1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatih İlçesinin Fener nâhiyesinin Avcubey ve Atikmustafapaşa mahalleleri arasında sınır yoldur; Eğrikapu mumhânesi Caddesi ve Çedikpabuçlu Sokağının kavuşak noktası ile Eğrikapu adını taşıyan kale kapusu arasında uzan...

Fatih’in Fener Nahiyesinin Mollaaşkî ve Atikmustafapaşa mahalleleri arasında sınır yoldur, Eğrikapu mumhânesi Sokağı ile Sakalar Yokuşu arasında uzanır (1934 B.Ş.R. Pafta 8/113 ve 114). Dar, bozuk, meyilli bir toprak yoldur (Temmuz 1966). Hakkı GÖKTÜRK

İstanbulun Bizans devrinden kalma kale duvarlarının Marmara kıyısında Yedikuleden Haliç kıyısında Ayvansaraya uzanan kara parçası üzerindeki büyük kale kapularından biri; bu sâhada 11 büyük kapudan, Marmara sâhilinden gelindiğine göre 9 . ve Haliç sâhi...

Bu adı taşıyan kale kapusuna nisbetle bir semt adı; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatih Kazâsının Fener nâhiyesinin Avcubey, Atik Mustafapaşa ve Mollaaşki mahallesinin bu kale kapusu civârına rastlayan birer parçasını kapar ,1934 B.Ş.R. Pafta 8/11...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatihin Fener nâhiyesinin Atikmustafapaşa Mahallesi yollarından, Aktarma Sokağı ile Esnaf loncası Caddesi arasında uzanır, Pazarcık Sokağı ile kavuşağı vardır. Bir araba geçecek genişlikde, kabataş döşeli iken bakımsı...

İstanbuldaki eski rüşdiye mekteplerinden biri; 1319 (1903) tarihli bir maarif istatistiğinde 15 muallimi, 277 talebesi ve 2 hademesi bulunduğu kayıdlıdır; binasının yeri tesbit edilemedi. Bibl.: O. Nuri Ergin, Türkiye Maarif tarihi.

Büyük şehir İstanbulun günlük iâşesinde ekmek en başda duran gıdan maddesidir; yüzyıllar boyunca İstanbulun buğdayı, unu ve dolayısı ile ekmeği, hükûmetin üzerinde dikkatle durduğu en önemli bir iş olmuşdur. Evliya Çelebi XVII. yüzyıl ortasında Dördünc...

Arab asıllı Türk harfleri ile doğru yazılışına göre “etmek”; fakat halk ağzında yüz yıllar boyunca “ekmek” denilegelmiş ve lâtin harflerinin kabûlünden sonra “ekmek” diye yazılmışdır; “Etmek, ekmek = Muhtelif hububat unundan yapılmış hamurun ateşde, fı...

Zamanımızın ünlü sinema yıldızlarından bir kadın, İsveçlidir, 1934 - 1935 arasında doğdu, 17-18 yaşlarında iken şehlevend vücud yapısı ve sarı saçları, mâvi gözleri yarı uryan çektirdiği resimleriyle önce resimli moda mecmualarının kapak kızları arasın...

İstanbul yüzyıllar boyunca kalabalık bir kitle teşkil etmiş askerin ekmeği hususî fırınlarda pişirilmişdir; Vak’a-i Hayriyeden önce Yeniçeriler devrinde Yeniçeri ekmeğine “Tayın” denilir; siyah, fakat çok lezzetli olan bu ekmeğe halk “Fodla” adını verm...

“Ziraat maksadı ile toprağa tohum saçmak, çekirdek atmak” (Türk lûgatı); İstanbulun hâneberduş pırpırıları argosunda şu anlamlarda kullanılır: 1 — Yanında bulunduğu halde gideceği yere birlikte gitmek istemediği bir kimseden başka bir bahâne ile ayrılm...

Karagümrükde Neslişah Mahallesinde Niyâzii Mısrî Sokağında 1 kapu numarasını taşıyan binâdır; bir Sâdî Dergâhı ki; “Mecmuai Tekâya”da âyin gününün salı olduğu kayıdlıdır. Sokak kapusundan büyük bir avluya girilir; tekke, harem ve selâmlık altı odalı ve...

