Halk ağzı deyim, Misâl: “Zavallı tâze... hasta baba, yatalak ama, koca, beş çocuk, çamaşırları, boğazları, süpürge, mutabık, üstelik çarşı pazar, başını kaşıyacak hâli yok..

Halk ağzı deyim; hayatını, nefsini ölüm tehlikesine atmak, muvaffak olunamadığı takdirde sonu muhakkak ölüm veya ölüm cezası olan teşebbüs, ihtilallere girmek katılmak.

Halk ağzı deyim, “Kıçın başdan haberi yok” şeklinde de söylenir, hususî, resmî bir işde, bir büroda mutlak düzensizlik, anarşi.

Halk ağzı deyim, kafa dinlenmesi, misâl: — Hasta mısın? — Evet.. — Nen var? — Karşımızda yazlık sinema.. üç aydır başım yerinde değil...

Seçkin musikişinas ve hattat, 1894 de (Rûmî Şubat 1309) İstanbulda Eskialipaşa Mahallesinde doğdu, zamanın şöhretlerinden Hâfız mehmed Ziya Efendinin oğlu ve zamanımızın şöhretlerinden Tanbûrî Ercümend Batanay’ın babasıdır. İlk tahsilini Zeyrekde Sabih...

Zamanımızın pek üstün kıymetde tanbur virtüozu; 9 Nisan 1927 de İstanbulda Tepebaşında doğdu, şöhretli musiki bilgini Hafız Kemal Batanay ile üstad bir ûdî olan Müveddet Hanımın oğludur. Edebî bir mahfil, bir sanat ocağı olan bir evde, Ercümend Batanay...

Zengin kimselerin, meşreb ve zevklerine göre, yollarına çıkarılan mahbub oğlanlar veyâ mahbûbe nigârlarla tuzağa düşürülerek, götürüldükleri ve orada türlü yollarla soyuldukdan sonra öldürüldükleri yerler, cinâyet yuvaları; İstanbul târihine geçmiş en ...

Şehremininin Denizabdal mahallesindedir; Ahmed Vefik Paşa Caddesi, Vezir caddesi, mevlevihâne kapusu caddesi ve Günaydın sokağı ile teşkil ettiği bir beşyol ağzı ile Millet caddesi arasında uzanır; Köprülü Mehmed Paşa sokağı, Denizabdal sokağı, Hacamat...

Galatanın Kılıcalipaşa mahallesindendir; Defterdar Yokuşu ile Tüfekci Salih sokağı arasında uzanır, Kamacı ustası sokağı ile bir kavuşağı vardır. Defterdar Yokuşu başından yüründüğüne göre, iki araba geçecek genişlikde ve paket taşı döşelidir; sağ kold...

Türk lûgatında batılan yer, çamurluk; mecâzen; olmayacak, sonu zarar, iflâs olan iş; usûlsüz, yolsuz, kanunsuz, hileli iş; sûistimal; şeref, iffet ve namus kirlenecek durum; misâller: — Pantalon paçasını sıvamak kâfi değil, ayak bileğe kadar gömülüyor,...

Bâzı İstanbul hamamlarında, bilhassa mûsevîlerin kesâfet ile oturduğu semtlerdeki hamamlarda, binânın iç kısmında, fakat asıl yıkanma yerinden ayrı, eskeriya ayak yollarının bulunduğu koridorun bitiminde yapılan, ve halveti andırır bir bölme içinde bul...

Umur yeri Dalyanı hududu içindeki yedi voli yerinden biridir; balık avı zamanlarında bu voli yerinde kancabaş ve iğrıb kayıkları bulunursa ufak ığrıb ve manyat kayıkları ava gelemezler (B.: Umur yeri Dalyanı; Balık, Balıkcılık, Balıkcılar). Bibl: Karak...

Halk ağzı deyim; nefsini bir gâye, fikir, büyük aşk uğrunda fedâ etmek. Bâşm vireyim kılın giderse Şeyh Galib Bir dilbere verdim başı Dedi bunun gözü şaşı Ne kirpik var ne de kaşı Üç otuzu geçmiş yaşı Nasıl olam ben oynaşı Buna gerek kabir taşı Ali Ç...

