramanı ;hikâye şu satırlarla başlamaktadır : “ Mâcuncu çırağı Kastamonulu Hasan Oğlanın hikâyesi lâtîfesidir ki Şeh...

HASAN AGA ( Nakkaş ) – Geçen asır başlarında Tersâneî Âmire nakkaşbaşılığında bulunmuş bir sanatkâr ;kabri Üsküdarda Solak Sinan Mescidi haziresindedir,taşında kavuğu,kâtibî sarığı, ve dülbendinin ziyâret edene nazaran sağ tarafında bir gül motifi çok...

HASAN AĞA (Hazîneli Kato) – Geçen asır başlarında sarayda enderunun namlı menzil ziridcilerinden;Vekaayii Letâifi Enderun müellifi Hâfız İlyas Efendi rakamla bir mesâfe vermemekle beraber ,enderun ağaları içinde ondan uzağa cirid atan bulunmadığını yaz...

HASAN AĞA (Topcubaşı ElhacSeyyid) – Fâtih Sultan Mehmed ile İstanbul muhârasasıve fethinde bulunanlardan , büyük hükümdara topcubaşılık yapmışdır; İstanbulda Cankurtaran Mescidinin bânisi ; kabri, mescidinin mihrabda yanında bulunan bir konağın içinde ...

HASAN AĞA (Selânikli) – Geçen asır başlarında Onsekizinci Yüzyıl sonları ile Ondokuzuncu Yüzyıl başında bir İstanbul zengini ve doğruluğu ile tanınmış iş adamı ; servet sâhibesine verilen Kasabbaşılık, Gümrük Eminliği, Mutfak Eminliği, Binâ Eminliği, T...

HASAN AĞA (Tavâşî) – Hadikatül Cevâmiin kaydına göre Üsküdarda İmâdiyede Tavâsî Camiinin bânisi, camiin yapı tarihi 995 (M. 1587) dir ; kabri camiinin mihrabı önünde olup , lakabı açıkça göstermektedir sarayda Enderundan yetişmiş bir ak hadım ağadır . ...

HASAN AĞA (Tahtırevancıbaşı) – Onsekizinci asrın ikinci yarısında yaşamış namlı kemankeş pehlivanlardan ; çocuk iken Üçüncü Sultan Mustafa samanında Enderunu Hümâyuna alınmış , şehzâdeliği zamanında Üçüncü Sultan Selime baş çuhadar tâyin edilmiş , Biri...

HASAN AĞA ( Kesriyeli) – Onyedinci asır sonları ile onsekizinci asır başında yaşamış , mültezimlir yapmış bir zât ; Hadikatül Cevâmiin kaydıne göre Şehzâdebaşında Acemioğlanlar kışlası civârında bir dârülhadis yaptırtmışdı; yazı tarihi 1118 (1706-1707)...

HASAN AĞA ( İğneci Hacı ) – Çuhacılar Hanı Mescidinin bânisi ; kabrinin nerede medfun olduğu bilinmiyor , hayatı hakkında başka kayde rastlanmadı (B.: Çuhacılar Hanı Mescidi, cild 8, sayfa 4151). Han XVIII. asırda Damad Nevşehirli İbrahim Paşa tarafınd...

HABİBLER KÖYÜ – Bakırköy İlçesinin Mahmudbey nâhiyesinin on köyünden biri ,diger köylerin isimleri şunlardır :Mahmudbey,Güneşli,Kirazlı,Şamlar,Kayabaşı,Bağcılar,Ateşalan,İkitelli,Altınşehir. Habibler Köyüne Edirnekapusundan Kilyosa kadar uzanan caddede...

HABİB EFENDİ (Mirza) – Muallim, şâir, mütercim ; aslı İranlıdır , 1251 (1835 – 1836) de İzfehanda doğdu; muhâfazakar bir memur olan babası ile geçinemedi ; serbest fikirli olduğundan İranda medrese tahsili yaparken önce İsfahandan Tahrana, oradan da, o...

HABİBE HANIM – Mevlevi tarikatına mensub kadın şâir ; Hersekli Ali Paşanın kızı ve Hersekli Ârif Hikmet Beyin halası (B.: Ârif Hikmet Bey, Hersekli , cild 2, sayfa 1003); 1262 (1846) de Hersekde doğdu, İstanbula gelerek Mehmed Mehdi Efendi adında bir ...

HABİBE DUDU (Yanibağçeli) – Geçen asır sonlarında yaşamış İstanbulun tipik bir mahalle karısı ; 1885-1890 arasında elli yaşının üstünde idi, yazın basma kışın pâzen gayet temiz giyinir,gayet sevimli,hoş sohbet,her gittiği yerde sevgiyle karşılanır,hat...

HACAMAT – “Bedenin bir tarafına boynuz yapıştırılan kanı o noktaya çekip toplayarak ustura veya zenberekle çentme sureti ile kan almak ; Hacamata , bu ameliyeyi yapan , cerrah veya beşken veya dellâk” (Türk Lügatı) Zamanımızda hacamat olan yok gibidir...

HABİBE (Sürtük) – Geçen asır sonlarındaKasımpaşada hem güzelliği hem de oynaklığı ile semtin şöhreti olmuş bir çamaşırcı kızı ;devrin kalendar halk şâiri Üsküdarlı Âşık Râzi tarafından şu manzume ile övülmüşdür : Fidan boyda yeldirme,baş örtüsü savrul...

HABİB ODABAŞI – Son yeniçerilerden, 3/. kaçıncı ortanın (taburun) odabaşısı idi; olduğunu tesbit edemediğimiz bir yeniçeri subayı ;Yeniçeri Ocağının kanlı bir şehir muharebesi ile kaldırıldığı ve tarihimizde “Vak’ai Hayriye” diye anılmış son yeniçeri ...

HABİB BEY – Onyedinci asırda yaşamış namlı bir çiçekci,asıl meslek ve meşgalesinin ne olduğu tesbit edilemedi;hoş sohbet,derviş tabiatlı bir zât imiş,tohumdan elde ettiği bir kırmızı lâlesi “Habibbey” adı ile tescil edilmişdir.Hicrî 1098 de milâdî 1687...

HABİBDEDEZÂDE – Onyedinci yüzyılda yaşamış halvetî dervişlerinden,musikişinas,ünlü şeyh ve şair Abdülahad Nuri Efendinin zâkirbaşısı(B.: Abdülahad Nuri , cild 1, sayfa 56) ;hayatı hakkında bilgi edinilemedi.Çağdışı Evliyâ Çelebi zamınının namlı hânende...