Üsküdarda Doğancılar semtinin yollarından; Halk Caddesi ile Gündoğdu Caddesi arasında uzanır. Esvabcı Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 Belediye Ş. R. Pafta 27/Doğancılar). Halk Caddesi tarafından gelindiğine göre bir araba rahat geçecek genişlikde kaba...

Boğaziçinde Bebek köyünün yollarından; vapur iskelesinden Rumelihisarı tarafına yüründüğünde, ana sahil yolunun buradan geçen parçasını teşkil eden Bebek - Rumelihisarı Caddesinden köyün gerisindeki bayıra, kırlığa uzanan uzun bir yoldur. (1934 Belediy...

İlk defa olarak Abdülmecid zamanında hicrî 1264 ramazanında (milâdî 1848 ağustosu) Tophânenin sıra kahvehânelerinin en namlılarından Tozluklu Yusufun kahvehânesinde devrin meddahlarından Şekaayık Mustafa Çavuş tarafından nakledilmiş “Üsküdarlı Berber B...

Bu İstanbul Ansiklopedisinin yapısıcısı Reşad Ekrem Koçu’nun babası, gazeteci ve maarifci; 1877 de İstanbulda doğdu; Yemen ve Sivas Defterdarlıklarında bulunmuş, son memuriyeti İstanbul Şehremâneti muhâsebeciliği olan Abdullah Reşad Bey ile Osman Paşa ...

Yakın geçmişin en büyük edebî sîmâlarından; aşağıdaki hal tercemesi oğlu gazeteci ve edib Ercümend Ekrem Talu tarafından yazılmışdır: “14 mart 1847 (1 mart 1263) de İstanbulda Vaniköyünde doğdu. Babası Takvimhâne Nazırı, Vak’anüvis ve Hattat Mehmed Şak...

(Ekser = dövme demir çivi, mismar) Mismarcı Mescidi adı ile de anılır; Halic Fenerinin üstünde Kâtib Muslihiddin Mahallesinde Mismarcı Sokağındadır; Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Sultanselim kurbindedir, bânisi Şücâeddin nam kimsedir, kabri de...

Değerli bir çağdaş hattat, eski meşhur bir sporcu; 1901 de İstanbulda doğdu, Mabeyin kâtiblerinden hattat Mehmed Tevfik Beyin oğludur; orta okulu bitirdikden sonra Adliye Meslek Mektebine girdi ve bu mektebin müstantik bölümünden diploma aldı. Bir müdd...

“1879 da Fatih civarında dünyaya gelmişdir; Rüsûmat Emâneti kâtiblerinden Hulûsi Beyin oğludur. Musiki tahsiline pek küçük yaşda başlamış, ilk ud derslerini Şamlı Selimden almışdır; Mızıkalı bestekâr İsmail Hakkı Bey ile uzun zaman arkadaşlık etmek sûr...

Geçen asır sonlarında yaşamış bir şâir, hayatı hakkında en küçük bir bilgi edinilemedi. Malûmat Mecmuasının ağustos 1318 (Milâdi 1902) nüshasında “Edebiyat” sütununda görüp aşağıya aldığımız şu manzumesinden İstanbul ağzı Türkçeye hâkim bir şâir olduğu...

Geçen asır sonlarında Galatanın en meşhur meyhânelerinden biri; Necatibey Caddesinde (O zamanki adı Topcular Caddesi) idi; 1891 de İstanbula gelmiş bir Fransız gazetecisi, Figaro Gazetesinin muharrirlerinden Emile Berr, bu meyhâneyi şöyle tasvir ediyor...

Bakırköyünün yollarından; Odabaşı Sokağı ile Ebüzziya Caddesi arasındadır; Pancar Sokağı ve Ömer Naci Sokağı ile dört yol ağızları yaparak kesişir (1934 Belediye Ş. R. Pafta 12); yerinde sokak levhasında adı “Şehit Murat Sokağı” diye yazılıdır. Bir ara...

Geçen asrın ikinci yarısında İstanbulun eski gedikli meyhânelerinden; Tekfur Sarayı civârında idi; yeri tesbit edilemedi. Bibl.: Mehmed Tevfik, Meyhâne.