1956 yılında Göztepe ile Feneryolu, ve Gazi Muhtar Paşa sokağı kavuşağı ile Mustafa Mazhar sokağı kavuşağı arasında ve Kayışdağı Caddesi üzerinde büyük ve güzel bir ahşab köşkde Dr. Şâhende Köymen ile Âsüman Mengü tarafından kurulmuş bir sihhat müesses...

1934 yılında kurulmuşdur. Kuruluşu üzerine şöyle bir hâtıra anlatılır: İran Şehinşâhı Riza Şah Pehlevî’nin İstanbul’u ziyâretinde bir gezinti yapılır. Fakat Atatürk her tarafı ağaçsız görünce devrin İstanbul Vâlisi Muhiddin Üstündağ’ı yanına çağırarak:...

Hâneberduş pırpırı apaşlar argosunda “borcunu ödemeyeceğini alacaklısına kesin olarak söylemek, yahud taleb karşısındaki hareketleri ile bunu anlatmak; veya borcunu inkâr etmek”. Değerli dil bilgini Ferid Devellioğlu “Türk Argosu” adlı eserinde bu argo...

Halk ağzında mecazen bir kötü sıfat olarak kullanılır: “âr ve edeb damarı çatlamış, müstehcen küfürler ve türlü şenîâne hareketle en rezîlâne şekilde mütecâviz adam” anlamındadır; Ferid Devellioğlu “Türk Argosu” adlı değerli eserinde “Çamur” karşılığı ...

Heybeli Adanın güneyinde manzarasının letâfeti ile meşhur koyun adı; etrâfındaki sırtlar çam ağaçları ile kaplı olduğu için bu isimle şöhret almışdır; iki geminin 8 kolaça demirlemesine müsâid genişlikde ise de güneye karşı tamâmen açıkdır. Heybeli Ada...

Kefal balığı soyunun Gümüş balığı kolundandır; Gümüş balığına çok benzer, fakat lezzeti gümüşden kat kat aşağı, yavandır. İstanbulun balık matrabazları çamukayı dâima gümüş diye satarlar, gümüş balığı alırken çok dikkat etmelidir. Çamukanın vücudu daha...

Yeşilköy sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberinin 13 numaralı paftasında, köyün batı eteğinde, deniz kenarı ile Cünbüş Sokağı arasında uzanır; yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (1963):

Denizabdal Mahallesinde Gökalp Ziya sokağında zemin katı ile beraber üç katlı beton bir binâdır. 1925 yılında Çapa’da Millet Caddesinde Kız Öğretmen okulu yanında Nazifpaşa konağının arsasına inşa edilmiştir. Şehremini Ördekkasap Mahallesinde Millet Ca...

Adını aldığı semtte, Millet Caddesindedir. Okul ilk defa 1928 yılında Çapa’da şimdiki Selçuk Kız Sanat Enstitüsünün içinde ve ona bağlı olarak açılmıştır; önceleri Biçki-dikiş ve moda şubelerinden ibâretti, Enstitünün öğrencileri dağıldıktan sonra saat...

İş adamı, Çapa Marka gıdâ sanâyii fabrikasının kurucusu; 1894 de İstanbulda doğdu, Salih Efendi isminde bir kahvecinin oğludur. Beşiktaş Rüşdiyesinde okudu; Birinci Cihan Harbinde askerliğini Bahriyede, Bahriye Nâzırı Cemal Paşanın karagâhında kâtib ol...

Beşiktaşta Kılıçalipaşa semtinde Âsâriye Caddesindedir, 1918 de Nuri Çapa tarafından kuruldu, Türkiyenin en büyük hubûbat unu fabrikasıdır. 1935 senesine kadar geceli gündüzlü çalışdığı halde ancak Nuri Çapa âilesini geçindirebilecek kadar bir kazanç t...

Tatlı su balıklarından. Sazan balığı soyundan bir balıkdır; vücudü çok basık bir gaayet geniş olup bıyıksızdır, Kızılkanad balığını çok andırır, fakat bunun elli santim boyunda ve 4-5 kilo ağırlığında büyükleri olur. Yüzgeçleri kısmen esmer, kısmen bey...

