Miri binâların, pâdişahlar ve hânedan erkânı tarafından yapdırılan binâların yapısına memur edilen kimseye verilen unvan; binâeminliği bir memuriyet, makam değildi; kendi işi ile meşgul olan veya herhangi bir dâirede memur olan, nâmus ve doğruluğu ve i...

İkinci Abdülhamit devri sonlarında Şişlide bir gazino. Yaz akşamları Galata ve Beyoğlu yosmalarının toplandığı bir yer idi: İstanbulun büyük evlâdı Ahmed Rasim, Mâlûmât Mecmuasında yazdığı şehir mektublarında birinde burasını şu şirin satırlarla tasvir...

Fatih merkez bucağının Sofular Mahallesi sokaklarından; Fevzipaşa Caddesi ile Kızılcık caddesi arasında uzanır; Açıklar sokağı ile bir dört yol ağzı yaparak kesişir. Fevzipaşa caddesi başından gelindiğine göre, iki araba geçecek genişlikde olub Açıklar...

Aded, sayı ismi; sohbet dilinde mâlûm sayıdan ziyâde pek çok mânâsına kullanılır, bu yolda bâzan da “binlerce, onbinlerce, yüzbinlerce” denilir; merhum Hüseyin Kâzım Bey “Büyük Türk Lûgatı’nda misâl olarak Nedim’in şu güzel beytini almışdır: Bir çeşmi ...

Üsküdarda Çavuş deresindedir; Silâhdar bağçesi sokağı ile Vasiyetsokağı arasında uzanır, bir araba geçebilecek genişlikde olup, Silâhdarbağçesi sokağı tarafından gelindiğine göre toprak yol olarak başlar; ahşab ve beton yapı evlerinin çoğu bağçelidir; ...

Mora ihtilâli yıllarında Eterya gizli ihtilâli komitasının muhâberâtında kullanılan şifrede “Beyoğlunda oturan frenkler” karşılığı. Bibl.: Cevdet Tarihi, XI.

İstanbula ilk bisiklet 1890 yılında geldi; getiren ve İstanbullular arasında yayan idhalâtcı tüccarın adını tesbit edemedik. Bu tarihden önce Beyoğlunun kibar frenkleri tarafından kullanılmış mıdır, bilemiyoruz, kesin bilinen şudur ki 1890 - 1895 arası...

İnsan vücûdunda ve çamaşırında yerleşüb yaşayan, çiftleşerek üreyen tek tufeyli böcek, “baş biti” ve “sırt biti” isimleri ile iki cinsdir. İnsan vücûduna pire denilen haşere de gelir ise de, yerleşmez, ancak azıcık nafakalındıktan sonra gider; bit ise,...

Bitirim yerlerinin kurbanlarından acı bir hayat hikâyesi olan ve soy adını da mahvine sebeb olan yere nismetle alan bir hâneberduş; 1915 de İstanbulda Fatihde doğdu, Şükrü Efendi adında bir mekteb hademesinin oğludur; anasını pek küçük yaşda kaybetmiş,...

İtalyan edibi Edmondo de Amicis’in “Constantinopoli = İstanbul” adındaki meşhur ve kıymetli eserini resimlendirmiş ve müellifin de muasırı bir italyan ressamdır. (B.: Amicis, Edmondo de). C. Biseo’nun adı geçen eserdeki resimleri, zamanımızdan bir asır...

İkinci Sultan Abdulhamid devri sonlarının namlı kantocu yosmalarından Şamram Hanımın rast makamından söylediği bir kantodur. İstanbulda bisikletin yayılması 1890-1895 arasındadır. O tarihlerde sokaklarda bir bisikletli görmek, İstanbullular, bilhassa ç...

İkinci Abdülhamid devrinin tulûat tiyatroları ile baloz sahnelerinde kantocu kızlar tarafından okunmuş ve o zamanın halkı tarafından sevilmiş, İstanbul külhânîleri, bıçkınlarınca alkışlanmış bir hicazkâr kantodur; güftesi şudur: Kapıldım bir yosma civ...

