Abdülâziz devrinde Türkiyede meşrutiyet rejimi kurmak ve mutlakıyetin desteği olarak görülen Sadırazam Âli Paşa hükûmetini devirmek üzere birkaç münevver gencin Ayasofya Camiinde yaptıkları bir siyasî toplantıdır. Abdürrahman Şeref Efendi “Yeni Osmanlı...

Tarih kaynaklarımızda, iki yangın görülür: 15 Şevval 1153 (M. 1740) yangını — Salı gecesi, cami kurbunda bir evden çıktı, civar köhne ve birbirine bitişik yapılar olduğundan derhal büyüdü, söndürülemiyeceği kestirilince, etraftaki binalar yıkılarak önü...

Üçüncü Selim, mutaassıp ve muhafazakârlar tarafından gâvur dostluğu ve dinsizlikle, uğursuzlukla suçlanırdı. Memlekette hayırlı işler başarmağa çalışan bu hükümdarın mahvına sebep olan yeniçeri ihtilâlinden daha iki yıl kadar evveldi ki Ayasofya Camiin...

“Ayasofya Cumâ Vâizliği” denilir; İstanbulda muhtelif tarikatler adına açılmış tekkelerin ilim ve faziletleri ile tanınmış şeyhleri, mürid ve muhitlerinin dışında geniş halk kitlesini tenvir, irşad ve terbiye etmeleri için şeyhülislâmlık makamı tarafın...

Hicrî 1206 (M. 1791) yılı rebiülâhırının yirminci cuma günü, Üçüncü Selim Ayasofyaya gidip hünkâr mahfeline çıktığında, mihrab tarafındaki cemaatin içinden kimsenin tanımadığı bir meczub magribi sünnetler kılınırken cebinden bir demir gülle çıkarıp, tü...

Geçen asır sonlarında Büyükşehrin namlı mekteplerinden biri idi; 1903 (1319) Maarif Nezareti salnamesine göre bu tarihde, 17 muallimi, 5 mubassır ve hademesi ve 295 talebesi vardı ki, talebe sayısı iki misline yakın, 613 çocuk olan Bayazıd Rüşdiyesinde...

Muharrir; edib; Tanzimat ricalinin temsil ettiği münevver mutlakiyyete karşı Meşrutiyet idaresini kurmağa çalışan o devrin uyanık gençliğinin seçkin simalrından; Abdurrahman Samipaşazade Subhi Paşanın büyük oğlu; Abdülvahhab Subhi ve Hamdullah Subhi Be...

Ankara Caddesinde 105 numarada, Büyükşehrin, ressamlara ait malzeme satan en eski ve namlı müesseselerinden biridir; 1908 de Memduh Aygün ile büyük kardeşi Necati Bey merhum tarafından kurulmuş, müessese ilk şöhretini “Necati Memduh Biraderler” adı ile...

İstanbul Ansiklopedisinin bu baskısının tahkiki sırasında ve bu satırların intişar ettiği 1959 yılında İstanbul Belediye reisi ve Demokrat Parti İstanbul İl Başkanı; 1915 de Divrigi’de doğdu, babası Mülkiye Kaymakamlarından Mehmed Ali Aygündür; İlk tah...

Muallim, kartograf; İstanbulun eski ve namlı bir müessesesi olup “Necati Memduh Biraderler, Mektepliler Pazarı ve Ay-Gün” isimleri ile tanınmış ticarethanenin sahipleri Necati ve Memduh Aygun’ün babası; 1869 da İstanbulda doğdu, medreseden yetişti, gar...

İkinci Mahmud zamanında Boğazıçında Beylerbeyi Camii imamlarından iri yapılı bir adam idi, biri Beylerbeyinde, biri Kartalda, ikisi de Beylerbeyi ile Kartal arasındaki köylerde dört karısı varmış. Beylerbeyi Camiinde yatsı namazını kıldırdıktan sonra e...

