Geçen asrın namlı sazende ve musiki bilginlerinden; hayatı hakkında bilgi edinilemedi.

Ayak üzerine İstanbullular ağzında kullanıla gelmiş, büyük kısmı hâlâ da kullanılan darbımeseller ve halk tâbirleri pek çoktur. Birisini tezvir ve fesad ile işinden etmek, mevkiinden, memuriyetinden düşürmekte: Ayağının altına karpuz kabuğu koydu - yah...

Cibalide, Ayakapuda on altıncı asır yapısı, Türk yapı sanatının bedialarından tek bir hamamdır, bu satırların yazıldığı sırada çok harap bir halde ve bir kereste deposu haline konmuş bulunuyordu (1947); arka tarafı kubbeler hizasına kadar toprağa gömül...

Küçükmustafapaşadan Ayakapuya çıkarken, Gülçeşme Sokağında, bu sokağın Miralaynazımbey Sokağı ile kavşağı üzerindedir. Gülçeşme Sokağı adı, çeşmeye nisbetle verilmişe benzer, kesme taştan klâsik üslûpta bu on altıncı asır çeşmesi, İstanbul çeşmelerinin...

Eski çalgılı kahvehanelerde, semaî kahvelerinde irticalen söyledikleri semailerle boy ölçüşen halk şairleri arasında “kafiye” nin adı. Bu müşaarelerde kafiyeyi vermeğe “ayak açmak”, verilen kafiyeye göre irticâlen ve hemen söylenen mısralara da “ayak b...

Haliç boyunda Cibalide bir semttir ki, 1934 Belediye Şehir Rehberinde Ayakapu olmuştur. Sekenesi ekseriyetle civar fabrikalar, değirmenler, atölyeler, kalafat yerleri amele ve işçisi ile deniz amelesi ve gemicidir. Otuz yıl kadar evvelleri Haliç vapurl...

İstanbul argosunda kötü, iffetsiz kadın, fâhişe; zamanımızda unutulmuş bir tâbirdir; misal: Avratın ayağı karıncalı oldukda erin eli kanlı olur. Erkek hakkında mef’ul oğlan yerinde nâdiren kullanılır; misal: — Herifde boynuz çatal çatal, kızı, oğlu, ka...

Evliya Çelebinin rivayetine göre, İstanbul fethinde bulunmuş erenlerdendir; Ayakapusu cenginde şehit olup, kapu içinde Sirkeci tekkesinde müridleriyle beraber defnolunmuş. Bibl. : Evliya Çelebi, I.

İstanbulun, faaliyeti en çok göze çarpan esnaf cemiyetlerinden biridir; 18 mart 1340 (M. 1922) tarihinde Fatihte Hilâl kundura mağazası sahibi merhum Hüseyin Hakkı Usta, Aksaraylı Hacı Şevki ve Cemal Akyüz tarafından nizamnamesi yapılarak Fatihte tramv...

Büyükşehir İstanbulun sokaklarını her gün yüz binlerce ayak çiğner, yer yüzünün en eski beldelerinden biri olan İstanbulun fetihten beriye beş asrı doldurmak üzere olan tarihi boyunca, İstanbul kaldırımı çiğnemiş ayakların sayısı ise ancak astronomik b...

Büyükşehirde, artık hiç kalmamış olan kadehle seyyar rakı satıcılardır. Hükûmetçe daima takip edilmiş kaçak esnaftandı. Kayıkçı, hammal, dellâk makulesi ve İstanbulun baldırıçıplak pırpırı külhanileri, büyüklü küçüklü gedikli meyhanelere giremezlerdi (...

Kökü şarkın saltanat ananesinde ve tâzim duygusunda olmak üzere eski İstanbul hayatında evvelâ sarayı hümâyunda teşrifat icabı pâdişahın huzuruna çıkanlar, ulemâ müstesnâ, ayak öperek arzı ubûdiyet etmişlerdir. Bir pâdişahın daha tahta çıkışında yapıla...

