Type
15617
10516
6147
723
683
621
492
79
70
68
Encyclopedia

AKINCI (Yektâ)
Deniz fen adamı, aile geleneği ile musiki bilgini ve bestekâr; asrımız başının pek değerli musiki üstadlarından Hâfız Ahmed Mükerrem Beyin büyük oğlu (B. : Ahmed Mükerrem), 1905 de İstanbulda Saraçhânebaşında doğdu; ilk tahsilini Aksarayda Pertevniyal ...
Encyclopedia

AKİDE KOLU
On yedinci asır ortalarında İstanbulun namlı oyuncu kollarından biridir; kolbaşı pehlivan Eyüp, Evliya Çelebinin tarifine göre şair, kâtip, arif, zarif, hanende ve seyyah bir zat imiş. Sultan İbrahim zamanında İstanbul halkının oyuncu kollarına düşkünl...
Encyclopedia

AKIN SİNEMASI
Kurtuluş caddesindedir; 1937 yılında büyük bir garajın yerinde Bay Niyazi Duru tarafından yaptırılmış olup semtin büyük bir medenî ihtiyacını karşılamıştır; bu zat tarafından işletile gelmektedir. Balkon, koltuk ve locaları ile beraber 504 kişi alır, a...
Encyclopedia

ALABANDA REVÜSÜ
Gerek her bakımdan zenginliği, gerekse halk üzerine yapdığı te’sir bakımından, İstanbulda yapılan ilk -ve bugüne kadar son- büyük revüdür. Türkiye’de ilk revü 1924 de Şehzadeaşında Ferah Tiyatrosunda Muhsin Ertuğrulun idaresine oynanmışdır. Bundan sonr...
Encyclopedia

AKYÜZ (Ali Kâmi)
Türk maarifine yarım asırdan fazla hizmet etmiş muallim, pedagog; 1872 de doğdu, babası, Hicaz mektubcusu iken orada vefat eden şâir Behcet Beydir; İsmail Safanın kardeşi, muharrir, estet ve mütefekkir Peyami Safanın amıcası (B.: Peyami Safa).
Babaları...
Encyclopedia

ALACAHAMAM
Eminönü kazasının Çelebioğlualâeddin mahallesinde Marpuççular sokağındadır. Şehrin en kalabalık ticaret merkezi bir semtinde işlek ve temiz bir hamamdır. Eskiden, çifte hamammış, fakat takvimle tesbit edilemiyen, tahminen 1900 - 1910 arasında, kadınlar...
Encyclopedia

AKYÜZ (Kanuni Ağyazar)
Devrimizin seçkin sazendelerinden, 1884 de Eğinde doğdu, babası avukat Kevork Efendidir. On yaşlarında İstanbula geldi. Kumkapı Patrikhane kilisesinin himayesindeki Ermeni mektebine girdi; çok tatlı bir sesi vardı, mektebin ve kilise mugannilerinin mus...
Encyclopedia

ALACACIYAN EFENDİ (Hampartzum)
Ermeni muharriri; takriben 1835 de İstanbul’da doğmuş ve 15 Mart 1907 de yine İstanbul’da vefat etmiştir.
1860 - 1863 sıralarında bazı Ermeni mekteplerinde ermenice lisan dersleri vermiştir. 1863 - 1866 yıllarında “Kilikya” gazetesinin neşriyat müdürlü...
Encyclopedia

ALACAÇEŞME SOKAĞI
Sur dışında Otakçılar arkasında Nişancımustafapaşa mahallesi sokaklarındandır. Kaba taş döşeli, bozuktur; evleri ahşab, birer ikişer katlı dar gelirli aile meskenleridir. Üzerinde, Üçüncü Muradın dilsizlerinden Süleyman Ağanın (H. 995) 1587 de yapılmış...
Encyclopedia

ALACACILAR
Alacacılar eski Bedesten esnafından idi; Evliya Çelebinin kaydına göre, on yedinci asır ortasında İstanbulda 70 dükkânda 100 nefer alacacı vardı.
İstanbulun, Yenikapı – Aksaray - Fatih hattı ile surlar arasında kalmış orta hali esnaf mahallelerinde bir...
Encyclopedia

ALACAÇEŞME ARALIĞI
Haliçte Defterdar sokaklarındandır; yazılmağa değer hususiyeti olmıyan kısacık ve dar bir sokaktır; 1946 da tamir edilmekte idi. Bu sokak, adını, Arpacıhayreddin sokağile olan kavşağı köşesinde ve Arpacıhayreddin sokağında bulunan tek yüzlü, kitabesiz,...
Encyclopedia

ALACAÇIKMAZI
Galatada Tersane caddesindedir; sokağın gerisinde görülen bir duvar, eski Galata suru enkazından kalmış bir parça olsa gerektir; bu çıkmazda kayda değer başka bir şey yoktur (1946).
Encyclopedia

