Büyük şehrin eski sinemalarından biridir; Bayoğlunda İstiklâl Caddesinde Doğubank’ın malı olan 179 kapu numaralı binâdadır. Sinema, Cemal İzzet Bey ile ortağının kurduğu bir komandit şirket tarafından işletilmektedir. 1918 de inşa edilmiş olan sinema b...

Geçen asrın meşhur Ermeni saarraflarındandır. 1791 de doğmuş ve 1861 de İstanbulda vefat etmiştir. 26 Mart 1842 de kurulan ve gaysi Rumeli halkının vergilerini toplamak olan Rumeli Kumpanyasının ve 1853 de tesis olunan Osmanlı Bankasının müessislerinde...

Muhtemelen Ohannes Allahverdi’nin oğludur. 1886 da kendi masrafiyle Fransa’da bulunan Grignon Yüksek Ziraat Mektebine girip, 1889 da mezun olmuş İstanbula döndükten sonra uzun müddet Halkalı Ziraat Mektebinin müderrisleri arasında bulunmuştur. Ziraatçı...

Meşhur bir Ermeni iktisatçısı ve maliyecisidir. 1823 de İstanbulda doğmuş ve 1915 de İstanbulda vefat etmiştir. Muhtemelen Apraham Amiranın oğludur. 1877 de İlk Osmanlı Mebusan Meclisine girmiş ve ikinci celsede ikinci reis seçilmiştir. Keza maliye işe...

Padişahlar Cuma günleri hangi camie gideceklerse, attan yahut arabadan inerlerken, saray hademesi tarafından tiz perdeden şu cümle ile alkışlanırlardı: “Uğurun hayrola yaşın uzun ola, yolun açık ola! Saltanatına mağrur olma Padişahım senden büyük Allah...

Kıymetli bilgin M. Zeki Pakalın’ın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü” nde rastlanmıştır; müellif bu tâbirin eski İstanbul argosunda kahvehânelerde meteliksiz takımının kahveciye para vermeden oturdukları, geceleri de üstünde sıra sıra uzanı...

Büyük muharrir; eserlerinde, İmparatorluğun son asrındaki İstanbul hayatından zengin sahneler nakleden velud bir kalem ve ancak kendisine yakışan şirin, rindâna ve kalenderâne, taklit edilemez bir üslûp sahibi; İstanbul Ansiklopedisinin, kıymetli notla...

Hicri 1204 (M. 1789) Rus harbinde çıkmış bir yasaktır; aşağıdaki satırlar, bu yasağı bildiren fermanın bugünkü dile çevrilmiş suretidir: “Yüzük, kılıç ziynetleri, kuşak paftası ve kadın asım takımından manada altun ve gümüş kullanılması şer’an haram ik...

Kâbei Muazzamanın oluğu; tamiri lâzım geldikte İstanbulda altun kaplama ile işlenmesi, Kanunî zamanından kalmış imparatorluğun şan ve şevket an’analarından idi; eski oluk, Hac dönüşü Emirülhac olan zat tarafından getirilir, yenisi de yine Emirülhac tar...

On sekizinci asır ortalarında İstanbulun en namlı konaklarından biri idi; Saraçhanebaşında idi; sahibi olan Mehmed Ağanın devrin esnaf veya tüccarından servetiyle meşhur bir sima olduğu anlaşılıyor, vak’ananüvis Raşid Efendi, tarihinin beşinci cildinde...

Topkapı Sarayının hareminde bir koridorun adıdır; iki tarafı nefis çinilerle süslü olan koridora bu ismin ne münasebetle verildiği bilinmiyor. Alemdar Mustafa Paşanın Üçüncü Sultan Selimi tahtına çıkarmak için sarayı bastığı gün, sarayda padişah Dördün...

Beşiktaş ile Dolmabahçe arasında bir Voli yeridir, eski balıkçılar an’anesinde: Yüzde altı aidat ile Beşiktaş, Fındıklı, Sarıyer, Büyükdere ve Rumelikavağı kancabaş ıgrıb ve manyat kayıkları avlanırdı; bu kayıklar olmadığı zaman sair yerlerin ıgrıb ve ...

