Bir İstanbul bıçkını tipi; altı ve üstü kopuk, konusu tamâmen koybolmuş bir meddah hikâyesinin iki manzûmesinde anlatıldığına göre babası kayıkcı ve anası sokak sürtüğü bir hamam ustası olan Kasımpaşalı gaayet güzel fakat fingirdek, hoppa, “er canlısı”...

Bu suya Kağıthânenin Ayazma Suyu da derler. Suyu bir zamanlar şöhretlendiren, İkinci Sultan Abdülhamidin şehzadelik zamanından başlayıp pâdişahlık yıllarında da devam olarak yalnız bu suyu içmiş olmasıdır. Şehzadeliğini Kâğıthânede ve köşkünün bulunduğ...

Mâlum hayvanın adı; İstanbul argosunda “kurnaz”, “hilekâr” ve düzenbaz (kâğıd ve zar oyunlarında)”, “esâfil ve erâzilden çıplak ve aç yağmacı”, “tıyneti bozuk, nîmet hakkı, tuz ekmek hakkı bilmez, nankör”, “güzellikden, tatlı dilden, muhabbet anlamaz k...

Çubuklu ile Kanlıca arasında Çakal Burnunda bir askerî karakoldu; akıntısı ile meşhur olan bu burunda temelleri görülür; som kâgir, sütünlarla tezyin edilmiş bir cebhesi, arkasında da geniş bir mutfak vardı. İkinci Sultan Mahmud 1826 da yeniçerileri ka...

Karadeniz (İstanbul) Boğazının Anadolu yakasında Çubuklu ile Kanlıca arasında, şiddetli akıntısı ile meşhur burun; buradan yukarı boğaz tâ Sarıyer Yenimahallesine kadar görünür, Boğaz yarığından gelen şimâl rüzgârının tam karşısındadır; bu burnun önünd...

Kalem sâhibi askerlerden; babası Arabkirli Mehmed Efendi Hicaz Vilâyeti muhasebe mümeyyizi iken 1874 de Mekkede doğdu, bu münasebetle uzun zaman Muhiddin Mekki Bey diye tanınmışdır. İlk tahisilin Mekkede gördü, İstanbula gelerek Harbiye Mektebinde okud...

Boğaziçinde Beylerbeylinin arkasındadır, güney yamacı Çamlıcaya bakar. Bu Çakal Dağının hususiyeti, üzerinde, sanki el ile konulmuş bi ranıd gibi 20 metre itrifâında dimdik muazzam bir granit kayanın bulunmasıdır, bu yekpâre dev taşa halk “Zurnacı kaya...

Büyük Çamlıca yollarından; 1934 Belediye Şehir Rehberinin 28 numaralı paftasında yalnız bir başı Alemdağı caddesi üzerinde gösterilmişdir. Bir araba geçecek genişlikde kabataş döşeli bir yol olup sağa sola kavisler çizerek fundalıklar ve çayırlar arası...

Rüzgârların ve akıntının tesiri altında denizin içden kaynar gibi dalgalı hâli; İstanbulun kayıkcıları ağzında doğmuş bir isimdir. Sarayburnunda Çakaldenizin çok sert, kayıkcıya âdeta kürek çekdirtmeyecek kadar kuvvetli olduğu zamanlar, az sonra Marmar...

Batı türkcesinde doğan denilen ve eski avculukda kullanılan kuşun bir nev’î; çakırcı, avda doğan elinde, kolunda götüren adam; çakırcıbaşı, Osmanlı sarayındaki av mâiyeti arasında çakırcıların zâbitlerinin unvânı (Türk Lugatı). Osmanlı sarayında çakırc...

Fatih kazâsının Samatya nâhiyesi mahallelerinden; Samatya nâhiyesinin Eynebey, Yalı; Kürkcübaşı, Keçi Hâtun, ve Fâtih Merkez nâhiyesinin Murad Paşa mahalleleri ile çevrilmişdir ki Aksaray semtinin bir parçasını teşkil eder; sınır sokakları şunlardır: M...

1880 ile 1890 arasında güzelliği ile meşhur kuyumcu çırağı bir ermeni civanı; Üsküdarlı kalender halk şâiri Âşık Râzi tarafından bir manzûme ile övülmüş olub bu manzûmeden öğrenilen tek şey bu dilber gencin Langa semtinden çıkmış olmasıdır; Râzinin man...

