On yedinci asır ortalarında bir ara İstanbula gelmiş bir meczup âşıktır; hayatı hakkında yegâne kayıd Evliya Çelebide olup asrın sadırâzamlarından Melek Ahmed Paşaya ait bir bahsin içinde geçer; büyük seyyah - muharrir şöyle bir fıkra nakleder: “Telhis...

Muallim, muharrir; büyük mâcerâperest ve ihtilâlci; İstanbulda Aksarayda (H. 1255-1256) 1839-1840 arasında doğdu; aslı Çankırının Çay köyünden olup İstanbulda yerleşmiş ve kâğıd mühreciliği yapmış Hüseyin Efendi adında birinin oğludur. medreseden yetiş...

Mecidiye Köyündedir, İstanbulun dört stadyomundan biridir (B. : Fenerbahçe Stadyomu; Karagümrük - Vefâ Stadyomu; Midhatpaşa - Dolmabahçe Stadyomu). Sahibi en eski ve en büyük spor klublerinden Galatasarayı Spor Klubüdür; adı, bu klubün kurucularından v...

Kendi adını taşıyan sokak üstündedir; bir on sekizinci asır çeşmesidir. Rumeli kazaskerlerinden Ali Şah Efendinin ölümünden sonra, vasiyeti mucibince sülüs malından yaptırılmış ve ilk şeklini, gördüğü tamirlerle tamamen kaybetmiştir. Üzerinde üç kitabe...

Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış seçkin hukuk âlimi, muallim; aslı Kayseri Ermenilerindendir; 1838 de kasabada doğmuş, pek, genç yaşında Parise giderek hukuk tahsil etmiş, memlekete döndüğünde Fransanın Haleb konsoloshanesi tercümanlığına tâyin edi...

On altıncı asır tâlik hattatlarından; aslı Harzemlidir; yazıyı, vatanında Abdürrahim Enisîden öğrenmişti; Kanunî Sultan Süleymanın maarif erbabına iltifatı bütün İslâm âlemine yayıldığından İstanbul niyetile yola çıkmış, büyük şehre vardığında, asrının...

Fâtih kazasının Karagümrük nahiyesinin Dervişali mahallesi sokaklarındandır; Kurtağa çeşmesi Sokağı ile Tercümanyunus yokuşunun alt kısmı arasında uzanır; kaba taş döşeli, bozuk, üç araba geçebilecek kadar geniş bir yoldur; Kurtağadan Tercümanyunusa do...

Muharrir; millî kütüphanemizin muhalled eserlerinden “Hadikatül-Cevami” i bir zeyil yazarak tamamlıyan kıymetli adam; büyük eserin ilk müellfi Ayvansaraylı Hafız Hüseyin Efendi, İstanbulda fetihten hicrî 1182 (1768) yılına kadar yapılmış olan cami ve m...

On altıncı asır ortalarında yaşamış ve güzelliği dillere destan olmuş İstanbullu bir nevcivan. Asrın şairlerinden Cemâlî Ahmed Efendi tarafından mesleği ve san’atı zikredilmeden şu mısrâlarla medhediliyor. Biri mahbüblar serdefteridir Lebi âbı hayatım...

Kısıklı ile Küçükçamlıca arasında kendi adına nisbetle anılan semttedir; kâgir yapı, dört duvar üzerine oturtulmuş bir kubbeden ibaret, taş minareli, geçen asır sonlarının san’at ve güzellik kıymetinden mahrum bir camidir. Büyükşehrin tarihine geçmiş z...

Bir Ermeni devlet adamı ve muharrirdir. 18 Mart 1804 de İstanbulda doğmuş ve 2 Ocak 1868 de İstanbulda vefat etmiştir. Eğinli Arakel Altunyan adlı bir şahsın oğludur. Küçük yaşta İzmir’e gidip, önce, orada, bilâhare Mısırda tahsilde bulunmuştur. Fransı...

Bir Ermeni tiyatro müessisidir. 1840 da İskenderiye’de doğmuş ve 7 Haziran 1886 da İstanbulda vefat etmiştir. Aristakes Altundirri’nin oğludur. İlk tahsilini Mısırda yapan A. Altundürri, orada türkçe, arapça, fransızca ve itlyanca lisanlarını öğrenmişt...

