Bir benzeri memleketimizin hiç bir yerinde bulunmayan Mimar Sinan yapısı bir handır; Büyükçekmece’de Köprübaşı denilen mevkîde, yine o büyük mimarın eseri Sokollu Mehmed Paşa Mescidinin karşısındadır; uzunlamasına gemi omurgası şeklinde bir çatı ile dö...

Köyün hemen göbeğinde Havuzbaşı Meydanı denilen çarşı boyundadır. Tahminen 3,60 X 4,20 metro eb’adında ve yerden 60 santim kadar yüksekliği olan mustatil şeklindeki havuzun geniş yüzleri kuzey ve güney taraflarıdır. Yekpâre mermerden, dış çeşme yüzü al...

Marmaranın kuzey kıyısında dalgaların sürükleyip yığdıkları bir sed ile denizden ayrılmış eski bir koy (deniz kulağı - lagün) dur; bir kanal ile sularını denize boşaltır. Yüz ölçüsü 10 kilometre karedir (adaşı olan Küçükçekmece gölü 14 kilometre kare o...

İstanbul Belediyesine bağlı bir şefkat müessesesidir, yapısı 1959 yılında tamamlanmış ve aynı yıl içinde hizmete girmişdir; öğrenci kadrosu 120 çocuk olarak tesbit edilmişdir. Bu yetiştirme yurdunu bitirenler maarif vekâletinin açdığı parasız yatılı öğ...

Köyün Dizdariye Mahallesinde, güney doğusunda, Hükûmet Sokağı üzerinde, meydanımsı bir açıklığın gerisindedir; bânisini tesbit edemedik. hâlen mevcud binâ bir ondokuzuncu asır yapısıdır. Son cemaat yerine iki ahşap sütün üzerine oturtulmuş bir saçak al...

Kaldırım Burnu ile Baba Burnu arasında, Büyükçekmece gölünü meydana getiren sedin bulunduğu yere kadar sokulan deniz girintisi; Kaldırım Burnu ile Baba Burnu arasındaki ağzının genişliği 5 kilometre, bu iki burun arasına çekilecek mevhum hatdan göl sed...

Büyükçekmecenin içinden geçen eski İstanbul - Edirne yolunun, İstanbuldan gelindiğine göre, köye girerken geçdiği meydancıkdadır; kaaidesi mustatil, kesme taşdan kitâbesiz bir çeşmedir. Kuzey ve güney yüzleri geniş, doğu ve batı yüzleri dar, asıl çeşme...

Değerli bilgin Ekrem Hakkı Ayverdi “Fâtih Devri Mimârîsi” adlı meşhur eserinde: “Büyükçekmecede Fâtihin 859 (1455) de bir kervansaray yapdırdığını Kritovulos zikrediyor ise de bugün mevcud değildir, köprü başındaki han Sinanın yapısıdır” diyor. Kritov...

Memleketimizin ilk kibrit fabrikasıdır; Büyükderenin gerisinde, Bağçeköye giden asfalt cadde üzerinde, Büyükdereden gelindiğine göre caddenin sağ tarafında, eski Nektar Bira Fabrikasının arâzisi üzerinde kurulmuşdur; hâlen Tekel Umum Müdürlüğüne bağlı ...

Edib ve şâir Necib Fâzıl Kısakürek’in (B.: Kısakürek, Necib Fâzıl) İstanbulda 1943’den bu yana onaltı yıl boyunca kısa fasılalarla çıkardığı muhtelif boy, sahife ve şekilde neşriyat. Mevkutelerin tam bir kolleksiyonunu bulup tetkik etmek imkânını sağla...

Zamanımızda da Büyükdere Vapur İskelesinden Sarıyer Vapur İskelesine kadar deniz kenarında uzanan cadde “Piyasa Caddesi” adını taşır; bu cadde, Birinci Cihan Harbi ârifesine kadar, Büyükderenin, belki bütün Boğaziçinin en namlı gece gezintileri yeri id...

Yapı ve Kredi Bankasının malı olup bir anonim şirket olarak işletilmektedir; fabrika binâsı Kefeli Köyü ile nefsi Büyükdere arasında, yalı boyunda olup önünde fabrikanın mülkü bir mal tahmil ve sevki iskelesi vardır, ve Topser İskelesi diye anılır; Boğ...