Kemankeşlik ıstılahlarından; kemankeş pehlivanların ok atarken üstüne ayaklarını bastıkları taş. Her menzilinin bir ayak taşı vardı; zamanımızda hemen hepsi kaybolmuş bulunmaktadır; kemankeşlik, tîrendazlık üzerine kaleme alınmış eski mecmualardan Ok M...

Kemankeşlik ıstılahlarından; meydan şeyhinden kabza almak isteyen kemankeşin bu şeyh huzurunda yine kemankeş pehlivanlarından dört şâhid göstermesi gerekirdi, ikisi, kabza almak isteyen kemankeşin seçdiği ayak taşından ok attığına şahâdet ederdi ki bun...

Bektaşi tarikati âdâbından, “baba” nın huzuruna çıkan canlar, sağ ayağının baş parmağını sol ayağının baş parmağı üzerine koyarak dururlardı, bu duruş babaya karşı büyük bir tâzim bilinirdi. Ayni şekildeki tâzim duruş mevlevî tarikatinde de vardı, yaln...

İmparatorluğun eski teşkilâtında, belediye işleriyle kadılık makamı meşgul olurdu; bu arada İstanbul kadısı efendi de, Büyükşehrin aynı zamanda belediye reisi idi. Kadı efendiyi temsil ederek çarşı ve pazarlarda esnafı teftiş ve içlerinde hilekâr ve uy...

Eski İstanbul zürafası tarafından ansiklopedik malûmatı çok sağlam ve geniş, kitaba bakmadan her fenden salâhiyetle bahsetmeğe muktedir kimselere takılan bir isimdir (B.: Mehmed Efendi; Ayaklı kütübhane).

1876 Türk Rus seferinde, Ruslar, İstanbul kapularına Ayastefanosa (Yeşilköy) kadar gelmişlerdi. Bu seferin tarihçesi İstanbul Ansiklopedisinin mevzuu dışındadır. Osmanlı İmparatorluğunun son Vak’anüvisi bu büyük siyasî ve askerî vakayı şöylece hülâsa e...

O devrin halk ağzında 93 bozgunu diye anılan 1293 (M. 1876) Rus harbinden sonra ve Ruslarla Ayastefanos Muahedesenin akdini müteakip, Rusların bir zafer tahakkümü ile İstanbulun bu sayfiye köyünde diktikleri muazzam bir âbide idi. Birinci Cihan Harbi b...

Büyükşehir İstanbulun günlük hayatında, cendereye atılan üzüm salkımları gibi, rızık temini yolunda çırpınmış kimsesiz kara bahtlı çocuklardan biri, bir deniz kazasının kurbanı, ve bu ansiklopedinin müellifi R.E. Koçu’ya üç mersiye yazdırmış mâsum bir ...

Kelimenin aslı rumca olup mebrûk, mübarek mânasınadır. Putperestlikten hıristiyanlığa intikal ederek bir aziz veya azizenin adına bağlanmış kuyu ve pınarlardır ki, halk arasında suyunun türlü maraz ve illetlere karşı şifalı olduğuna inanılır, ziyaret e...

Külhâni, hâneberduşlar argosunda kesad, işsizlik, iş durgunluğu; misal: — İşler nasıl? — Ayaz!.. Bazan ayni mânâda “ayaz kesmek” de denilir, meselâ bir pırpırı hammal oğlancık: “Üç gündür ayaz kesiyorum abi.. bir el çantası bile vermediler abi...” diye...

Onbirinci milâdî asrın başlarında Asyanın büyük hükümdarlarından Mahmud Gaznevî’nin şark edebiyatında müstesnâ güzelliği dillere destan olmuş mahbub nedîminin adı; İstanbul tahtında oturmuş âliosmon pâdişahlarının en haşmetlisi Kanunî Sultan Süleyman (...

Fener Rum Ortodoks patriklerinden; aslen Edirnelidir, kilise hayatına Moskova Rum cemaati papazlığından başlamıştır; 1815 de Belgrad, 1825 de Kadıköy metropolidi tayin edilmiş, 1826 da patrik seçilmiştir; bu makamda dört sene kalmış, 1830 da azil edile...