Deniz fen adamı, aile geleneği ile musiki bilgini ve bestekâr; asrımız başının pek değerli musiki üstadlarından Hâfız Ahmed Mükerrem Beyin büyük oğlu (B. : Ahmed Mükerrem), 1905 de İstanbulda Saraçhânebaşında doğdu; ilk tahsilini Aksarayda Pertevniyal ...

On yedinci asır ortalarında İstanbulun namlı oyuncu kollarından biridir; kolbaşı pehlivan Eyüp, Evliya Çelebinin tarifine göre şair, kâtip, arif, zarif, hanende ve seyyah bir zat imiş. Sultan İbrahim zamanında İstanbul halkının oyuncu kollarına düşkünl...

Kurtuluş caddesindedir; 1937 yılında büyük bir garajın yerinde Bay Niyazi Duru tarafından yaptırılmış olup semtin büyük bir medenî ihtiyacını karşılamıştır; bu zat tarafından işletile gelmektedir. Balkon, koltuk ve locaları ile beraber 504 kişi alır, a...

Gerek her bakımdan zenginliği, gerekse halk üzerine yapdığı te’sir bakımından, İstanbulda yapılan ilk -ve bugüne kadar son- büyük revüdür. Türkiye’de ilk revü 1924 de Şehzadeaşında Ferah Tiyatrosunda Muhsin Ertuğrulun idaresine oynanmışdır. Bundan sonr...

Türk maarifine yarım asırdan fazla hizmet etmiş muallim, pedagog; 1872 de doğdu, babası, Hicaz mektubcusu iken orada vefat eden şâir Behcet Beydir; İsmail Safanın kardeşi, muharrir, estet ve mütefekkir Peyami Safanın amıcası (B.: Peyami Safa). Babaları...

Eminönü kazasının Çelebioğlualâeddin mahallesinde Marpuççular sokağındadır. Şehrin en kalabalık ticaret merkezi bir semtinde işlek ve temiz bir hamamdır. Eskiden, çifte hamammış, fakat takvimle tesbit edilemiyen, tahminen 1900 - 1910 arasında, kadınlar...

Devrimizin seçkin sazendelerinden, 1884 de Eğinde doğdu, babası avukat Kevork Efendidir. On yaşlarında İstanbula geldi. Kumkapı Patrikhane kilisesinin himayesindeki Ermeni mektebine girdi; çok tatlı bir sesi vardı, mektebin ve kilise mugannilerinin mus...

Ermeni muharriri; takriben 1835 de İstanbul’da doğmuş ve 15 Mart 1907 de yine İstanbul’da vefat etmiştir. 1860 - 1863 sıralarında bazı Ermeni mekteplerinde ermenice lisan dersleri vermiştir. 1863 - 1866 yıllarında “Kilikya” gazetesinin neşriyat müdürlü...

Sur dışında Otakçılar arkasında Nişancımustafapaşa mahallesi sokaklarındandır. Kaba taş döşeli, bozuktur; evleri ahşab, birer ikişer katlı dar gelirli aile meskenleridir. Üzerinde, Üçüncü Muradın dilsizlerinden Süleyman Ağanın (H. 995) 1587 de yapılmış...

Alacacılar eski Bedesten esnafından idi; Evliya Çelebinin kaydına göre, on yedinci asır ortasında İstanbulda 70 dükkânda 100 nefer alacacı vardı. İstanbulun, Yenikapı – Aksaray - Fatih hattı ile surlar arasında kalmış orta hali esnaf mahallelerinde bir...

Haliçte Defterdar sokaklarındandır; yazılmağa değer hususiyeti olmıyan kısacık ve dar bir sokaktır; 1946 da tamir edilmekte idi. Bu sokak, adını, Arpacıhayreddin sokağile olan kavşağı köşesinde ve Arpacıhayreddin sokağında bulunan tek yüzlü, kitabesiz,...

Galatada Tersane caddesindedir; sokağın gerisinde görülen bir duvar, eski Galata suru enkazından kalmış bir parça olsa gerektir; bu çıkmazda kayda değer başka bir şey yoktur (1946).