İstanbulda meşhur semt; Şehremini ile Topkapusu arasında tepe üstü, havadar bir mevkîdir. Hangi münasebetle bu ismi taşıdığı bilinmiyor; biz Çapa adının çok eski, Romalılardan kalma olduğunu zan ediyoruz. Türk diline çapa ismi İtalyancadan geçmişdir, “...

Osmanlı İmparatorlarının sarayında Enderun adı altında toplanmış Zülüflü Ağalar (saray iç oğlanları) teşkilâtında Hazîne koğuşu zülüflülerinden birinin unvânı (B.: Enderun; Zülüflü Ağalar, Hazine Koğuşu; Topkapusu Sarayı); pâdişâhın günlük zâti masrafl...

Mâlum şekilleri ile gemi çabası; çapayı, denizcilik târifimize âid metinlerde adı geçen “lenger” ile karışdırmamalıdır. (B.: Lenger). Gemi çapası çok güzel bir İstanbul türküsüne de geçmişdir, bu türkünün notasını maalesef elde edemedik. (B.: Adalı Tü...

Batı türkcesinde İstanbul ağzında bir sıfat; “giyim kumaşına, kılık kıyâfetine, üstüne başına bakmıyan, dikkat etmiyen kimse; dağınık, derbeder, mal, eşya kıymeti bilmeyen”; misaller: Baba oğluna çıkışır: — Bu ne çapaçulluk oğlum!.. Ayaklarında yine t...

Ermeni asıllı ünlü sahne artisti; 1848 de Bükreşde doğdu, 1853 de tahsil için İstanbula getirilirdi, ve babası Kevork’un hocalık ettiği Ermeni Hastahânesinin mektebinde okudu, 1864 de dişcilik öğrenmesi için o devrin ünlü Ermeni dişcilerinden Şişmanyan...

Türk ve müslüman kadın ve kızlarının örtü altında bulunduğu devirlerde de erkek ile kadın arasında gönül oyunları ola gelmişdir; öylesine ki büyük muharir Ahmed Râsim bu konuda millî kütübhânemize “Fuhşi Atik” (Eski Fuhuş) adı ile ölmez bir eser bırakm...

Bilhassa Karadeniz yalısı halkının giydiği erkeklere mahsus bir çeşid ayakkabının adı; “Eski Eser Ansiklopedisi” müellifi Nureddin Rüşdi Büngül ile “Osmanlı Tarih Deyim ve Terimleri” müellifi M. Zeki Pakalın çapulaya, yemeninin Karadeniz yalısı halkı a...

Geçen asrın namlı Ermeni müderris ve edipleriden; tek gözlü olduğu için Ermeniler arasında “Miaçen” tesmiye olunmuştur. 1799 da İstanbulda doğmuştur. Hırant Asadur’a göre 1861 de, Apraham Ayvazyan’a göre ise 1865 de Yedikule Ermeni Hastahanesinde vefat...

Genç yaşta ölen kıymetli bir tabip, rejisör ve tiyatro eserleri müellifi ve mütercimdir. Çaprastciyan Kevork badveli’nin büyük oğludur. 1830 da İstanbul’da doğmuş ve 1862 de İstanbulda vefat etmiştir. İlk tahsilini Bükreşteki Ermeni Mektebinde pederin...

“Batı türkçesinde isim, farsca çâr-tâk’ın türk ağzı telâffuzu; dört direk üstünde, üzeri açık ve yüksek yer: Ey mâdeni sehâ ey kânı kerem Gerekdir gözleye âdemi âdem Bahşeyle Zâkir’e bir tahtı muhkem Koyma habgâhım çardak olubdur üzerine asma ve sâir...

Sahne sanatkârı; aktör Mikayel Çaprast’ın oğludur; 1892 de Üsküdar’da doğmuştur. Sahne hayatın,a 1909 tarihinde “Hür Tiyatro” da atılmıştır. 1910 da Zarifyan’ın idare ettiği heyete katılmıştır. Bir müddet Arşak Benliyanla birlikde de faaliyet göstermiş...

Batı türkcesinde İstanbul ağzında bir isim, “eski esvab parçası, paçavra”; lime lîme yırtık, kirli, pis esvaba da “çul çaput” denilir. Ne gam üstündeki olmuş çul çaput Şemsi dirahşânı örtmüşdür bulut Kılık kıyâfete rağbet ne lâzım Kesme billûr misal m...