1934 Belediye Şehir Rehberinde Yedikulede sur dışında Kazlıçeşme sokaklarında; bir ucu yalı boyunda bir iskeleye dayanmış olan Hacı Hasan Efendi Sokağı ile Beleşçi Sokağı arasında uzanır; üzerine Külhan çıkmazı adı ile bir çıkmaz sokak vardır. Yerine g...

Tanınmış bir Ermeni ses sanatkârıdır. 18 Mart 1929 da Samatya’da İmarahorda, İlyas Bey Caddesinde 37 numaralı evde doğmuştur. Yedi yaşında iken annesinin teşviki ile keman dersi almağa başlamıştır. İlk tahsilini Samatyadaki Sahakyan ilkmektebinde yaptı...

Aslen Kayserili ünlü bir Hassa mimarıdır. “Resimcibaşı” ünvaniyle tanınmıştır. Tarihçe Mırmıryan’a göre, 1799 da doğmuş ve 1899 da yüz yaşında olduğu halde Üsküdarda vefat etmiştir. 1850 de Kudüse gidip Hacı olmuştur. Avdetinde, Şirketi Hayriye teşekkü...

Belediye Şehir Rehberinin 10 numaralı paftasında Fatih kâzasının Şehremini nâhiyesinde Veledikarabaş ve Uzun Yusuf mahallelerindedir; Veledikarabaş mahallesinde Aynalı Bakkal Sokağı ile Uzun Yusuf Mahallesinde Yaylâ Caddesi arasında uzanır, ki bu Yaylâ...

1934 Belediye Şehir Rehberinde Eminönü kazâsının Bayezid nâhiyesinde Tayahatun Mahallesi sokaklarından (pafta 4/11), Mahmud Paşa hamamı Sokağı ile Çakmakcılar Yokuşu arasında uzanır. Bir yanını hemen boydan boya Büyük Yeni Han; kaplamışdır (B. Büyük Ye...

Bir mevlevî deyimi, sağ ayak anlamındadır; dervişler sema ederken sol ayağı yere kuvvetle basarlar, ve sol ayak üzerinde sağ ayakla dönerler; yerden kalkmayan sol ayağa “direk”, ve yerden hafifçe kalkarak dönen sağ ayağa da “çark” denilir; bu dönüş har...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Büyük Adanın Cami Mahallesi sokaklarından (pafta 32/cami); Kadıyoran Caddesi ile Mâden Mahallesi arkalarında Cami Tepesli Sokağına kadar uzanır uzun bir yoldur; adı geçen rehberin paftasında bir kısmının isimleri yazı...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerde medhedilen esnaf güzelleri arasında çarıkcı civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hübannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada çarıkcı civanı şu üç beyit...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre (pafta 11/59) Samatyanın Hacı Hüseyin Ağa Mahallesi sokaklarından, mahallenin kuzey-doğu kenarına düşer; Ateşbaz Sokağı ile Soğuksarnıç Sokağı arasında uzanır. Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sırada durumu tesb...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre (pafta 19/149) Taksimin Kocatepe Mahallesi sokaklarından; Taksim Caddesi ile Sazlıdere Sokağı arasında uzanır. Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi. (Ocak 1964).

Büyük şehir İstanbulun meşhur çarşıları ile çarşı boyu sokakları, ve haftanın belli günlerinde muhtelif semtlerde kurulan pazarlar bu İstanbul Ansiklopedisinde çarşıların kendi isimlerinde, sokak isimlerinde ve “Pazarlar” maddesinde tesbit edilmişlerdi...

Eski İstanbulun günlük hayatı üzerinde, hurda teferruat ile bilgi veren en kıymetli kaynaklar meddah hikâyeleri ile halk şâirlerinin çeşidli konular üzerine yazdığı destanlardır (B.: Destan). Segâhî isimli bir halk şârinin ne zaman yazıldığını kesin ol...

Fâtih Sultan Mehmed devrinde Tanzîmât devrine kadar devam etmiş kanun gereğince her hafta çarşanba günleri sadırâzamların İstanbulun her hangi bir semtindeki esnafı, çarşı pazarları resmen teftişi (B.: Sadırâzam; çarşanba Dîvânı Kanunu). Çarşanba tefti...