Fâtih Sultan Mehmed’in devrinde Türk İstanbulun ilk îmarında büyük emeği geçmiş hayır sâhibi sîmâlardan; Hadikatül Cevâmı bu zâtin Çakırcıbaşılık yapmış olduğunu kaydediyor; “Çakır Ağa Çakırcıbaş olmuşdur” diyor; biz asıl adının unutulduğunu, Çakır Ağa...

Batı türkçesinde sıfat, ala ile mâvi çizgili renk; bir çeşid göz rengi (Türk lûgatı); bilhassa göz rengi olarak kullanılır. Çakır renginde garib bir vahşet vardır ki güzel bir yüze, sâhibi cilveyle bakmasını bilirse, esrârengiz bir albeni verir, fakat ...

Samatya bucağına bağlı Çakırağa Mahallesinin sokaklarından (Bu mahallenin yeri Aksaray semtinin bir parçası); 1934 Belediye Şehir Rehberinin 11 numaralı paftasında (mahalle numarası 36) Cerrahpaşa Caddesinin Aksaray tarafı başında bir çıkmaz sokak olar...

Batı türkcesinde şarab; şarab içerek sarhoş olmuş anlamına da “çakır keyfi” denilir; fakat şarab karşılığı bu çok güzel ve âhenkli “çakır” adı halk ve bilgin ağzında maalesef kullanılmamış, ancak lugat kitablarında kalıp yaşamışdır; “çakır keyfi” tâbir...

İdareci, siyaset adamı, 1893 de Hopada doğdu; memleketinin eşrâfında Çakırzâde Hacı Mustafa Efendinin oğludur. Trabzon Îdâdisinde okudu, 1913 de mektebi mülkiyeden mezun oldu; 1919 ile 1935 arasında Tirebolu, Giresun, Yusufeli, Bayburd Kaymakamlıklarda...

İstanbulun halk edebiyatına geçmiş kavgacı mahalle karısı tipini bütün kudreti ile yaşatmış Küçük Mustafa Paşalı bir kadın; 1946 yılı martında komşu kadınlarla yapdığı büyük bir çeşmebaşı kavgasında kalbi durarak ölmüşdür. Bibl. : Gazeteler.

Zamanımızda “içkisiz saz salonu” deniliyor, meşrûtiyetden, 1908 den önce ramazan geceleri, piyasanın namlı sâzende ve hânendelerinin kurdukları topluluklar tarafından büyük kahvehânelerde, kıraathânelerde bir ay müddetle verilen alaturka konserlere kon...

Zamanımız çeşidinin adı ne olursa olsun erkek esvabının iç donu üstüne belden aşağı giyilen parçası pantalon adını taşır; cemiyetimize pantalon Tanzîmât adını verdiğimiz uyanık mutlâkiyet devrinde, geçen asrın ilk yarısında İkinci Sultan Mahmud zamanın...

Muharrir, editör; 1909 da İstanbul’da doğdu; babası İstanbul adliyesi birinci veznedarlığını yapmış Ali Çalapala; annesi, R. Çalapala henüz beş yaşında iken vefât eden Fatma Süledâ Hanımdır ki, Sultanahmed Camii hatîbi ve başmüezzini Hacı Tevfik Efendi...

Kibritin çıkıp kullanılmasından önce ateş yakmak için ve bilhassa tütün tiryâkilerinin çubuk lülesinde tütün tutuşdurmak için kullandıkları, koyunda, kuşak kıvrımında veya cebde taşınan takım; ki bir kav parçası, bir çakmaktaşı (sileks) parçası ve bir ...

Eminönü İlçesinin Kumkapu Nâhiyesinin Bayramçavuş Mahallesi Sokaklarındandır; her iki başı Çapariz Sokağında iki dirsekli bir sokakdır; Behram Çavuş Sokağı ve Kürkcübaşı Mektep Sokağı ile kavuşakları vardır. Bir araba geçecek genişlikde kabataş döşeli ...

Kalender meşreb şâirler tarafından “şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında çakşırcı civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada çakşırcı civanı şu üç bey...

Değerli dilci F. Devellioğlunun tesbitine göre hâneberduş apaşlar argosunda: “anlamak, idrâk etmek, bilmek”, “gözetlemek” anlamlarında kullanılır; verilen misaller şunlardır: Onun dalgasını çokdan çakozladım (B.: Çakmak). Vaziyeti çokdan çakoz etmişt...