Geçen asır sonlarında Eğrikapu dışında Yeni Mahallede, içinde musîki heveslisi pek çok genç yetişdirilmiş bir meşkhânedır; yerinde arandı, mûsîki târihimiz için bir kıymet olacağı muhakkak bu ev maalesef bulunamadı. O devrin şâirlerinden Nebil Bey bu m...

Geçen asır başlarında İstanbul zenginlerinden bir mûsevî; servetini yeniçeri ocağı bezirgânı bir mûsevî ile berâber yeniçeri ocağının son zorba ağaları ile ortaklaşa, kırışa gayri meşrû yollardan yapmışdı. Yeniçerilerin kanlı bir şehir muhârebesi ile k...

Halk ağzı deyim; 1 — Hîleli oyun vâsıtaları ile gelen toy, yabancı kumarbazların soyulduğu kumarhâne, içinde kumar oynatılan kahvehâne. 2 — Fâhiş târifeler ve türlü yollarla müşterilerden soyarcasına para alınan eğlence yerleri, içkili sözde lüks loka...

Balıkçı ıstılahı; başı ağın iplerine sarıldığı için veyâ ağın içinde bulunan daha büyük balıkların dişlerinde ezilerek ölü avlanan balık. Bibl.: K. Deveciyan, Balık ve Balıkcılık.

İstanbulun külhânî, pırpırı hâneberduşları argosunda “kıç”, kâh tezyif, kâh medih yolunda kullanılır (B.: Küfe). Bibl.: F. Devellioğlu, Türk Argosu.

Pes perdeden okuyan hânende (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lügatı).

Renkli camlardan yapılan ve süs yerine kullanılan mâlum şey. Mâvi camdan gaayet irilerine “katır boncuğu”, küçüklerine de “nazar boncuğu” denilir, her ikisi de kem gözün şeâmetinden korunmak için kullanılır, katır boncukları hayvanlara, nazar boncukla...

Halk ağzında ve İstanbulun külhânîler, pırpırıları argosunda bir kaç mânâda kullanılır. 1 — Şık, modaya uygun giyim eşyası hakkında; misâl: Liseli delikanlı yeni pantalonunu arkadaşına gösterir: — Nasıl pantalonum?. — Güle güle giy, bomba gibi... * Ad...

İstanbulun külhâniler ve hâneberduşlar argosunda yalan, yalan söylemek, yalancı; misâller: Bir hâneberduş delikanlı emsâli ile barındığı sabahcı kahvehânesinde kibar düşkünü olduğunu, dedesinin paşa olduğunu söylerken biri atılır: — İnanmayın ulan, he...

Geçen asır sonlarının namlı bir dişcisi, eski Eminönü Meydanında, Köprüden gelirken tam karşıda, yâni Yeni Camiin kemeri hizâsındaki gayet dar, sefer tası gibi kat kat kâgir binâlardan birinin cebhesinde bir kolaç boyunda koca tabelâsı daha köprünün or...

Haliçde Sütlücenin yollarındandır; Erenler tekkesi Sokağı, Çıksalın sokağı kavuşakları ile Muhibban sokağı arasındadır. Peştemalcı sokağı ile bir kavuşağı vardır. Erenler tekkesi sokağı tarafından yüründüğüne göre iki araba geçebilecek genişlikde olup...

“Mahyacılık tâbirlerinden. Minârelerin üst şerefelerinden biribirine gerilen kalın halatın ucuna geçirilen şimşirden halkaların adıdır. Tezyin sanatında tesbih ve inci dânesi gibi yuvarlak süs motiflerine de bu ad verilir” (M. Zeki Pakalın, Osmanlı Tar...

İstanbul külhânîleri ve hâneberduşları argosunda mütehcen elfazdan, “zeker”. Bibl.: Ferid Devellioğlu, Türk Argosu.

Halk ağzı deyim, erkek ve kız küçük arab - zenci çocuklar hakkında kullanılırdı (M. Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri)

Geçen asır başlarında İstanbula gelmiş bir İtalyan hokkabaz ve onun Beyoğlunda kurduğu oyunyeri, adı “Bosko” okunur; aşağıdaki mâlûmatı Refik Ahmed Sevengil’in Cumhuriyet gazetesinde intişar etmiş “Bundan bir asır evvel türkçeye çevrilen opera” serlevh...

19 nisan 1950 çarşamba günü sabahı başlamış ve iki gün devam etmiş bir deniz yangındır; Norveç bayrağını tâşıyan ve norveçli armatör Ole Thoressen’in malı olan 3500 tonluk Bosphorus şilebi yangın çıkdığı sabah Haydarpaşa Rıhtımına bağlı bulunuyordu; va...

Nikonun Birahânesi, yâhud sâdece Niko, Nikoli de denilirdi; Galatada, eskiden domuz kasabları bulunan ve bu sebeble Domuz sokağı denilen sokakda idi (B.: Domuz sokağı); 1885 - 1910 arasında gaayet şöhretli bir yerdi; müşterileri bira içmeğe yeni alışmı...

1): Demirden, kurşundan ve emsâli mâdenlerden içi boş çubuk; 2): Ağız ile çalınan mâdeni mûsiki âleti (H. Kâzım, Büyük Türk Lûgatı). Argo olarak: Boş, mânasız söz; böyle konuşan adam; kafası boş, mânâsız adam; misâl: Pırpırı oğlan içdiği esrarlı cıgar...

Kadıköyünde Gazhâne semti sokaklarındandır; Uhuvvet sokağı ile Zaamet sokağı arasında uzanır. Uhuvvet sokağı tarafından yüründüğüne göre araba rahat geçebilecek genişlikde olup, eskiden kabataş döşenmiş ise de çok bozulmuş, yer yer toprak yol hâlini al...

İstanbulun eski tulumbacı ıstılahlarından; Belediye ve mahalle sandıklarında pâyeli uşaklardan, omuzdaşlardan; bir sandıkda, uşakların ekseriyeti tarafından kabul edilmek şartı ile birinci reis tarafından tâyin olunurdu; koğuşdaki, sandık kadrosundaki ...

“Bakırdan yapılmış bir nefesli saz; gövdesi önce düz olarak uzadıktan sonra, beyzî şekil meydana getirecek tarzda kıvrılan borunun kadehe doğru genişlemesi ile meydana gelir. Boruda anahtar veya piston bulunmadığı için, çalanın nefesine verdiği şiddet ...

Eyyub İlçesinin Râmi Cuma Mahallesi yollarından olup Aytekin sokağı ile Boşnak Hızır sokağı arasında uzanır; Râmi - Eyub Yolu, Ruscuk yârânı sokağı ve Bağlar Caddesi ile birer dört yol ağzı yaparak kesişir. Aytekin sokağı tarafından gelindiğine yöre üç...

Eski tulumbacı ıstılahlarından, yangın tulumbası sandığında hortumun ucuna takılan ve suyu yangın ateşine fışkırtan pirincden mâmul kısım, ki muhâfazasına ve yangınlarda kullanılmasına memur tulumbacıya, uşağa “Borucu” denilirdi (B.: Tulumbacı).