Type
15617
10516
6147
723
683
621
492
79
70
68
Encyclopedia

BARDAKCI SOKAĞI
Eminönü İlçesinin Alemdar Bucağının Küçükayasofya mahallesi sokaklarındandır. Kadırgalimanı caddesi ile Küçükayasofya camii sokağı arasında bir dirsekli sokaktır.
Kadırga limanı caddesinden yürüyünce iki araba geçebilecek kadar genişlikde olup sağlı, s...
Encyclopedia

BARDİZBANYAN (Samuel)
1851 de Kumpapu’da doğmuş bir matbaacıdır. 1873 de, Karabet Baronyan ve Karabet Biberyanla birlikde Yusufyan Hanında bir matbaa tesis etmiştir. Bilâhare ortaklarından ayrılarak müstakilen icrayı faaliyette bulunmuştur. 1878 de matbaası Rıza Paşa Hanına...
Encyclopedia

BAŞA ÇİÇEK TAKMAK
Cumhuriyet inkılâbındanevvel, cemiyetimizde kadın örtü altındadır; fakat, başvekâlet arşivinde Divanı Hümayun mühimme defterindeki vesikalar aydın olarak göstermektedir ki örtü altındaki müslüman Türk kadını da asırlar boyunca açılıp saçılma arzusu ile...
Encyclopedia

BAŞA HASIR YAKMAK
İstanbul ağzı sohbet dilinde eski bir deyimdir ki zamanımızda tamâmen terk edilmiş, unutulmuştur; bir haksızlık karşısında her tehlikeyi göze alarak ve bütün engelleri yıkarak en son, en büyük makaama baş vurmak mânasına soylenirdi. Âli Paşanın divan e...
Encyclopedia

BAŞA KAKMAK, BAŞINA KAKMAK
Halk ağzı deyim; 1) bir kimsenin geçmişdeki bir kötülüğünü yüzüne vurmak, bu yolla tenzil, tahkir etmek; 2) Vakti ile kenkendisine yapılan bir iyiliği yüzüne karşı her vesile ile hatırlatarak o kimseye minnet duygusu yüklemek; buna benzer hallerde baya...
Encyclopedia

BAŞAĞA ÇEŞMESİ SOKAĞI
Beyoğlu Merkez ilçesinin Kuloğlu mahallesindedir; Anadolu Geçidi ve Alyon sokağı kavuşağı ile Turnacıbaşı sokağı arasında uzanır; bir arabanın çok rahat geçebileceği kadar geniş, yarısı asfaltlanmış, yarısı paket taşı döşeli, meyilli bir sokaktır. Dörd...
Encyclopedia

BAŞAĞA SOKAĞI
Eminönünde, Taşcılar caddesi ile Tütün gümrüğü sokağı arasında idi (1934 Belediye Şehir Rehberine bakınız); Eminönü ile Unkapanı arasındaki bulvar açılır iken istimlâk edildi ve şehir haritasından silindi.
1951 yılında şu notlar tesbit edilmiş idi:
Taş...
Encyclopedia

BAŞAKCI SOKAĞI
Kadıköyünde rıhtım semti sokaklarındandır; Recâîzâde sokağı ile İzzeddin sokağı arasında uzanır, iki araba geçecek genişlikde, kabataş döşeli, yaya kaldırımları yer yer çimento, kabataştır; sağlı sollu kapularına ikişer üçer basamaklı taş merdivenlerle...
Encyclopedia

BAŞAĞRITMAK
Halk ağzı deyim, rahatsız etmek, sıkmak, sıkıntı vermek, ekseriya konuşan kendi hakkında kullanır:
— Affediniz, başınızı ağrıtdım...
— Yine ben geldim, başınızı ağrıtacağım.. ne yapayım, sizden başka dayanacak yerim yok...
Bazan azarlama, paylama yolun...
Encyclopedia

BAŞA GÜN DOĞMAK
Halk ağzı deyim; 1) : mesud olmak, bahtiyar olmak, tâliiyâr olmak; 2) Fırsat çıkmak, dilediğini yapmağa meydan bulmak; misaller:
“... O yâri melek sîmâ ki her akşam Büyük Kuleliye gelirdi, cümle uşşâkının başına gün doğdu” (Alaca hamamlı Reşid Efendi R...
Encyclopedia

BAŞAĞRISI
Halk ağzı deyimî, varlığı ve sözü ile karşısındakine sıkıntı veren adam; misâl:
— Adı neydi?. senin sakallı geçiyor..
— Aman görmesin, baş ağrısıdır!..
Encyclopedia

BAŞI AÇIK GEZMEK
Şapka devriminden evvel Müslüman - Türk erkek, hattâ sabî oğlancık olsa sokağa başı açık çıkamazdı, sokağa çıkmak şöyle dursun, memur veya serbest meslek erbabı, tüccar, esnaf, amele, ırgad, işinin başında dahi, fes, kalpak, kavuk, külâh, barata, üsküf...
Encyclopedia

