(Okunuşu: Kavazza) 1591 yılında Venedik hükûmeti tarafından İstanbul’a gönderilen Lorenzo Bernardo’nun kâtibi. Venedik balyosu, Girolamo Lippomano’yu bâzı sırları verdiğinden dolayı tevkif etmekle görevlendirilen Bernardo’nun yanındaki bu Venedikli kât...

İstanbul Terkos Su Şirketinin son Direktörü; adı Kastelno okunur. Birinci Dünya Harbinin sonunda, şirketin merkezi olan Paris’te Compagnie Génerale des Eaux’dan, İstanbul Terkos Su Şirketine mühendis olarak gönderilmişdi; bir müddet Terkos Gölü yakının...

Şahsî teşebbüsün tahakkuk ettirdiği bir fabrikadır; 1925 yılında Lâlelide küçük bir imâlâthâne olarak Türkiye bisiklet şampiyonlarından Câvid Cav tarafından kurulmuşdur (B.: Cav, Câvid); C. Cav ilk olarak çocuk bisikletleri îmâli ile işe başlamış ve me...

(Kassas okunur) 1756 da doğmuş, 1827 de ölmüşdür; İstanbul’a gelmiş Fransız ressamı. Türkiyede Fransayı temsil eden ve bu sırada etrafında bir ilim ve sanat akademisi nüvesi toplıyan elçi Comte de Chouiseul– Gouffier (bk. Chouiseul–Gouffier) nin berabe...

Halk ağzı argo: “Derme çatma”, “âdi, bayağı takımı”, “pespâye takımı”, “kıymetsiz”. Misâller: “Balıkpazarı meyhânelerinde her akşam sofrasına kayıkcı, mavunacı, hammal bir alay cavalacozu toplar, onlara hikmet satıp âlim geçinir...”.  Baba ilk okul ...

(Kassel); ünlü Fransız film aktörü; 1962 yılının ocak ayı sonlarında yine meşhur Fransız film yıldızlarından Marina Vlady ile beraber İstanbula geldiğinde yirmi dokuz yaşında bulunduğunu söyliyen J.P. Cassel gazetecilere: “İstanbul ve Ankara’yı görmek...

Avrupada; yılın dört mevsimi için kadın giyim kuşamı modasını tesbit eden müesseselerden Parisin meşhur Carven (Karven) moda evi 1962 yılı aralık ayı içinde dört manken kızını İstanbula göndererek en son moda ibdâlarını bir defile ile İstanbulun yüksek...

Topkapusu Sarayı Hümayununun yalı boyunda limana nâzır tek katlı bir köşk idi, bir adı da “Yalı Köşkü”dür; hâlen mevcud değildir, şekli, ancak Avrupalı ressamların gravürlerinden ve tablolarından biliniyor. Osmanlı tarihinde çok yüklü vekaayie sahne ol...

Osmanlı İmparatorluğunun eski ordu teşkilâtında Kapukulu asker ocaklarından biri, ve bu ocağın askerleri (B.: Kapukulu Ocakları); bir yaya asker ocağı idi; vâzifeleri, devletin, topdan gayri (B.: Topcu Ocakları) silâh imâli ve onların anbar, depolarını...

Kapukulu yaya asker ocaklarından Cebeci Ocağı efrâdının kışlası; yeniçerilerde olduğu gibi, ekseriya “Kışla” denilmez, “Cebeci Odaları” diye anılırdı; Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılının, devlet arşivinde harita ve krokiler dosyasında bulunan 1960 n...

Eyüb ilçesinin kuzey ve kısmen batısında bulunan Küçükköyün batısında bulunan Cebeciköyü civarından Kırkçeşme sularının ana galerisine su veren İmparatorluk devrinde yapılmış bir takım su tesisleri mevcuttur. Yeniçeriler için toptan başka, hemen bütün ...

Ayasofya Camii ile, Üçüncü Sultan Meydan Çeşme ve Babıhümayun karşısında bulunan Cebeciler Kışlasının, Alemdar Paşa Vak’asında yeniçeriler eliyle tutuşdurulması ile başlamış, bu büyük kışla ile beraber İstanbulun büyükce bir kısmını da kül etmiş bir at...

Kapalıçarşının, Mercan yokuşuna çıkan Yağlıkçılar caddesi üzerindedir (Kapu numarası yok). Ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmeyen bu han, 1894 zelzelesinde hemen kâmilen yıkılmış ve bu gün dahi bir mezbele halindedir. 1942 senesindeki çarşı...

