İkinci Sultan Bayazıd devrinde İstanbulun fevkalâde güzelliği ile meşhur ve şiirle meşgul olmuş yiğitlerinden, asıl adı bilinmiyor, “Bâki” şiirdeki mahlâsıdır, kendi adı da bu olabilir, yahud Abdülbâkidir. “Dellâkoğlu” lâkabını dededn almış olacaktır, ...

1934 Belediye Şehir Rehberinin 10 numaralı paftasına göre Şehremininde Nevbahar Mahallesi Sokaklarından, Selçuksultan Sokağı ile Özbeksüleymanefendi Sokağı arasında uzanır; Halimbey, Samipaşa, Adak Sokakaları ile kavuşağı vardır, Dârüşşefaka Sokağı ile...

Âyarı tam altın parayı halitasında tesbit edilmiş miktardan fazla bakır katarak bozma, kıymetinden ve itibardan düşürmeye benzetilerek, İstanbul ağzında, temiz bir aile evlâdının kötü arkadaşlara kapılarak uygunsuzlar yoluna sapması, ayyaşlık, hırsızlı...

Birinci Abdülhamid ve Üçüncü Selim zamanlarında Üsküdarda bir berberdir; o devrin tohumdan nâdide lâle ve sünbüller yetiştirmiş namlı bir çiçekçisidir; hayatı üzerine başka bir kayde rastlanamadı. Bibl. : Aşkî.

İstanbulun, Haliç boyunda kalabalık, günlük hayatı canlı, hareketli, şenlikli bir semtidir ki halkının ekseriyetini esnaf, amele, işçi tabakası teşkil eder, on yedinci asır ortalarından bu yana da büyük şehirde mûsevîlerin gaayet kesîf olarak iskân ett...

İstanbulun büyük, güzel ve en eski çifte hamamlarından biridir; Türk hamam yapısı sanatı tarihinde yeri olan âbidevî eserlerindendir; bânisi ve mimarı bilinmiyor, fakat plânı âşikâr olarak göstermektedir ki İkinci Sultan Bayazıd’ın hamamından evvel yap...

Bânisinin adına nispetle “Ferruhkethüda Camii” adı ile de anılır. Hadikatül Cevamide mevcud malûmat şudur : “Balat Camiinin bânisi Sadırâzam Semiz Ali Paşa’nın kethüdası Ferruh Ağadır ki kürsü penceresi önünde medfundur. Merhum Mumaileyhin zaviyesi ve ...

Hadikatül Cevâmi: “Balat Kapusu dışında fevkaanî bir mesciddir; bânisi Şeyh Yusuf Şücaeddin, Anbârî’dir, merkadi malûm değildir” diyor. Bu fevkanî mescidin ilk yapısının şekli bilinmiyor, ahşab bir mescid olduğu tahmin edilebilir. Rumî 17 mart 1308 (18...

İkinci Abdülhamid devrindeki Ramazanların İstanbula mahsus şenliklerinden olan çalgılı kahveler iki yahut üç defa Balatda da açılmıştı (B. : Çalgılı Kahvehâneler). Ayak takımının musiki ve şiir duygularına sahne olan çalgılı kahvehâneyi Balatda açmağa ...

Bizans devrinde şehrin Haliç surları üzerinde en mühim kapulardan biri idi, “Balat Kapusu” adını fetihden sonra almıştır; son devir İmparatorlarının ikametgâhı olan Vlaherna (Blachernae) sarayına yakın bulunması, deniz yolu ile saraya gelenlerin bu kap...

İstanbul Vilâyetinin Fâtih Kazasının Fener Nahiyesinin 17 mahallesinden biridir, Haliç kenarında uzanır; deniz, Fener Nahiyesinin Tahtaminâre, Hızırçavuş, Mollaaşki, Atikmustafapaşa ve Eyyub’un Abdülvedud Mahalleleri ile çevrilmiştir. Sadece Balat adı ...

1947 yılı martında Balat mûsevîleri arasında derin teessür uyandırmış kanlı bir cinayettir. Balatta Karabaş Mahallesinin Kürkçü Çeşmesi Sokağında 26 numaralı evde oturan ve seyyar satıcılık ile geçinen beş çocuk babası kırkbeş yaşlarında Avram Ortaz, o...