İki asra yaklaşan bir mâziye sâhib ve eski İstanbulu tedkik etmek ve bilhassa zamanımıza kadar intikal edememiş bâzı binâların yerini tesbit edebilmek, ve İstanbulun târihi topografyası üzerinde yeni yeni bilgi vermek bakımından gaayetle kıymetli bir v...

İkinci Sultan Bayazıd Külliyesinden imâret binâsı içinde bulunan ve İstanbulun en büyük ve zengin kütübhânelerinden biri olan Bayazıd Umumî kütüphânesi İkinci Abdülhamid devrinde hicrî 1301 milâdî yılında kırulmuştur. Tarihçesi hakkında aşağıdaki satır...

27 Mayıs 1960 inkılâbından sonra Bayazıd meydanına Hürriyet meydanı adının verilmesine sebeb olan vak’a, hürriyet yolunda yüksek tahsil gençliğinin silâhsız ihtilâlidir. 27 Nisan 1960 Çarşamba günü sabahı Üniversiteli gençliğinin D.P. iktidârının kanun...

Bayazıd Camiinin Kaşıkcılar kapusu karşısında, İstanbulun eski ahşab yapılarından pek güzel bir binâ idi; hicrî 1225 (M. 1810) da İkinci Sultan Mahmud tarafından yaptırılmışdı; Aynî Divanında bu kasır hakkında şu tarih kıt’ası vardır: Kıldı bu kâhi hü...

Külliyenin neresinde bulunduğunu tesbit edemedik; Evliyâ Çelebinin anlatdığına göre İstanbul halkının çoğu ve hemen bütün gemiciler saatlerini ve kıblenümâlarını, “Bayazıd Camiinin kıblesi keşfi kerâmet ile tâyin edilmiştir” diye bu muvakkithânede ayar...

İkinci Sultan Bayazıd, babası tarafından fethedilen Büyükşehire bol su getirerek halkını ihya etmiş olan hayır sahibi pâdişahların ilkidir. Osman Nuri Ergin “Mecellei Umûru Belediye” adındaki ölmez eserinde, Halkalı Suları ve bu suların İstanbul’a akıt...

İstanbulda açılmış ilk eczâhânedir; adını tesbit edemediğimiz bir rum hekim-eczacı tarafından açılmışdır; Bayazıddan Koskaya inerken Sırmakeş hânesinin tam karşısında idi. Vak’anüvis Lutfi Efendi târihinin sekizinci cildinde hicrî 1261 (milâdî 1845) va...

Osmanlı İmparatorluğunun son asrında İstanbulun, pek çok adam yetişdirmiş mekteblerinden biri; millî kütübhânemize, büyük emek ve himmet mahsülü bir “Maarif Târihi” koymuş olan muhterem bilgin Osman Nuri Ergin bu rüşdiye mektebinin bulunduğu binâyı maa...

Topkapu Sarayı Müzesi müdür muavinliğinde bulunmuş merhum İzzet kumbaracılar 1938 yılında basılmış “İstanbul sebilleri” adındaki eserinde: “Bayazıd Meydanında eski maliye dâiresi (Askerî Tıbbiye) yanından giden sokağın (Takvimhâne Caddesi) başındaki Ün...

Onyedinci asrın birinci yarısında namlı vezirlerden, Dördüncü Sultan Muradın eniştesi, sonra en sâdık ve mahrem adamı, ve bu pâdişahın Bağdad seferi başında sadırâzamı; İstanbulda bir semt bu vezirin adına nisbetle anılır. İstanbulda doğdu, doğum târih...

Onyedinci asrın ilk yarısında yaşamış ünlü vezirlerden ve Dördüncü Sultan Muradın sadırazamlarından Bayram Paşanın hayır eserleri manzumesi ve türbesi, Hasekidedir, 1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 11/51. no. mahalle) Kecihâtun Mahallesinde Ha...

Zamanımızın tâbiri ile İstanbul yüksek sosyetesinin yaz dinlenmesi, deniz eğlence ve sporları ve amatör balıkcılık meşgalesi için kurulmuş yeni bir mahalledir; Tuzla ile Gebze arasında bir yarım ada üzerinde olup mülki idâre bakımından İzmid Vilâyetini...