Üçüncü Sultan Selimi tekrar tahta çıkarmak üzere İstanbula gelen, bir saray baskını ile yaptığı hükûmet darbesinde, Sultan Selimin sarayda şehid edilmesi üzerine emeline muvaffak olamıyarak Osmanlı Tahtına İkinci Sultan Mahmudu oturtan Rusçuk âyânı Ale...

İstanbul sokaklarındaki seyyar esnafdan eski ve hırdavat alıcıların kendilerine ses olarak kabul ettikleri bir kelimedir; «alıyorum!» dan evvel, hemen akla gelen her isim konulabilir: — Eskiler alıyorum: — Eski paltolar, mantolar, elbiseler alıyorum! ...

Alemdar Caddesinde Esnaf Hastahanesi karşısındadır; binanın sokak kapı numarası 23/3 olup İhtifalci Mehmed Ziya beyin kaydine göre kadim bir kilisenin harabesi üzerine yapılmıştır. İstanbulun ve hattâ Türkiyenin en eski sinemalarından biridir. Pek çok ...

Kırk sene kadar evvel, Ayasofyada yanan eski Adliye sarayının karşısındaki yanan eski Adliye sarayının karşısındaki sıra kahvehanelerin birinde (B. : Ayasofya kahvehaneleri) güzelliği harabat ehli şairler arasında dillere destan olmuş bir kahveci çırağ...

On sekizinci asrın birinci yarısında yaşamış seçkin hattatlardan bir mevlevi dervişidir; süslü ve nesih yazıda icazetnamesini Ağakapılı İsmail Efendiden almıştı, devrin büyük üstadı Hafız Osman Efendinin de yâranından bulunmakla çok istifade etmişti. (...

Babıâli civarında eski Zaptiye caddesinde (H. 1302) 1884 de açılmış bir matbaa idi; sahibi Mustafa Efendi adında bir zat idi; bilâhare ortaklık yolu ile Ahmed İhsanın eline geçti (B. : Ahmed İhsan Matbaası) türkçe, rumca, ermenice, fransızca ve ingiliz...

On dokuzuncu asır başında, İstanbulda güzelliği ile rindler âleminde nem salmış bir nevcivandır; enderunlu Fazılın bu genç hakkında bir kıtası vardır: Agâh olun ki şimdi eyâ dilberânı rûm Mirilivâyi hüsn Alemdarzâdedir Şâhı âlem ferâzı muhabbet ki ard...

Yahûdi asıllı hânende. «Hâce, Hoca» diye meşhurdur. Evvelâ Mısır’da musiki öğrenmiş, sonra İstanbul’a gelmiş, şöhret yapıp plâk doldurmuş, 1930 sıralarında Paris’e gitmiştir. Bibl. : T.Y. Öztuna, Not.

Son orta oyuncularındandır, Üsküdarda otururdu; uzunca boylu, tıknazca, devrinin birinci sınıf şöhretleri arasına girememiş olmakla beraber hoş sohbet, zarif bir adamdı. Hayatı hakkında bundan gayri bir bilgi edinilemedi. Bibl. : Vâsıf Hoca Not.

On sekizinci asırda Osmanlı devlet adamı. 1757 (?) de Morada doğmuştu; doğduğu kasaba tesbit edilemedi, 13-14 yaşlarında İstanbula geldi; rumcayı anadili gibi bilirdi, kulaktan dolma fransızca da konuşuyordu, bu bakımdan Moranın sahil kasabalarının bir...

Geçen asır sonlarının seçkin hattatlarından; «Çırçırlı”, yahut «Haydarlı” lâkabları ile anılırdı. Büyük biyograf İbnülemin Mahmud Kemal İnâl merhum «Son Hattatlar” adındaki eserinde bu sanatkârı nisyandan kurtarır iken şu satırları yazıyor: «Maliye nez...

On sekizinci asır ulemasından ve Üçüncü Ahmedin Şeyhülislâmlarından, Şeyhülislâmların ellincisi; Paşmakcızade Mehmed Efendinin oğludur, 1638 (H. 1048) de doğdu; 1710 (H. 1122) de öldü. Birincisi, Edirne vakasında öldürülen Feyzullah Efendinin yerine ol...