ALEMDAR PAŞA VAK’SI, 26/27 ramazan 1223 ve 15/16 Kasım 1808 kadir gecesi Babıâli baskını, 27 - 29 ramazan ihtilâli
Üçüncü Sultan Selimi tekrar tahta çıkarmak üzere İstanbula gelen, bir saray baskını ile yaptığı hükûmet darbesinde, Sultan Selimin sarayda şehid edilmesi üzerine emeline muvaffak olamıyarak Osmanlı Tahtına İkinci Sultan Mahmudu oturtan Rusçuk âyânı Ale...
Encyclopedia

... ALIYORUM!..
İstanbul sokaklarındaki seyyar esnafdan eski ve hırdavat alıcıların kendilerine ses olarak kabul ettikleri bir kelimedir; «alıyorum!» dan evvel, hemen akla gelen her isim konulabilir:
— Eskiler alıyorum:
— Eski paltolar, mantolar, elbiseler alıyorum!
...
Encyclopedia

ALEMDAR SİNEMASI
Alemdar Caddesinde Esnaf Hastahanesi karşısındadır; binanın sokak kapı numarası 23/3 olup İhtifalci Mehmed Ziya beyin kaydine göre kadim bir kilisenin harabesi üzerine yapılmıştır. İstanbulun ve hattâ Türkiyenin en eski sinemalarından biridir. Pek çok ...
Encyclopedia

ALİ (Altınbaş)
Kırk sene kadar evvel, Ayasofyada yanan eski Adliye sarayının karşısındaki yanan eski Adliye sarayının karşısındaki sıra kahvehanelerin birinde (B. : Ayasofya kahvehaneleri) güzelliği harabat ehli şairler arasında dillere destan olmuş bir kahveci çırağ...
Encyclopedia

ALİ (Anbarcızade Derviş)
On sekizinci asrın birinci yarısında yaşamış seçkin hattatlardan bir mevlevi dervişidir; süslü ve nesih yazıda icazetnamesini Ağakapılı İsmail Efendiden almıştı, devrin büyük üstadı Hafız Osman Efendinin de yâranından bulunmakla çok istifade etmişti. (...
Encyclopedia

ÂLEM MATBAASI
Babıâli civarında eski Zaptiye caddesinde (H. 1302) 1884 de açılmış bir matbaa idi; sahibi Mustafa Efendi adında bir zat idi; bilâhare ortaklık yolu ile Ahmed İhsanın eline geçti (B. : Ahmed İhsan Matbaası) türkçe, rumca, ermenice, fransızca ve ingiliz...
Encyclopedia

ALEMDARZÂDE
On dokuzuncu asır başında, İstanbulda güzelliği ile rindler âleminde nem salmış bir nevcivandır; enderunlu Fazılın bu genç hakkında bir kıtası vardır:
Agâh olun ki şimdi eyâ dilberânı rûm
Mirilivâyi hüsn Alemdarzâdedir
Şâhı âlem ferâzı muhabbet ki ard...
Encyclopedia

ALGAZİ (Hânende)
Yahûdi asıllı hânende. «Hâce, Hoca» diye meşhurdur. Evvelâ Mısır’da musiki öğrenmiş, sonra İstanbul’a gelmiş, şöhret yapıp plâk doldurmuş, 1930 sıralarında Paris’e gitmiştir.
Bibl. : T.Y. Öztuna, Not.
Encyclopedia

ALİ (Acem)
Son orta oyuncularındandır, Üsküdarda otururdu; uzunca boylu, tıknazca, devrinin birinci sınıf şöhretleri arasına girememiş olmakla beraber hoş sohbet, zarif bir adamdı. Hayatı hakkında bundan gayri bir bilgi edinilemedi.
Bibl. : Vâsıf Hoca Not.
Encyclopedia

ALİ EFENDİ (Moralı Esseyid)
On sekizinci asırda Osmanlı devlet adamı. 1757 (?) de Morada doğmuştu; doğduğu kasaba tesbit edilemedi, 13-14 yaşlarında İstanbula geldi; rumcayı anadili gibi bilirdi, kulaktan dolma fransızca da konuşuyordu, bu bakımdan Moranın sahil kasabalarının bir...
Encyclopedia

ALİ EFENDİ (Mehmed)
Geçen asır sonlarının seçkin hattatlarından; «Çırçırlı”, yahut «Haydarlı” lâkabları ile anılırdı. Büyük biyograf İbnülemin Mahmud Kemal İnâl merhum «Son Hattatlar” adındaki eserinde bu sanatkârı nisyandan kurtarır iken şu satırları yazıyor: «Maliye nez...

