Kınalı Adanın sokaklarındandır. 1934 Belediye Şehir Rehberinin 34 numaralı paftasına göre, adanın güney tarafında, Kınalı Çarşı Caddesi ile Çandarlı Sokağı arasında uzanır. Adı geçen rehberin haritasına bakarak yazıyoruz; Balmumcu Sokağına Kınalı Çarşı...

Eyyubun üstünde Gümüşsuyu semtindedir; İdrisköşkü Caddesi ile Bâlibey, Karyağdı sokakları kavuşakları arasında uzanır (Bâlibey sokağı tamamen mezarlık içinden geçer. Karyağdı sokağı bayırdır, meşhur Piyerloti Kahvehânesi bu sokağın bayır üstü bitiminde...

Balkapanı semti İstanbulu kül eden büyük yangınların çoğunda harab olmuştur. Bu semtin kendi içinden de hicrî 13 cemâziyelâhir 1223 (M 1808) Pazartesi gecesi saat alaturka beş bu semtin içinde Kadı Hanından bir yangın çıkmış, yedi saat sürmüş, müverrih...

Muallim, muharrir, edîb; Türk maarif ve İstanbul basınının seçkin simâlarından; 18 Nisan 1907 de İstanbul’da, Fâtih’de, Hâfızpaşa Mahallesinde doğmuştur. Aslen Trabzon’un Alemdarzâde âilesinden, bu âilenin Hacı Hüseyin Alemdarzâde kolundandır. Fatih ya...

Muharrir, gazeteci, bilhassa tarihî tetkikleri ile tanınmıştır; 1909 da Batumda doğdu, aslı Hopanın Pilargit köyünden olup Batumda yerleşmiş ve çay ticâreti ile meşgul Hasan Banoğlu’nun en küçük oğludur. On bir on iki yaşlarında iken, ağabeyleri içinde...

Küçük veya büyük para sahiblerinden muayyen bir fâizle para almak, daha yüksek fâizle ve muayyen vâdelerle tüccarlara, sanayicilere, hususî eşhâsa ödünç olarak vermek; ticâri senedleri iskonto etmek, menkul ve gayri menkul Kıymetler üzerine yatırım yap...

Üsküdar’da İnâdiye yokuşunun üst başında mezarlığa karşı büyük ve meşhur bir celvetî dergâhı idi; fevkaanî olan Cami de, tekkenin kurucusu Bandırmalı Şeyh Yusuf Nızameddin Celvetî’nin evi iken, on sekizinci asrın ünlü sadrazamlarından olup Şeyh Yusuf’a...

Türkiye’de şubeleri ve merkez şûbesi İstanbulda bulunan Banko di Roma Anonim Şirketi’nin merkezi Roma’dadır; İtalya’da millî menfaatlere hâdim vasfını taşıyan üç bankadan biridir. Banko di Roma 1880 de kurulmuştur. Sermaye ve ihtiyatları 12.150.000.000...

Merkezi İtalyada Milano’da bulunan bir Anonim Şirkettir. 10 Ekim 1894 tarihinde kurulmuş olan Banka Komerçiyale İtalyana Türkiyedeki ilk şûbesini 1919 senesinde İstanbulda Galatada açmıştır. Sermâye ve ihtiyatlarının 1960 yılındaki tutarı 25,650,000,00...

Hâneberduş külhâniler argosunda “mezarlık”. F. Devellioğlu su misâli veriyor: “Binliği yuvarlarsan boylarsın bamya tarlasını!”. Biz İstanbul hâneberduşları ağzında bu deyimi bulamadık. Bir pırpırı delikanlı: “Ben tahtalı köyü bilirim (B.: Tahtalı köy; ...

Edirnekapusu dışında eski bir mesîredir; bilhassa geçen asır sonlarında hemen bütün bostanlar bağlar, bu arada yine Edirnekapusu dışında meşhur bir mısır tarlası gibi bu bamya tarlası da akşamları bâzı rindlerin sevgilileri ile ağyar gözünden ırak, bul...

Hâneberduş külhâniler argosunda genele ev, umumhâne (B.: Mektep; Üniveısite). Bibl.: F. Devellioğlu, Türk argosu.

Üzerine, bir veya bir kaç renkli göze hoş görünür şekiller, bilhassa çiçek resimleri basılmış beze “basma” denile gelmiştir; basmacılık, eski İstanbul’un küçük el sanâyii arasında önemli bir şöhrete sâhibdir; ibdâ edilmiş şekillerin, çiçek resimlerinin...

