Reteos Berberyanın ermenice “İmanlar ve Maddeler” isimli eserinden (İstanbul, 1885) öğrendiğimize göre 1884 yılının sonlarına doğru İstanbulda, ermenice harflerle türkçe olarak neşredilmeğe başlanan bir gazetedir. Kimin tarafından çıkarıldığı ve nekada...

İstanbulun eski mahalle ağzında “Büyük Baba”, “Büyük Anne” karşılığı kullanılırdı; hatta bu tâbirler, kullanan için, bir kenar mahalleden çıkdığına alâmet bilirdi; misal: Kişizâde kalem efendisi iki genc âmirleri üzerine konuşurlar: — Monşer, tahsil b...

Cirid, sert, sağlam ağaçlardan yapılmış mızırak taklidi bir tâlim silâhının adıdır; mızrağın harb silâhı olduğu devirlerde ecdâdımız, cirid ile mızırak tâlimine bir heyecan, renk vermek için cirid tâlimlerini, iki kişi yahut iki takım iddiâlı ve merdân...

Hicrî 1100, milâdî 1689 yılında Üsküdar ve Kadıköyü yakası halkını günlerce dehşet içinde bırakmış kanlı bir vak’adır; şöyleki, Sivas Vâlisi Gedik Mehmed Paşa celâlîlik yoluna sapmış, sonra aman dileyerek, kendisine uymuş sancak beyleri, kendisinin ve ...

1960 yılı şubatında mâhiyeti gereği aydınlanamayan esrarengiz bir vak’anın suç sanığı; o tarihde 61 yaşında bulunub Haliç Feneri semtide oturduğu kulübemsi evine bir takım küçük erkek çocukları para ile kandırıp getirdikten sonra iki arkadaşı ile kurdu...

Zamanımızda “detektif” deniliyor, bu yabancı kelime dilimize 1908 den sonra “polis hafiyesi” diye geçmiş ve Şarlok Holmes ile Nat Pinkerton adında iki detektifin adına yazılmış cinâî zabıta romanları tercemeleri gaayetle rağbet görmüşdü; bunun üzerined...

Zamanımızda “Dünya Vermut Kıralı” diye tanınmış İtalyan asılzâdesi bir iş adamı; yeni bazı iş imkânları kurmak için 1960 yılı aralık ayı başlarında İstanbula geldi; ikiyüz yıldanberi alkollü içki îmâlâtcılığı yapan bir âilenin torunu olan Kont A. M. Ci...

Topkapusu Sarayında bir yerin, “Altun Yol” un solundaki diğer bir koridorun adıdır (B.: Altun Yol); Haremi Hümâyun halkı arasında devam ede gelmiş Bâtıl bir inana göre her gece cinler burada toplanırlar ve sohbet ederlermiş, yapacakları işleri kararlaş...

Evliyâ Çelebi İstanbul etrafındaki mesîrelerden bahsederken: “Kâğıdhâne yolunda Cirid Meydanı vardır” diyor. Zamanımızda böyle bir yer yokdur. On yedinci asırda atlı cirid oynanır bir yer mi idi bilemeyiz, başka kayde rastlanamadı.

Meşhur meddah hikâyelerinden “Hançerli Hikâyei Garîbesi” nin tiplerinden bir İstanbul serserîsi (B. Hançerli Hikâyei Gâribesi)

Zamanımızda dünyanın en büyük, en lüks gemilerinden bir Amerikan transatlantiği; 30.000 ton hacminde, 215 metre uzunluğunda ve 11 katlı olan bu deniz sarayı gemi 1951 yılında denize indirilmiş ve 40 milyon dolara mal olmuşdur; içinde 300 kamara, 200 ki...

1880 ile 1890 arasında kibar hanımlar kibar hanımlar, beyler arasında iş görür namlı bir muhabbet dellâlı, bilfiil fayton sürücüsü, kaşı gözü yerinde, afili, cakalı bir palikarya idi. Arabası kira faytonlarının en güzellerinden, mükelleflerindendi, ken...