On yedinci asır ortasında İstanbulun ayak takımından bir uygunsuz ve rezil adamdır; İkinci Sultan Osmana karşı büyük ve kanlı ihtilâlde, bu genç hükümdar, ihtilâlciler tarafından sarılıp türlü hakaret ile Ağakapısından alınıp Aksarayda Et meydanında Ye...

Boğaziçinin Rumeli yakasında Sarıyer köyünde mevcut olduğu asırlardanberi söylenegelen bir madendir. Evliya Çelebi, Seyahatnamesinin birinci cildinde bu köyden bahsederken şu satırları yazıyor: “Evsafı meâdini zeheb - Âli Osman devletinde tâ Sultan (?....

Şehzadebaşı civarında Onsekizsekbanlar sokağında idi; 10 Temmuz Aksaray yangınında yanmış, yerle bir olmuş, yalnız duvar enkazı kalmıştır. Bu Mescidin ilk bânisi, Kanunî Süleyman devri ülemasından Akhüsameddin Efendidir ki, Sultanselimde hamam yanında ...

Yeniçeri ocağının Altmış dördüncü ortası Galatanın muhafazasına memur idi; Yeniçeri ocağının bir haşarat yatağı olduğu devirde ise, Altmışdörtlüler türlü fisk ve şenaate, türlü fesad ve rezalete sahne olan bir semtte, asayiş ve inzibatı temin edecek ye...

İkinci Abdülhamid’in son devrinde, yirmi sigara sarılabilecek bir paketi altmış para olan; ucuzluğundan ötürü, İstanbul halkının orta halli büyük ekseriyeti tarafından kullanılan bir tütündür. Fukara, halk, arabacı ve kayıkçı gibi ayak takımı umumiyetl...

Mora ihtilâli sırasında Rum ihtilâlcilerin Eterya Gizli Cemiyetinin şifresinde “İstanbul” karşılığı olarak kabul edilmiştir (B. : Eterya Gizli Cemiyeti). Bibl. : Cevdet Tarihi, XI.

Eski mahalle mektepleri devrinde, çocuğun mektebe başlaması, ailenin hal ve vaktine, şânına göre bir alayla kutlanır aile mürüvveti idi; “Âmin Alayı” denilen bu merasim, Büyükşehir İstanbulun eski an’anelerinin en şirin ve mâsumlarından biridir. Geçmiş...

Ortaçağ sonu Ermeni Tıp Tarihinin en meşhur simasıdır; Fatih Sultan Mehmed’in cerrahbaşısı; 1416 - 1420 sıralarında Amasya’da doğmuş ve 8 Aralık 1496 da muhtemelen Bursa’da vefat etmiştir. Pederinin ismi Eğya’dır. Hayatının ilk safhaları hakkında hemen...

Constantinopoli adı altında, geçen asır sonlarındaki İstanbulu tasvir eden bir seyahatname kaleme almış İtalyan edibi; 1846 da Oneglia’da doğdu, 1908 de Bordighera’da öldü. İstanbula 1874 de gelmişti; yirmi sekiz yaşlarında idi; kendisini daha İtalyanl...

Amiraliler, İstanbula Rodos adasından gelip yerleşmiş İtalyan asıllı, rumlaşmış, kozmopolit zengin bir ailedir. XVI. asırda (1565) Sarayda büyük büyük nüfuzu sahipti; “frenk” olarak tanındığından ecnebi sefaretler nezdinde de itibarı büyüktü. Kızlarınd...

Onsekizinci asrın ikinci yarısından itibaren İstanbul’da Devlet hizmetinde bulunan zengin Ermenilere ve bu meyanda bilhassa sarraflara verilen bir unvandır. Aslı “emîr” yahut “âmir” olup tarihçi H. Mırmıryan’a göre 11 - 13 üncü asırlardaki bazı ermeni ...

Otuzbir Mart vakası asilerinden, dördüncü avcı taburu üçüncü bölük onbaşısıydı, isyanın başlıca müşevviklerinden biri olarak Divanı Harb tarafından idama mahkûm edildi ve Beyazıd meydanında asıldı. Bibl. : Devrim gazeteleri.

Geçen asır sonlarında Boğaziçinin namlı balık avcılarından; bilhassa Çakalburnunda levrek avı meraklılarından idi, hayatı hakkında başka bir kayda rastlanamadı. Bibl. : Câbir Vada, Kanlıca.