İstanbulun bu şenlikli semti eskiden beri çingeneleri ile de meşhurdur; Ayvansarayın yakınlığı Lonca çingeneleri ile Balat çingenelerini ayırdettirmez denilirse yerinde olur (B.Ayvansarayda Lonca). Evliya Çelebi onyedinci asır ortasındaki oyuncu kollar...

İstanbul Balıkhânesi eski merkez müdürlerinden Karakin Bey Deveciyan tarafından telif edilmiş millî kütüphânemizin ölmez büyük eserlerinden biridir; İstanbul Ansiklopedisinin tam güven ile istifade eylediği zengin bir kaynaktır. Eser eski Düyunu Umumiy...

Balıkpazarlarında, diğer çarşı boylarında dükkân sahibi, yahut başında tabla veya omuzunda askı ile sokak sokak dolaşır seyyar esnaftan, kendilerine yanlış olarak “Balıkcı” denilen balık satıcılar, balık tablakârları, balık madrabazları, bilâ istisna İ...

Her balık muayyen bir yem ile tutulmaz. Yemler balıkların isteğine, zevkine göre seçilmezse yemli balıkcılık yapılamaz. Eski çağlardan beri tecrübe edile edile iğneli âletlerle avlanabilen balıkların av mevsimleri ile yemlerinin çeşidleri tâyin edilmiş...

Hicrî 1098 (Milâdî 1686 - 1687) de İstanbul hamamcılar kethüdâsı bulunan Derviş İsmail Efendinin “Dellâknâmei Dilküşâ” nâmındaki eserinde hal tercümelerini kayd ettiği onbir nefer hamam uşağından biridir. Aşağıdaki satırları bu eserin hicrî 1323 (M. 19...

Eski tulumbacı ıstılahlarınden. Bir yangın tulumbası sandığında, yangına giderken, yangından dönerken sandığı taşıyan dört omuzdaştan mürekkeb takımdan, umumiyetle iki kısa veya orta boylu uşak öncü (Sandığın ön kolları altına girenler), iki uzun boylu...

Onbeşinci asır sonları ile on altıncı asır başının namlı kemankeş pehlivanlarından; Ok Meydanında rekor kırmış, taş dikmişlerden; İkinci Sultan Bayazıdın solaklarından, pâdişahın merâsim kıt’ası Yeniçerilerinden idi. Ok atıcılıkda olduğu kadar yol yürü...

Külhâni hâneberduşlar argosunda bilgisi, hüneri olmadığı halde işleri sırf şans eseri hep yolunda gitmek; ekseriya herhangi bir uzva atfen kullanılır; misal : — Aynasızlar (polisler) senin Çulsuz’u enselememiş... — Denize düşse ayağı ile balık tutar o....

On altıncı asırda yaşamış, İstanbul Ok Meydanında rekor kırıp taş dikmiş namlı kemankeş pehlivanlardan. Hayatı hakkında bilgi edinilemedi.

Onyedinci asır ortalarında yaşamış bir sâzende; hayatı hakkında bilgi yoktur, Evliya Çelebide yalnız adına rastlandı.

Yeniçeri argosunda, bir yeniçeri zorbasının, ayakdaşı-adamı ve yine ocaklı hezele ve hayta gürûhu ile berâber yatağan, bıçak kuvvetine dayanarak haraç almak için herhangi bir işe, mâni olmağa kalkacak olanları ölümle tehdid ederek, cihana meydan okuyup...

Teberdâran Ocakları da denilir, Osmanlı saraylarının kaba hizmet ocaklarındandır, İstanbulda biri Topkapusu Sarayında (Sarâyı Cedidi Âmirede), diğeri Bayazıddaki Eski Sarayda (Sarâyi Atikde) iki ocak idi; birincisi Zülüflü Baltacılar Ocağı, yahud sâdec...

Boğaziçinde Baltalimanında, Baltalimanı Deresinin Emirgân tarafı kıyısında, sâhil yolu üzerinde, dere üstündeki beton köprü Emirgâna doğru geçince köprübaşında, sağ koldadır. Bu mâbedi mescid diye kaydeden Hadıkatül Cevâmi şu mâlûmatı veriyor: “Fevkaan...