BAŞHOCA SOKAĞI
Fâtihde Şeyhresmî mahallesinde Fevzipaşa caddesi ile Dârüşşefaka caddesi arasında uzanır; Fevzipaşa caddesi tarafından gelindiğine göre Yediemirler sokağı, Hafızpaşa sokağı ve Fatih caddesi ile birer dört yol ağzı yaparak kesişir, sağ kolda Boyacıkapus...
Encyclopedia

BAŞHÂNELER
Salhânede kesilen sığır ve koyun başlarının toplanup temizlendiği yerlere verilmiş isimdir; zamanımızda mevcud olmayan ve ne zaman kaldırıldıklarını tesbit edemediğimiz bir müessesedir; hâlen sığır ve koyun başları satıldıkları sakatcı dükkânlarının ay...
Encyclopedia

BAŞ HALÎFE
Tanzimattan evvelki devirde, askerî teşkilât da dahil, devlet kapusundaki bütün kâtiblere “halife”; büro, dâire karşılığı kullanılan “kalem”lerin en liyâkatli kâtibi de “Başhalife” unvanını taşırdı; mülkî idâre ve mâliye kalemlerindeki başhalîfeler rüu...
Encyclopedia

BAŞI BAĞLI
Halk ağzı deyim; 1) : Nişanlı, nikâhlı, 2) : İtaatli, disiplinli, ahval ve etvârı mazbut.
“Böyle başı bağlı ve ol vakte göre nızamlı asker ile Devleti Osmaniye mansur ola geldi” (Koca Sekbanbaşı Lâhiyası)
“Tamam altmış sene Tophâne gibi yerde kahvehâne...
Encyclopedia

BAŞIAÇIK
Eski İstanbul argosunda orospu, fâhişe, Müslüman - Türk Kadını Cumhuriyet inkılâbında örtü altından çıkıp insanlık hakkı olan hürriyetine kavuşunca terk edilmişdir; misâller:
Bir mahalle kahvesi dedi kodusunda:
— Kanbur Cemil söyledi, Yoğurtcuların yen...
Encyclopedia

BAŞESKİ
Tanzimatdan evvelki İstanbul Sarayı teşkilâtında, Bâbüssaade’nin muhafızı olan Akağalardan (= Beyaz ırklardan hadım ağalar) bir zâbitin unvanı (B.: Akağalar; Bâbüssaade).
Galata Sarayı Kışla - Okulunun koğuş zâbitlerinden biri de bu unvanı taşırdı (B.:...
Encyclopedia

BAŞİMAM SOKAĞI
1934 Belediye Şehir Rehberinin 6 numaralı paftasında Fatihte Kirmasti mahallesinde, Fevzipaşa caddesi ile Dârüşşefaka caddesi arasında uzanır gösterilmiştir; yerinde ise Fevzipaşa ve Fâtih caddeleri arasındadır, Fâtih caddesinden öte Dârüşşefaka caddes...
Encyclopedia

BAŞ İKBAL
Osmanlı sarayının Harem hayatında, pâdişâhların nikâhsız olarak iştifraş ettikleri ve “odalık” adı verilen kadınların en kıdemlisi, bir pâdişahın daha şehzâdeliğinden kadın olarak ilk göz ağrısı. Osmanlı pâdişahları arasında, kadını, cinsî temas yolund...
Encyclopedia

BAŞININ ETİNİ YEMEK
Halk ağzı deyim; bir kimsenin yakınlarının, yahud gönül tahtında oturan sevgilinin, bilhassa ana, baba, karı, evlâd gibi en yakınlarının, halden anlamadan, imkânı düşünmeden istediklerinin yerine getirilmesi için amansız iz’acları, ısrarları; misâl: Ay...
Encyclopedia

BAŞINI KOLTUĞUNUN ALTIN ALMAK
Halk ağzı deyimi; tahammül tükenip her tehlikeyi, hattâ ölümü göze almak, misâl: “... hayır babacığım, yapdığımızı küçümsemeye hakkınız yok, yirmi altı Nisanda biz gençler Bayazıd meydanına başımızı koltuğumuz altına alup gittik..”.
Baş yerine bazan “k...
Encyclopedia

BAŞI TAŞA VURMAK, TAŞDAN TAŞA VURMAK
Halk ağzı deyim, peşîmanlık, ve büyük peşîmanlık; misâller:
Hayırsız evlâda bir ana hitabı “... kır hâtırımı oğlum, bed dua edemem ama gözümü yumunca başını taşa vuracaksın..”.
Sadık ev kadını karısını boşayıp kendinden üç yaş büyük kart yosma ile evle...

