Onsekizinci asır ortalranıda yazılmış ve söylenmeye başlamış bir meddah hikâyesi; bu hikâye ile diğer ona yakın meddah hikâyesinin kanavasını, İstanbul Üniversitesi türkçe yazmaları arasında bir mecmuada, bir kütübhânenin muhterem müdürü Nureddin Beyin...

Aşağıdaki hal tercemesini İbrahim Alâeddin Gövsa’nın “Türk Meşhurları” adlı eserinden alıyoruz: “Kumandan ve devlet adamlarımızdan. İstanbulda doğmuşdur. Harbiyeden kurmay olarak çıkdıkdan sonra Rumelide muhtelif askerlik hizmetlerinde bulunmuş, 1908 i...

Eminönü kazâsının Eminönü Merkez Nâhiyesinde Hobyar Mahallesinin sokaklarındandır. Cağaloğlu Yokuşu ile Köprücü Sokağı arasında uzanır; Köprücü Sokağı ile Hanımeli (Hanımoğlu) Sokağı ve bu Cemal Nâdir Sokağı bir üç yol ağzına yakın manzara ile kavuşurl...

(Kelime mânası gezilecek yer demektir, zira eskiden talebeler gezerek ders öğreniyorlardı) İstanbul’un ilk Ermeni yüksek ve leylî mektebidir. Hassa Mimarı Karabet Amira Balyan’ın (1800-1866) ve eniştesi keza Hassa Mimarı Ohannes Amira Serveryan’ın (178...

İstanbulda ilk halvetî dergâhının (Kocamustafapaşa Dergâhı) ilk şeyhi, bu tarîkati İstanbula getiren zâtdir. Meşhur din âlimi Şeyh Cemâleddin Aksarâyînin torununun oğludur; asıl adı Mehmed Hamidüddin. Cemâlî, halk arasında şöhreti de Çelebi Halîfedir. ...

Kuyumcu, 1927’de Boğaziçinde Beykozda doğdu, Cemil Bey adında bir zâtın oğludur, valdesinin adı Firdevs Hanımdır; bu satırların yazıldığı 1962 yılında Kızıltoprak’ta oturuyordu; iş yeri Büyük Kapalı Çarşıdır. Şaşkınbakkal ilkokulunda, Kadıköy orta okul...

Karagümrüğün Beyceğiz Mahallesi sokaklarından, Sarayağası Caddesi ile Beyceğiz Fırın Sokağı arasında uzanır, bir araba geçecek genişlikde kaba taş döşeli bir yoldur, ikişer üçer katlı kâgir, ahşab evlerinin kapu numaraları 1-27 ve 2-38 olup sağa sola k...

Şirketi Hayriye kaptanlarından, Birinci Cihan Harbi başlamadan az önce, o zamanlar şirketin en yeni vapurlarından 67 numaralı Kalender vapurunun süvârisi idi (B.: Kalender Vapuru). Değerli denizcinin hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi. Bibl.: Şir...

Edebiyatı Cedidenin Tevfik Fikret ve Hâlid Ziyâ ile üç büyük şöhretinden biri; Fikret şâir, Halid Ziya nâsir, Cenab ise hem şâir, hem nâsir oldu; ve nazmı da nesri de aynı edebi mektebin diğer iki üstâdından çok ayrı, farklı oldu. Pilevne şehidlerindle...

Büyük bir ilim ve şefkat ocağı olan Dârüşşefakayı (Darüşşefaka Lisesini) kuran ve bu bir asra yaklaşan bir zaman içinde bu müesseseyi emsalsiz ciddiyet ile idâre eden, vatanımıza binlerce kıymetli insan yetişdirme imkânı sağlayan büyük cemiyeti; bir ar...

Birinci Cihan Harbinin son felaketli yılı olan 1918 de, felâketli mütâreke yılı başında millî birliği koruma, felâket karşısında toplumu uyandırma yolunda kurulmuş cemiyetlerden biridir; âzâları İstanbuldaki tekkelerde toplanıp konuşurlar idi. Bu cemiy...

Arabca ateş koru mânasına “cemr” kökünden gelir; eski takvimde havanın, suyun ve toprağın ısınmaya başladığı zamanları gösterirdi. Hüseyin Kâzım Beyin Büyük Türk Lugatında: “Bahardan biraz evvel havaya, suya ve toprağa ârız olan harâret, cemrei ûlâ (Bi...