Haliç Fenerinde Kâtib Muslihiddin Mahallesi sokaklarından; İmam Ömer Efendi Sokağı ile İsmail Ağa Sokağı arasında olup Mercimek Sokağı ile de bir kavuşağı vardır. Bir araba geçecek genişlikde, kaba taş döşeli, bozuk bir sokakdır; kapu numaraları 1 - 27...

Bir cebeci neferi tâze civan şanında Kalender mahlâslı biri tarafından, kesin olarak 1826 dan, yâni bu ocağın lâğvından evvel evvel yazılmış bir şarkıdır; metni şudur: Bıçkın meşreb bir civânın Bir cebeci şuh fetânın Seyreyledim hüsnü ânın Serveri...

İstanbulun Eyyub kazâsı köylerinden; şehre hayli uzak, umumî nakil vâsıtalarının yollarında sapada bulunduğu için hususî bir nakil vâsıtası temini edilemedi ve gidilip görülemedi; tamamen mechulümüz kaldı; İstanbul civârı haritalarından öğrendiğimize g...

Hicrî 1222 (Milâdî 1807) yılında nâhak yere idâmı Üsküdarda yeniçerilerin kanlı bir kıyâmına sebeb olmuş genc bir yeniçeridir. Ellidokuzuncu Yeniçeri Ortası (B.: Yeniçeriler; Ellidokuzlular) Üsküdar ve civârının muhafazasına memur idi. H. 1222 de, Kaba...

Hicrî 1241 de (milîdî 1825 - 1826) dedikodusu İstanbul’da haftalarca sürmüş bir vak’adır; o tarihde vefat etmiş bulunan eski sadırazamlardan Abdullah Paşanın baştebdili Kara Süleyman Ağa hicrî 1239 da (milâdî 1823 - 1824) Üsküdar’da Valideiatik Camii c...

1870ile 1880 arasında İstanbul’a gelmiş Magribli Hacı Sâlih adında bir canbazın yamağı ve yine Magribli bir delikanlıdır; hem ip üstündeki hünerli oyunları, hem de aşırı derecede güzelliği ile İstanbul külhânileri ile nâzenin hanımları arasında büyük b...

Şâir kadınlarımızdan; Hazînei Hassa Emlâki Hümâyun başmühendisi Ahmet Ârif Paşanın kızı, “Mir’âtı İstanbul” adındaki çok tanınmış eserin müellifi Mehmed Râif Beyin gelini, İstanbul Barosu avukatlarından Emin Râif Ayyıldızın zevcesi, 1893 de Çengelköyün...

Üçüncü Sultan Selim’e bir müddet tebdil hasekiliği yapmış bir adam; aslı arnavud olup henüz onbeş yaşında gaayetle dilber mürâhik bir oğlan iken İstanbul civarında Alibey Deresi vâdisinde Pirinci Köyü mandırasında çobanlık yapar iken bir gün o taraflar...

“Koyun ve sığır getirib satan esnaf” (Türk Lûgatı). Asırlar boyunca İstanbul’un günlük hayatında iâşe meselesinde, et, en başta gelen maddelerden biri olmuşdur. İstanbul’a koyun ve sığır getirip satan celebler de, devir devir, İstanbul’un iâşesi ile gö...

Gazeteci; 1921 de Balıkesir’de doğdu, babasının adı Tahsin, anasının adı Hanifedir; 1943 de İstanbul Lisesini bitirdi, aynı yıl içinde Yarın gazetesinin polis muhabiri olarak gazetecili hayatına atıldı, sonra sırası ile Hergün (1947-1951), Hürriyet (19...

Mehmed Zeki Pakalın (Osmanlı Târih Deyimleri ve Terimleri” adlı eserinde “celeb”in, Osmanlı Sarayı Enderun ağzı argoda “hayvan” (Belki daha ziyâde görgüsüz, abdal, bön) anlamında kullanıldığını söylüyor; misal olarak da, enderunu Hümayundan yetişmiş ol...

1870 ile 1890 arasında Çenberlitaş’da meşhur bir tütüncü, bilhassa tönbekici bir İranlı; aynı zamanda dükkânında devrin gazetelerini, mecmualarını, risâlelerini satardı ki, 1874 - 1880 arasında gedikli mecmua müşterilerinden biri Darüşşefaka talebeleri...