Büyük muharrir Osman Cemal Kaygılı’nın romanı, İstanbulun kenar mahalleler hayatını tasvir eden orijinal bir üslûb, coşkun bir samimiyet, zengin şiir malzemesi, harikulâde zengin mahallî renkler ve sesler, harikulâde kuvvetli tipler, yakın geçmişe ait ...

Eski İstanbul evlerinde sokak kapısının tokmağı vurulduğu zaman kapuya gelenin kim olduğunu göstermesi için alt katta sokak kapusu yanındaki pencerenin münasip bir yerine konulan aynanın adı zamanımızda ayende nümalı o eski ahşap İstanbul evlerinden te...

Kadıköyünde Mühürdar Caddesi ile Yasa Caddesi kavşağındadır; mustatil plânlı, kiremit örtülü çatı ile kapanmış, ortası kubbeli kâgir yapıdır. Bizans devrinden kalmış kiliselerden olup zaman ile tamamen harap olmuş, 1694 tarihinde Kadıköy metropolidi ol...

Langada, Kâtipkasım Mahallesinde; Asker Sokağında meydanımsı bir yerde yerin altndadır. Methalin üzeri, kaba taştan yapılmış dört alçak duvar üzerine galvaniz örtülü kâgir bir yapıdır. Evvelâ dört bozuk kaba taş basamaklı merdivenle, sonra sağa kıvrıla...

Filoryada Kalitaryada Ayazma mevkiindedir, Filoryadan gelindiğine göre asfalt yolun sağ tarafına düşer, Bay Hasan Öziş’in köşkü yanındadır. Dört duvar üzerine kiremit döşeli çatı ile örtülmüş kâgır bir binadır; bir müddet asker işgalinde kalmış, bu sır...

Heybeliadada Çamlimanı yolunda, Ayioş Yeoryios manastırı kilisesinin narteksindedir. İki musluklu mermer teknesi, 1945 de Nikola Nikolaidis tarafından konmuştur. Asıl ayazma manastırın arka tarafında, deniz kenarındaki kayaların altındadır, üç basamakl...

Modada, Koçonun gazinosunun altındadır; kapudan girilince evvelâ iki beton basamak, sonra sağa kıvrılarak bir taş basamak merdiven ile inilir; ayazma, sünger taşından bir tonosun altında olup suyu oldukça derindir; kaya içindeki bir delikten akmaktadır...

Kadıköyünde, Cevizlikde Ayia Trias kilisesindedir. Mâbedin narteksinde ayne taşı mermer, iki musluklu mermerden bir su hazinesidir; önünde ayaklı bir mermer tekne vardır. Efstratios, Angeliki, Miltiadi ve Aleksndra adındaki hayır sahipleri tarafından 1...

Haydarpaşada, gardan girilince biraz ilerisinde demir yolunun sol tarafına, tramvay yoluna açılan demiryolu geçidinin yanıbaşına rastlayan ağaçlıklı yerde idi. Suyu olan bir tonozdan ibaretti. Haydarpaşa köprüsü yapılırken kaldırılan toprak molozlar bu...

Beylerbeyinde, Burhaniye Mahallesinde, Karaağaç yolunda bahçenin yanındadır; yolun altından gelen bir demir borudan akan bir sudur. 1947 yılında Beybostanı Sokağında 1 numarada bağçıvan Dimitrinin naklettiğine göre; suyun geldiği yer tonoz olup önü son...

Fenerde, Camcı çeşmesi yokuşu ile İncebel Sokağı kavşağı köşesinde Makridi Paşanın evinde idi. 1941 de çıkan Patrikhane yangınında bu ev de yanmıştır. 1947 de ayazma tonozdan ibaret bir harâbe halinde idi. Hakkı Göktürk

Büyükderede, vapurdan çıkıldığına göre Sarıyer istikametinde Danişmend Sokağında Ayia paraskevi kilisesi avlusundadır (B. : Ayia Paraskevi kilisesi) üç metre uzunlukta tavanı tonoz olan bir methalden geçilerek ondokuz taş basamaklı bir merdivenle sağ t...