On dokuzuncu asır başında İstanbulun namlı köçeklerinden; bir Ermeni genciydi, Ermeni milleti arasında nadir rastlanan güzellerdendi. Enderunlu Fazıl, çenginamesinde, bu köçek hakkında: Hele indimde benim rânadır Ermeni olmasa müstesnadır! diyor.

Geçen asır sonlarında Samatyanın en namlı gedikli meyhanelerinden; akşamcılarının çokluğu ile meşhurdu; yeri tesbit edilemedi. Bibl. : M. Tefvik, Meyhâne.

İstanbul Boğazı ile Göksu munsabı arasında uzanan üçgen şeklindeki toprak parçasının üzerinde bulunur. Burada toprak nehrin yatağına paralel kireç ve şist tabakalarını ihtiva ede, Hisarı teşkil eden muhtelif parçalar bu toprak üzerine bina edilmiştir. ...

Boğaziçinin Anadolu yakasında Göksu deresinin Boğaza karıştığı yerde büyük bir müslüman köyü olup halkının ekseriyeti balıkçı ve bahçıvandır; halk ağzında sadece “Hisar” da denilir; “Asıl Anadoluhisarı” ve “Yenimahalle” adı ile iki mahalleye ayrılmıştı...

Üsküdarın zengin hatıralar ve parlak bir isim bırakmış spor kulüplerindendir. Rsmî kuruluş tarihi 1908 ise de, yıllarca evvelinden faaliyete geçmiş bulunuyordu. Kurucuları Burhan Felek, Sadullah, Lâtif, Şemsi (ilk kalecileri), Kemal, Macid, Nasuhi, Dok...

Ankara’da, Büyük Millet Meclisi tarafından 6 Nisan 1336 (1920) tarihinde kabul olunan bir kanunla kurulmuş bulunan Anadolu Ajansı, Zonguldak ve İstanbulda, buraları düşmandan istirdad edildikten sonra, birer şube açarak faaliyete geçmiştir. Bilâhare, İ...

Şimdi hâlâ mevcud ve ayni adı taşımaktadır; İkinci Abdülhamidin Mabeyincilerinden Eğribozlu Ragıb Paşanın mülkü bulunan Anadolu Hanının altındaki pasajdadır (1946). Eskiden bu birahaneyi Valvani isminde bir Rum tutardı ki İstanbul yakalılar buna Balaba...

Karadeniz Boğazının Anadolu yakası ağzındaki deniz feneri, askerî yasak bölge içinde bulunduğundan gidilip görülmedi; aşağıdaki mâlumat mülâzim Mehmed Enîsî Beyin 1311 (M. 1893) de basılmış “Karadeniz ve Akdeniz Boğazları Rehberi” adındaki eserinden al...

Ferid Develioğlu tarafından şoför ağzından tesbit edilmiş argo deyimlerden, “Topdan sövüp sayma mânâsına” kullnıldığı zikredilerek şu misal veriliyor: “Herif bir ağzını açdı görme, ana avrat asfalta koşuyor”. Bibl. : Ferid Develioğlu, Türk Argosu.

Karadeniz Boğazının Anadolu yakası ağzında askerî yasak bölge içinde olan bu köy İstanbul Ansiklopedisi adına ziyaret edilmemiştir. Mehmed Râif Bey marhumun “Mir’âtı İstanbul” adındaki eserinde altı satırlık malûmat son derecede karışık ve mübhemdir, k...

Ferid Develioğlu tarafından şoför ağzından tesbit edilmiş argo deyim, “zincirleme ağır küfür” mânâsına, şu misal veriliyor: “Herifcioğlu ana avrat dümdüz gidiyor, hiç şakası yok”. Bibl. : Ferid Develioğlu, Türk Argosu.

Büyükşehrin, dolayısı ile Türkiyenin fikir ve sanat merkez ve meşheri; İstanbul basınının beşiği, bir politika kanalı, âlimler, mütefekkirler, müellifler, muharrirler artistler, güzergâhıdır. İstanbulun büyük tâbi kitabcıları, en büyük kırtasiye mağaza...