İstanbulun külhâniler, hâneberduş pırpırılar argosunda: 1 — Yerine göre (Külhâni tavır ve edâlı, veya son derecede kurnaz, yahut gaayet cür’etkâr; misâller: — Markacı Alinin gacosu yine çekmiş kafayı, ulan ne bitirim karı o be... * Bir meyhâne kavgası ...

Halk ağzı deyim, “fakrü zarûretden küçük bir varlığa, rahatca geçim imkânına kavuşmak”; bu gibilerden eski hâlini unutup da yüksekden konuşanlar hakkında ve dâimâ tezyif yolunda kullanılır; misâl: Kahvede oturan iki kişi, karşıdan mağrûrane geçen biri ...

Ferid Develioğlunun “Türk Argosu” adlı eserinde kaydine göre İstanbulun külhânisi, hâneberduş pırpırılar argosunda “âsık”; misâl: İki serserîden birinin gözleri uzakda duran güzel yüze dalar: — Ulan, bitiksin sen be!.. (F.D.) — Sorma, yanıyorum şoroloya!.

Yazlı kışlı Boğaziçinde oturanlar, onsekizinci asır sonlarına kadar, Boğaziçi köylerinin balıkcı ve bağçıvan halkı idi, İstanbula işleri ender düşerdi, yılda bir defa dahi İstanbula gitmeyenler pek çokdu. Denizin balık nîmeti ve bağlarla bağçe ve bosta...

Hikmet Şinasi Önol’un bu ismi taşıyan bir derlemesi vardır; bu kitab 1942 de Cumhuriyet Matbaasında basılmış ve ayni yıl içinde Uğur Kitabevi tarafından yayınlanmışdır. 14X20,5 santim eb’adında 96 sayfa olan bu derleme kitaba yazıları alınan şâirler şu...

İstanbullulara birinden çıkıp öbürüne girdiğimiz İtalya ve Balkan Harbleri ile Birinci Cihan Harbinin ve Birinci Cihan Harbi sonundaki kara günlerin unutturdu zevkü safâ âlemlerinden biridir. Günlük geçim kaygusundan sıyrılmış, her tabakası kendisini t...

Boğaziçinde zamanımıza kadar bir benzeri görülmemiş bir deniz kazası; yabancı bayraklar taşıyan iki büyük tankerin çarpışması neticesi korkunç bir infilâk ile başlayan, ve günlerce devam ederek Boğaziçi köyleri ile İstanbul Limanını tehdit etmiş olan b...

Şirketi Hayriyenin çift uskurlu vapurlarının en güzellerinden, en yollu gemilerinden biri; 65 numaralı Sarayburnu Vapurunun eşidir, İngilterede inşâ edilmişler ve 1910 senesinde hizmete girmişlerdir, hâlen de Denizcilik Bankasının forsu altında hizmete...

Birinci Cihan Harbinden sonra Boğaziçinin değişen eski simâsının bir çizgisi de, parlak faaliyetini kaybeden Boğaziçi balıkçılığında teamülleri, ve hattâ yerleri ve isimleri unutulan Boğaziçinin voli yerleridir (B.: Voli Yerleri; Balıkçı). Eski Balıkh...

İstanbul Boğazının yukarı kısımda Dördüncü Sultan Muradın lebideryâda iki yeni kale yapdırarak Boğazın türkler tarafından ilk defa olarak tahkimine sebeb olan vak’adır. Müverrih Naîmâ Efendi hâdiseyi şöylece kaydediyor: “Don kazağı Karadenizi boş bulu...

Edîb ve diplomat, büyük elçi merhum Rûşen Eşref Ünaydının bir eseri; bizde lüks sayılan kalın parşömen kâğıd üzerine, 1938 yılında Çituris Matbaasında basılmışdır; 14X20 santim eb’adında 148 sayfalık bir kitabcık olub o tarihde 75 kuruş fiat konmuşdur....

Viyolonist, orkestra şefi; memleketimizde batı mûsikisini temsil eden sayısı pek az mümtaz sîmâlardan biri; temiz ve güzel yüzü sanatkâr rûhunun mâkesi olmuş tatlı dilli bir meclis adamı; geniş ansiklopedik bilgisi, klasik ve çağdaş müsikimiz, edebiyat...