1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beyoğlu kazâsının merkez nahiyesinin Firuzağa Mahallesi sokaklarından; Çukurcuma Caddesi ile Kadiriler Yokuşu arasında uzanır (1934 B.Ş.R. pafta 14/165); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit e...

Argo; “(Bilhassa kumar oyunlarında) elinden parası kolay alınır enâyi, (saf, bön adam), misâl: — Bir ekmeklik düşdü, doğrulturuz otuz kırk kâğıdı” (Ferid Devellioğlu, Türk Argosu).

“Kolda bilekden parmak uclarına kadar olan uzuv” (Türk Lûgatı). Günlük sohbet ve ülfetde el üzerine pek çok deyim vardır. Bu deyimlerin bir kısmı İstanbullu şâirlerin kalemleri ile edebî metinler arasına geçmişdir. “El açmak”, dilenmek: El açar olmasa...

Geçen asır sonları ile asrımız başında yaşamış ermeni asıllı büyük bestekâr ve kemâni; 1858 de Ortaköyde doğdu, kilise mmugannilerinden Manuk Ağanın oğludur, bu zâtin âile adını Avni Aktuç, müellifi Mahmud Kemal İnalın vefâtı ile tamamlanması kendisine...

Eski bir semt adı, Aksarayda Oruc Gazi Camiinin bulunduğu yerin adı idi; meyvası yıllarca gelip geçen halk tarafından toplandığı için semtinin adı ile adlandırılmış olan dut ağacının da Oruc Gazi Camiinin avlusunda olduğu söylenir. Zamanımızda bu isim ...

İstanbulun hâneberduş pırpırıları argosunda şu anlamlarda kullanılır: 1 — Kendi yalanı, palavrası, düzeni, her hangi bir münasebetsizliği yüzünden utanmak, kızarmak, mat olmak; misâl: yalın ayaklı yarı çıplak bir delikanlı anlatır: “Kadıköy vapur iskel...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Taksimin Yenişehir Mahallesi sokaklarından! Gülleci sokağı ile Keresteci Ali Sokağı arasında bir aralık sokakdır. Yeni Bostan Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 B.Ş.R. pafta 19/181); yerine gidilip şu satırların yazıldı...

Ahşab binâlarda, ikinci veya üçüncü katlarda sokak yâhud bağçe üstüne doğru yapılan çıkmalarda, o kısmın altı ile duvar arasına atılan kalas desteklerin adı, bu çıkmalara “Şahnişin” denilirdi; eski ahşab mîmarîmizin şirin bir husûsiyeti idi (B.: Şahniş...

Geçen asrın ikinci yarısında İstanbulun eski gedikli meyhânelerinden ;Balatda idi, yeri tesbit edilemedi (B.: Meyhâne). Bibl.: Mehmed Tevfik, Meyhâne.

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Boğaziçinde Büyükderenin sokaklarından; yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (aralık 1967).

Argo; “Çekip almak, misâl: — Ulan bu değirmeni (saati) hangi hiyardan elâdo ettin?...” (Ferid Devellioğlu, Türk Argosu).

İstanbul’da elektrikin şehri ışıklandırmada, troleybüs, elektrikli tramvay ve elektrikli tiren gibi nakil vasıtalarında ve sanâyide kullanılması, şehrin manzarası ve günlük hayat şartları değişdiren en büyük şey olmuşdur. Bunun bir tarihçesi olarak aşa...

Yüksek mimar, İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinin mimarlık bölümünün öğretim üyelerinden, ve çağdaş Türk mimârîsinin en yetkili, en seçkin sîmalarından; 31 Ağustos 1908 de İstanbulda Kadıköyünde Bahariye Caddesinde devrinin güzel binâlarından “Vidalı ...

Onyedinci asırda yaşamış ve zamanının şöhretlerinden olmuş bir meczub; devrin büyük muharriri Evliya Çelebi Elekci Dedeyi şöylece anlatıyor: “Elekci Divânesi, dilsiz bir divâne idi. Elekden başka bir şey yemezdi. Elekci avretleri (Elek satıcı çingene k...

“Ele geçirilen ve deriden, kumaşdan kesilip dikilen yâhud yün veya pamuk ipliğinden örülen el mahfazası; ellik, elcik de denilir” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî). Köylümüz kendlimiz tarafından kadimdenberi kullanılmışdır; eski Türk eldivenleri de (der...

Kasımpaşada Çatme Mescid Mahallesinde Tozkoparan Caddesi üzerinde bir aralık sokağın yeni konmuş adıdır; bir yanında beşer katlı 7 apartıman ile 1 kasab dükkânı, öbür yanında da iki katlı bir elektrik muhavvile merkezi binâsı vardır, ki bu binânın üst ...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında Elekci Civanına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada Elekci Civanı Kıbtı olduğu da...

Haliçde Balatın sokaklarından; Balat Karabaş Mahallesindedir; Karabaş Salhânesi Sokağı ile Oluklu Sokak arasında bir aralık sokakdır, Humas Sokağı ile kavuşağı vardır. (1934 Belediye Şehir Rehberi, Pafta 8/112); yerine gidilip şu satırların yazıldığı s...

Eminönü Kazâsının Alemdar Nâhiyesinin Sultanahmed Mahallesi Sokaklarındandır; bu mahalleden geçen demir yolu yakınında Akbıyık Caddesi üzerinde iki dirsekli bir sokakdır (1934 Belediye Şehir Rehberi, Pafta 2/17); yerine gidilip şu satırların yazıldığı ...

Fikir ve toplum hayatında, ve bilhassa kadın haklarını koruma yolunda yazıları ve faaliyetleri ile tanınmış bir sîma; şapka inkilâbında İstanbulda şapka ile sokağa çıkan ilk Türk - müslüman kadın; 1882 de İstanbulda doğdu; Sivaslı Gedikoğullarından Meh...

Arab asıllı Türk alfabesinin ilk harfi olan elif, “Allah” isminin de ilk harfi olduğu için yüzyıllar boyunca kutsal bir kıymet taşımışdır; ve bâzı durumlarda, yine kutsal inanlarla yüz tuvalet ve makiyajına girmişdir. Çocuk iken, yahud pek genç yaşda t...

1880 ile 1900 arasında Beyoğlunun sazlı sözlü ve içkili gece eğlence yerlerinden biri. İstanbulda yaşar frenklerin (Avrupalıların), onların yaşayışına özenir gayri müslim azınlıklar ile alafrangalık iddiasında Türk genclerinin devam ettiği bir yer idi....

Beyoğlunda İstiklâl Caddesinde, bu caddenin Tünel ile Galatasarayı arasındaki kısmında, Tünel tarafından gelindiğine göre sol koldadır; biri asma kat olmak üzere beş katlı kâğir bir handır; her katda 8 ve asma katda 20 oda olmak üzere cem’an 52 odalıdı...

Şişlinin yollarından, Ekmek Fabrikası Sokağı ile Fulya Bayırına giden isimsiz bir yol arasında olup Kelek Sokağı ile bir kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 18/160). Yerinde ise manzara çok değişikdir; bu sokak Doktor Ahmed Muhtar Efend...