Ziraat yüksek mühendisi, etnoloji mütehassısı; 1924 de İstanbulda doğdu; Mehmed Bey adında bir zâtın oğludur; vâlidesinin ismi Münife Hanımdır; bu satırların yazıldığı sırada (1963) İstanbul Zirâî Karantina ve Fümigatuvar müdürü bulunuyordu. Beyoğlu 44...

Zamanımız hırsızlarından; bir taşralıdır, asıl memleketini tesbit edemedik; hırsızlığa çocukluğunda sapdığı kötü yolda başlamış, mahbushâne sibyan koğuşundan başlayarak bir kaç sefer girmiş çıkmış, en son 27 mayıs 1960 hükûmet darbesini tâkib eden umum...

Onbeşinci asır sonları ile onaltıncı asır başlarında yaşamış ümerâdan bir şâir; azadlı bir kölenin oğlu olub İkinci Sultan Bayazıd zamanında sancak beyliklerinde bulunmuşdu. Ayrıca zerâfet ve nüktedanlığı ile de tanınmışdı. Pek genc yaşda iken bir hast...

Eski külhanbeyi argosunda (B.: Külhan Beyleri) nevcivan, delikanlı memesi; yine o eski külhan beyleri tarafından “çakıl” ın müterâdifi olarak “kızılcık” ismi de kullanılmışdır; 1880 - 1890 arasında bir ramazan gecesi Üsküdarda Balaban İskelesi kahvehân...

Halk ağzı deyim; “son derece sıhhatli”, “çalâk, civelek, ayağına koşarlı” anlamlarında kullanılır; her iki anlamda da erkek ağzı ve erkeğe mâtuf deyimdir; kadında yakışık almaz, bilâkis kaba ve çirkin düşer, misaâller: — Nasılsın kardeşim? — Hamdolsun....

Onyedinci asır ortasında yaşamış namlı bir köçek oğlan; o devrin büyük oyuncu kollarından Baba Nazlı Kolunun rakkaslarından biri olmuşdur. (B.: Baba Nazlı Kolu). Evliya Çelebi: “Rakkaslarından Çâker Şah, Şeker Şah, Süğlün Şah nam gulâmlar pâdişah mâlûm...

İstiklâl Harbi mücâhidi ve millî zaferde büyük hissesi olan kumandan, Atatürkün silâh arkadaşı, onun ve bütün Türk milletinin sonsuz hürmetini kazanmış bir merdlik, iffet ve ismet timsâli, Türkiye Cumhuriyetinin Gazi Mustafa Kemal Paşa (Atatürkden) son...

Çakmakcılar Yokuşunda, yokuş yukarı Bayazıda doğru çıkıldığına göre sağ kolda Büyük Vâlîde anı kapusu geçilince hemen ikinci veya üçüncü dükkân idi; Vâlîde Hanındaki Îranî matbaalarında yapılan taş basması resimler satılırdı ki benim görüb de hatırladı...

İstanbulun Bâbıâli Caddesi, Dîvanyolu, Direklerarası gibi şöhretli yollarından biridir; Uzunçarşı Caddesi ve Mercan Caddesinin kavuşak noktası ile Mahmud Paşa Yokuşunun altbaşı arasında uzanır, Mercan Ağa Mahallesi ile Taya Hatun Mahallesi arasında sın...

Mecâzî mânâda şarab, rakı içmek, İstanbulun içki, meyhâne âlemi edebiyatında çok kullanılmış bir kelimedir; misaller: GAZEL Gönlüme sâkiyi mîmar eyledim meyhânede Allah Alah Kâbe îmar eyledim meyhânede Ol kadar çakdım ki tersâzâdegânım aşkına Berka ...

1) Halk ağzı mecâzi deyim: “sezmek, anlamak”, aynı anlamda hâneberduş apaşlar ağzında da kullanılır; misaller: — Ben adamın ne mal olduğunu adım atışından çakarım. * — Bana bir külâh giydireceğini çokdan çakmışdım ama bu derecede mel’un bir rezil oldu...