Halkın bir ücret karşılığı girib yıkandıkları hamamlara verilegelmiş bir isimdir; tek hamam veya çifte hamam olur; tek hamamlar, bir toplum hayatı an’anesi olarak Cuma günleri (hafta tâtili Pazar oldukdan sonra Pazar günleri) bütün gün erkeklere, sâir ...

Tekkelerin kaldırılmasından önce İstanbuldaki tekkeler taşıdıkları isimlerden gayri âyin günlerine nisbet ile de anılırlar idi; âyin günü çarşanba olanlara da “Çarşanba Tekkesi” denilirdi; bilhassa has isimleri ezberlemede sıkıntı çeken ayak takımından...

1934 Belediye Şehir Rehberinde Fatih Kazasının Karagümrük Nâhiyesinde Kocadede Mahallesi sokaklarından (pafta 7/101); Müstekimzâde Sokağı ile Valde Medresesi Sokağı arasında uzanır; Silistire Sokağı ile bir kavuşağı vardır. Bir araba geçecek genişlikde...

Eski tâbiri ile dört kadılık büyük şehir İstanbulun her kadılık bölgesinde (Nefsi İstanbul, Galata, Eyyub, Üsküdar) haftanın her gününde ayrı ve belli bir semtde olmak üzere yedi büyük Pazar kurulurdu; ve meselâ nefsi İstanbulda çarşanba günü Pazar Fât...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Boğaziçinde Ortaköyün sokaklarından (Pafta 20/178); Muvakkit Sokağı ile Ortaköy Deresi - Ortaköy Deresi Sokağı arasında uzanır; dere boyu tarafı başından gelindiğine göre sol kolda Katmer Sokağı, Tayyareci Fevzi Sokağ...

Zamanımızda kullanılmıyor; “Saçı başı dağınık, yırtık, mülevves kılık kıyâfetli kadın”, ve “Büyücü, sihirbaz, cadı” anlamlarında kullanılır halk ağzı bir deyim idi. Çarşanba gücüne nisbetle nereden doğmuşdur tesbit edilemedi.

Memleketimizin büyük ve modern boya, reçine ve vernik fabrikasıdır. Abdülkadir, Şaban ve Receb Çavuşoğlu adında Konyalı üç kardeş tarafından bir kollektif şirket olarak kuruldu. İlk işe 1954 senesi haziran ayında Haliç Fenerinde Mürselpaşa caddesinde 1...

Balatda, Hızırçavuş Mescidi Sokağındadır; Hadikatül Cevamide Çavuş Mescidi adı ile kayıdlı olup şu mâluâmatı veriyor: “Balat kurbindedir; bânisi divân çavuşlarından Hızır Ağadır, kabiri de oradadır; bitişiğinde mektebi vardır, mahallesi vardır”. Bu me...

Hadikatül Cevâmi şu mâlûmatı veriyor: “Yayla kurbendedir, bânîsi sipâhi ocağından İbrahim Çavuşdur, merkadi de oradadır, mahallesi vardır”. Bu mescid hâlen mevcud değildir, Şehremininde İbrahim Çavuş Mahallesinde İbrahim Çavuş Cami Sokağı, İmam Ferdi S...

Türkiyenin büyük sanayi müesseselerinden Çavuşoğlu Boya Fabrikasını kurmuş Konyalı üç kardeş, hal tercemelerinin bu ansiklopediye konması için fabrika adreslerine gönderdiğimiz bir mektuba maalesef cevap verilmemişdir; kaldı ki o mektubda İstanbul Ansi...

Hadikatül Cevâmi şu mâlâmatı veriyor: “Hekimoğlu Ali Paşa Camii kurbindedir. Bânisinin adı Şücâ’dır; Müezzinoğlu Odaları denmekle mâruf müteehhilîn (taşradan gelip de İstanbulda evlenmiş olanlar için kullanılır bir deyim) odaları arasındadır; bânisinin...

Boğaziçinde İstinyede idi; Hadikatül Cevâmi şu mâlûmatı veriyor: “Bânisi Mahmud Çavuşdur, kabri ve ne zaman yaşadığı bilinmiyor; fevkaanî bir mescid olup minberini Osman Efendi adında bir hayır sâhibi koymuşdur; mahallesi vardır”. Koya nâzır kâgir bir ...