Büyükdere Vapur İskelesinin hemen karşısında cadde üzerinde büyükçe mermer bir çeşmesi bulunur. Bundan yarım asır evvel basılan Mehmed Raif Beyin “Mir’atı İstanbul” unda bu menbâ suyunda vaktile, bir kitabesinin bulunduğunu öğreniyoruz: Etti bu çeşme...

İstanbulun en namlı sularından Taşdelenin civarında bulunan menbâ sularından biri. Suyun kaynakları, Alemdağının Üçüncü Sultan Muradın validesi Nur Bânû Sultana âit vakıf arazi içinde bulunan Taşdelenin menbâlarından bir çeyrek mesafededir. Menbâ civa...

İstanbulun hemen her köşesi gibi Büyükdere de yangın felâketleri görmüşdür; 1872 de 6 binâ, 1872 ikinci bir yangında 38 binâ, 1873 de 6 binâ, 1876 da Maltız Caddesinde 11 binâ yanmışdır. 1 eylül 1898 yangını — Gece yarısı Tarik Gazetesi sâhibi Filip E...

Büyükderede Çayırbaşı Mahallesindedir; Tut-Sat Balıkcılık Türk Anonim Şirketine âiddir; istihsâl edilen gıdâ maddelerini yazın saklar, kışın yurd içi piyasalara gönderir; kapasitesi 3500 tondur. Yazın ve kışın balıkçının ihtiyacını karşılayacak buz îmâ...

Cağaloğlunda Bâbıâli Caddesindedir. Rûmî 1303 (hicrîi kameri 1304 - 1305, milâdî 1887 - 1888) tarihinde “Büyük Reşid Paşa Nümûne Zükur Mektebi” adı ile açılmışdır. Bu satırların yazarı Birinci Cihan Harbi yıllarında ilk tahsilini bu mektebde yaptığı sı...

Bayazıdda Camcı Ali ve Balaban mahalleleri hududları içindedir, Ordu Caddesi ile Nadir Bey sokağı arasında uzanır, sağ kolda isimsiz bir yol, sol kolda da Kurultay ve Ahmed Şuayib sokakları ile kavuşakları vardır (1934 B. Ş. Rehberi, pafta No. 4) Ordu ...

Geçen asır sonlarında İstanbul’un şöhretli meyhânelerinden; Gedikpaşa’da bu semtin de iki büyük gedikli meyhânesinden biri idi ki öbürü de “Küçük Müsellim” adı ile meşhurdu. Akşamcı müşterilerinin ekseriyeti tulumbacılar, kabadayı külhanbeyleri, bunlar...

Taksim’in Kâtip Mustafa Mahallesi sokaklarından, İstiklâl Caddesi ile Tel Sokağı arasında uzanır, sağ kolda Hasnun Galip Sokağı, sol kolda da Ragib Paşa Hanı geçidi ile kavuşakları vardır. İki araba geçebilecek genişlikde, paket taşı döşeli, iki kenarı...

Yukarı Boğaz dalyanlarından; Karakin Bey Deveciyan “Balık ve Balıkcılık” adındaki muhalled eserinde şu mâlûmatı veriyor: “Büyük Liman denilen mahalledir; hududu Karibce Burnundan Büyük Liman Kalesine kadardır; yazın mart ortasından haziman sonuna kadar...

Üsküdar’da İhsâniye semtindedir; Çatmacılar Sokağı ile Ethem Paşa Sokağı arasında uzanır bir dirsekli bir yoldur. Bir araba geçebilecek genişlikde, kabataş döşelidir. Kapu numaraları 3 - 36 ve 2 - 46 dır; umumiyetle ikişer katlı kâgir, beton ve ahşab b...

Yukarı Boğazın voli yerlerinden; mevkii, Karataş Dalyanı ile Büyük Liman Dalyanı hududları arasıdır; Karakin Bey Deveciyan “Balık ve Balıkcılık” adındaki eserinde şu mâlûmatı veriyor: “Kışın Sarıyer, Rumeli Kavağı ile Büyükdere kanca ıgrıb kayıkları hi...