Birinci Cihan Harbi başlarına kadar İstanbulda en güzel yağlı çörekleri yapan bir fırın idi; çörekleri o kadar meşhur idi ki bu fırından yağlı çörek almak için Üsküdardan, hattâ Beykozdan sûreti mahsusada gelenler olurdu. Büyük şehrin kaybolmuş şöhretl...

Türk lugatında isim: “Ağızın etrâfında çıkan uçuğa benzer sivilce kabarcıkları”; misal: İki külhanbeyi konuşur; biri âşıkı şûrîde, öbürü derd ortağıdır: — Ne haber seninkinden? — Dün sabah geldi.. her hâliyle, her kılığı ile âfet be.. üstbaş dökülmüş,...

İstanbul’da 1883 den 1959 yılına kadar fâsılalarla yetmiş altı sene kahvecilik yapmış bu İstanbul Ansiklopedisinin baştâcı dostlarından ve kalem arkadaşlarından asırdîde büyük halk şâiri; on yedinci asırda Bitlis’de hanlık yapmış kadim bir hânedânın ce...

Bu ansiklopedinin yazı âilesinden seçkin halk şâiri Bitlisli Âli Çamiş Ağanın dayısının torunu bir serserî olup 1943-1945 arasında 17-18 yaşlarında iken Ali Çamiş Ağa tarafından şu manzûme ile hicvedilmişdir: Üstünde ne hoca, ne usta hakkı Yüz karamız...

İstanbul Ermeni patriklerinden; 1757 de İstanbul’da veya Bayburt’da doğmuş ve 26 Temmuz 1817 de Üsküdar’da vefat etmiştir. Patrik Kağızmanlı Zakarya Başpiskopos’un (1719-1799) talebelerindendir. Tahsilini, Patrik Nalyan tarafından Patrikhane nezdinde ...

Aşağıdaki hal tercemesini İbrahim Alâeddin Gövsa’nın “Türk Meşhurları” isimli ansiklopedisinden alıyoruz: “Telif eserleri ve tercümeleri ile tanınmış fikir adamlarımızdan. Mehmed Şükrü Bey ile Behiye Hanımın oğlu olub 1879 da İstanbul’da doğdu; Harbiye...

Ermeni Katolik mezhebine mensup meşhur bir maliyeci ve devlet adamıdır. Hıristiyanlardan nâzır olarak heyeti vükelâya (kabineye) giren sîmâlardan biridir. 17 Ekim 1884 tarihinde şehrimizde vefat etmişdir. Şark dillerini bildiği için hükûmet işlerine al...

Eminönü Merkez nâhiyesinin Tahtakale Mahallesinde, Tahtakale Caddesi ile Hasırcılar Sokağı arasında uzanır; Tahtakale Karakol Sokağı ve Kahveciler Çeşmesi Sokağı ile kavuşakları vardır. Hasırcılar Caddesi tarafından gelindiğine göre, ince tuğladan örü...

Emirgânda’dır; 1934 Belediye Şehir Rehberinde (pafta 22) isimsiz bir yol yerinde Tan Sokağı ile Sezâibey Sokağı arasında gösterilmişdir; Zarif Sokağı ile kavuşağı vardır; Şirin Sokağı ile de dört yol ağzı yaparak kesişir; bir araba geçebilecek genişili...

Osmanlı İmparatorları sarayı hareminde pâdişah hizmetindeki câriyelerden (saraylı kalfalardan) kidemli bir kızın unvânı; emrindeki câriyelerle pâdişahın çamaşırlarıın bakımına nezâret ederdi. Pâdişah haremdeki hünkâr hamamına girdiği zaman, soyunmasına...

Sahnede ve radyoda alafranga şarkıları ile şöhret yapmış, ayrıca zarâfeti ile de tanınmış sanatkâr kadın; ünlü film prodüktörlerinden ve rejisör Turgud Demirağ’ın zevcesi (B.: Demirağ, Turgud).

İstanbul sokaklarında çamur, zamanımızda da büyük bir şikâyet konusu, büyük şehrin, hatta çok kesif bir şekilde iskân edilmiş bâzı semtlerinin bakımsız sokakları devamlı yağışlarla ve kışın birer çamur kanalı hâlini alır. İstanbul sokaklarının korkunç ...