Ayakla çiğnemek, ayağını bir şeyin üzerine koymak (Türk lûgatı). Ayağın sakınarak basma aman sultânım Dökülen mey, kırılan şîşei rindan olsun Nedim Dâim olsun beyimin sâyei lütfü keremi Gül biter basdığı yerlerde mübârek kademi Şinasi Dilimizde mânâ...

İstanbul Ermeni patriklerindendir, 1713 de İstanbul’da doğmuş ve 1791 de Trieste’de vefat etmiştir. Son Giusto katedralinin kapısının yakınında medfundur. Basmacıyan’ın, patriklikden önceki hayatı hakkında bir bilgi mevcut değildir. Ancak Kudüs Ermeni ...

Sahne artisti; 1910 da Selânikde doğdu, babası eczacı Yusuf Basmacıdır, 1912 de ailesi İstanbul’a hicret etti. Şişli Terakki Lisesinde okudu ve 1927 de mezun oldu, aktörlüğe karşı olan fıtrî istidadı, daha talebe iken mekteb temsillerinde aldığı roller...

Hasköyde Keçecipîri mahallesindedir; Harapçeşme sokağı ile Okmeydanı caddesi arasında uzanır; Kadiriye sokağı ve Hasköy Deresi sokağı ile birer kavuşağı olup Şeritci sokağı ile de dört yol ağzı yaparak kesişir, Harapçeşme sokağı tarafındaki başı meydan...

Taksim nahiyesinin Şehit Muhtar Bey mahallesi sokaklarındandır, Tarlabaşı caddesi ile Taksim Yağhânesi sokağı arasında uzanır. Tarlabaşı caddesinden girildiğine göre iki araba geçecek genişlikde, paket taşı döşeli ve az meyillidir. İki yanında dar yaya...

Basmacıların işinden günlük sohbet diline geçmiş bir deyimdir; çeşidli yerde, mânâda kullanılır: 1 — Hiçbir yeni fikir eklemeden dâima ağızlarda dolaşmış, dolaşa dolaşa eskimiş güzel sözleri, hikmetleri tekrarlayıp konuşma: Basmakalıp konuşmak; misâl ...

Külhânî argosunda “çekilmek”, misâl: “Bayramda moruğa (babama) gittim, suratıma bakmadı, el öptürmedi, ben de basdım, geldim buraya..”. Ekseriya birini koğar iken emir sigası ile kullanılır: “Haydi!.. bas bakalım!..”, “Ulan.. bas gidiyorum sana.. yoksa...

Onsekizinci asırda Lâle Devrinde İbrahim Müteferrika tarafından ilk Türk matbaası açılır iken tabı’ (basma) kökünden gelme matbaa (=basma yeri) karşılığı olarak kullanılmış isimdir; zamanımızda matbaa yerine kullandığımız “basın evi” nin tam karşılığıd...

Tanzimatdan evvelki devirde, Osmanlı İmparatorlarının İstanbulda dâimî ikametgâhları olan ve devlet kütüğünde resmî adı Sarâyı Cedîdi Âmire olan Topkapusu Sarayının Enderunu Hümâyun teşkilâtında Hazîne koğuşunun zülüflü ağalarından, saraydaki hizmet kı...

Halk ağzı deyim, bilhassa genç kızlar, kadınlar, oğlanlar, delikanlılar hakkında söylenir; temiz, nâmuskâr ailenin evlâdı iken kötülüklere meyl etmek, kötü arkadaş, kötü tesadüflerle kumara, ayyaşlığa, refâhete, fuhuşa sürüklenmek, iffetini satmak, hır...

Yeniçeri Asker Ocağı unvanlarından, bir Yeniçeri ortasının en kıdemli neferi; ortalarında nüfuz ve itibarları çok üstündü. İstanbul şehrinin âsâyiş ve inzibatı için şehrin muhtelif yerlerinde kurulmuş Yeniçeri Kollukları (Karakolları) zâbitleri olan Ba...

Halk ve külhânî ağzı argo deyim, kötü itiyadlar ve ibtilâlar, nefis azgınlığının pençesinde karanlık, felâketli bir istikbâle sürüklenme; fırtınaya tutulmuş geminin sürüklendi kayalara çarparak parçalanmasından alınmıştır, perişan olmak, mahbolmak; mis...