1909 inkilâbında her sınıf ve cemaate cemiyet hâlinde toplanma hürriyeti verildiği sırada muhtelif tarîkatlere mensub olan kimseler de bu hakdan faydalanarak bir cemiyet kurmaya teşebbüs ettiler. Esâsen cemiyet kurmadan önce “Cerîdei Soofiye”, “Tasavvu...

Balkan Harbinde Rumeliyi kaybetmemiz, Bulgarların Çatalca önlerine kadar geldiği, top seslerinin İstanbuldan duyulduğu sırada, dinî bir birlik ve uyanma duygusu ile kurulmuş bir cemiyettir. Cemiyetin ilk müteşebbisi Mısırlı Mehmed Şer’î Paşadır; âzâlar...

Kırım harbi sırasında İstanbula gelmiş İngiliz ve Fransız ordularındaki hekimlerle, büyük ekseriyeti gayri müslim, ve bilhassa rum azınlığına mensub İstanbuldaki meslekdaşlarının 1855 de kurdukları bir kulübün adıdır; Beyoğlunda yaşayan ecnebi hekimler...

Onbeşinci asır sonu şâirlerinden; aslı Amasyalıdır, İkinci Sultan Bayezıdın şehzâdeliği zamanında Amasyada iken kapusuna aldığı bendelerindendir; bilgili, hoş huylu, nâzik bir kişiydi; hattat denilecek kadar güzel yazısı vardı, yazı sanatı kaaidelerini...

Kanunî Sultan Süleymanın makbul bendelerinden; büyük imparator seferlere çıktığında bu zâti dâima beraberinde götürürdü; hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi, aşağıdaki beyit, şiir ile de uğraşan Cenâbi Beyin o vâdideki dilinden örnekdir: Olsa peyd...

1944 yılı Ocak ayı başında Memiş adında bir yapı amelesi tarafından bulunmuş bir defînedir, aşağıdaki satırları 4 ocak 1944 tarihli Vakit gazetesinden alıyoruz: “Cerrahpaşada Verem pavyonunun yapılacağı arsada kırık bir testi içinde 1530 adet Bizans al...

Samatya Nâhiyesinin Çakırağa, Keçihâtun ve Cerrahpaşa Mahalllelerinden geçen bir caddedir; bir başı Kocamustafapaşa Caddesi; Yakubhan sokağı ve Nakşî sokağı dört yol ağzına, öbür başı da Millet Caddesi; Ordu Caddesi ve Namık Kemal Caddesi dört yol ağzı...

1897 de bir şûbesi Varna şehrinde olmak üzere Karadeniz Ereğlisinde kurulmuşdur; kurucusu Karadeniz Ereğlisinden Hacı Eşref Efendi isminde bir zâttır; o zaman yelkenli gemilerle İstanbul, Varna ve Ereğli limanları arasında buğday ve kömür nakliyatı ile...

Değerli müdekkik ve muharrir ve bu ansiklopedinin aziz dostlarından İbrahim Hakkı Konyalı 1940-1943 arasında bize verdiği bir nota şunları yazıyor: “Marmaraya nâzır bir tepenin üstünde kurulmuş Cerrahpaşa Camii, Mimar Davud Ağanın mimarbaşılığı zamanın...

İkinci Sultan Abdülhamid devri sonlarından sarhoşların ellerinden balık kapmakdaki mahâreti ile şöhreti bulmuş bir sokak köpeğidir ki, Ahmed Râsimin Mâlûmât Gazetesine yazdığı Şehir Mektublarından birinde aşağıdaki satırlar ile büyük şehrin kütüğüne ge...

İstanbulun meşhur bir semtinin adıdır; eskiden, büyük konakları ile bir kibar semtiydi. Burası 350 senedenberi bu ismi taşımakdadır; on yedinci asrın ilk yıllarında, 1604 te ölen Osmanlı vezirlerinden Cerrah Mehmed Paşa burada bir büyük cami, bir çifte...

Samatya Nâhiyesinin Kürkçübaşı Mahallesi yollarından, Cerrahpaşa Caddesi ile Küçük Langa caddesi arasında uzanır; Yakubhan sokağı, Kürkçübaşı çeşmesi sokağı, Alaca Mahmud sokağı, ve Kürkçübaşı Külhanı sokağı ile kavuşakları vardır; Cerrahpaşa Caddesind...