1880 ile 1890 arasında Beyoğlunun namlı muhabbet dellâllarından; gençliğinde karantina idâresinde memurluk ettiği için Karantinacı Corci diye anılırdı, muhabbet çöpçatıcılığına da o zamanlar başlamışdı; gaayet temiz giyinir, sözü sohbeti yerinde, terbi...

Onsekizinci asrın birinci yarısında yaşamış ünlü bir mûsikişinas; hayatı mutlak karanlık içinde idi, sâdece ismi mâlum olup ne zaman yaşadığı dahi bilinmiyordu; Birinci Sultan Mahmudun (Padişahlığı 1730-1754) sır kâtibliğinde bulunmuş, Hasodalı Salâhî ...

Namlı bir kalpazan; gençliğinde bir müddet hakkâk çıraklığı yapmış, fakat kötü yollara sürüklenmiş, uygunsuz palikaryaların bâzîçei hevesâtı olmuş, ilk defâ 1872 de on yedi yaşında iken liman korsanı Kara Yani’nin mahbûbu ve el ulağı olarak zabtiyenin ...

Üçüncü Sultan Selim devrinin, pâdişah meclislerinde saz çalmış meşhur bir kemânî ve bestekâr; müverrih Şânîzâde Atâullah Efendi, kendi adına nisbetle anılan vekaayinâmesinin üçüncü cildinde hicrî 1236 (Milâdî 1820-1821) vak’aları arasında hünkâr baş im...

Geçen asır sonlarında Galatanın rezâlethâne - tiyatrolarından Avrupa Tiyatrosunun baş komiklerinden (B.: Avrupa Tiyatrosu). Ahmed Rasim “Orta oyunun inhilâli” adı makaalesinde (A. Rasim, Muharrir bu ya, s. 48) bu sahne sanatkârı için “Pantomima paskalû...

Hicrî 1111 (M. 1699) tarihli bir fermandan öğrenildiğine göre on yedinci asır sonunda, birinin dükkânı Galatada, birinin dükkânı da İstanbulda acıhamamda iki gayri müslim cerrahın adıdır. Hayatları hakkında başka kayda rastlanamadı. Bibl. : Ahmed Refi...

1885 ile 1890 arasında İstanbulun büyük eczâhânelerinden biri; Corci Koridi adında bir rum tarafından açılmışdı, bu zâtın hayatı hakkında bilgi edinilemedi; ezcâhâne Bağçekapusunda Hamidiye Sokağında idi.

Cumba denilen çıkıntılar evlerin cephesinden çok eski zamanlardan beri yer almıştır. İstanbul’un yapılarına da yüzyıllarca evvel girmiştir. Daha şehir, surların dar çemberi içinde sıkışıp kaldığı devirlerde Romalıların binalarında, Osmanlı Türklerinin ...

İstanbulda doğduğu için İstanbulu ve dolayısı ile Türkiye’yi ikinci bir vatan gibi görmüş ve ilk fırsatda Türkiye’ye gelerek Ankara’da Gazi Terbiye Enstitüsünde uzun zaman muallimlik yapmış Amerikalı bir kadın; kendini Ahmed Emin Yalman’ın 1956 yılında...

Şâir, piyes, hikâye ve roman muharriri, avukat; bu satırların yazıldığı sırada İstanbul Radyosunun redaksiyon servisinde çalışıyordu; 13 Ocak 1921 de Florina’da doğdu, Kurtuluş Savaşından sonra, 1923 de, mübâdil olarak İzmir’in Urla kazasına iskân edil...

Peyâmi Safâ’nın Server Bedî müstear adı ile yazdığı bir roman, 1936 da Kanaat Kitabevi tarafından basılmış ve neşredilmişdir. İstanbul’un kenar bir semtinde doğmuş ve yetişmiş orta halli bir aileye mensub gaayetle güzel bir kızın mâcerâlı aşk hikâyesid...

Tarikatların kaldırılmasından önce İstanbul’daki tekkeler taşıdıkları isimlerden gayrı âyin günlerine nisbet ile de anılırlardı; âyin günü cuma olanlara da “Cuma Tekkesi” denilirdi; muhtelif tarikatlara âid İstanbul’un cuma tekkeleri şunlar idi: Bedev...