Yukarı Boğazın Rumeli yakasında Tarabyanın sokaklarından; Çoban Sokağı ile Tarabya - Kefeliköy yolu arasında uzanır; köyün hemen göbeğindedir. Çoban Sokağı bu Çıra Sokağının devamı olarak köyün gerisindeki vâdiden sırtlara tırmanır. Çıra Sokağının Küçü...

1934 Belediye Şehir Rehberinde Fâtih Kazâsının Fener Nahiyesinin Kâtib Muslihiddin Mahallesi sokaklarından; Kiremit Caddesi ile Kazancı Selim Sokağı arasında, bir kısmı merdivenli bir aralık sokakdır (Adı geçen rehberde pafta 8. no. 104); yerine gidili...

Çiçek, Türk şiirinde müstesnâ bir yer tutar. Türklerin çiçeğe karşı gösterdikleri düşkünlük, türk ruhunun zarif asâlet ve necâbetinin en beliğ bir şâhididir. Kumaşlarımızda, halılarımızda, çinilerimizde, tahta ve bakır işçileriklerimizde, çiçek, umumiy...

Topkapu dışında, takriben eski ve yeni kale kapuları ortasına tesâdüf eden noktasının karşısındaki bir mevkide; Edirnekapu, Maltepe, Davutpaşa ve Yedikuleden gelen yolların kavuşağında ve arasında idi. Güzergâhı ve istikameti aşağı yukarı yeni açılan T...

İstanbul’un batı güneyinde, şehrin surlarından başlayan ve geniş bostan ve çayırlarda Bakırköy’ün kuzey sınırlarına kadar geniş ve münhat yeşil bir ârazi uzanır. Civarı kireçli ve kumlu tepelerle sıralanmış bu yeşil arazinin altı, üst üste sıralanmış m...

Vakti ile İstanbulun en namlı mesirelerinden biri idi. Hıdrellezin ilk haftasından itibaren büyük şehrin halkı cuma günleri akın akın buraya gelir ve adına şimdi piknik dedikleri kır âlemleri yapardı (B.: Çırpıcı). Çırpıcı Çayırında akan derenin üzerin...

Ruscuk âyanı Alemdar Mustafa Paşa ile onun etrâfında toplandıkları için Ruscuk Yârânı adını almış olan Üçüncü Sultan Selim tarafdârı devlet adamlarının bir hükûmet darbesi ile Sultan Selimi tekrar tahta oturtmaya karar verdikten sonra, Alemdar ile Rume...

Batı türkçesinde gaayet hafif sesleri ifâde eder bir kelime (Türk Lugatı); ince, nâzik bir şeyin, kuru bir dalın, çubuğun kırılır iken çıkardığı ses. Meselâ İstanbul ağzında kesin, derin sessizlik karşılığı olarak: “Çıt yok...” denir. Yine İstanbul ağz...

Yaşlı fakat ateşli ve paralı dul kadınlar, kocadan yana dengini, küffünü bulamamış, oyna tâzeler, ırz ehli görünür, saman altında su yürütür yosmalar, âşifteler, yazın bilhassa cumâdan gayri tâtil günlerinde arabalarla Çırpıcı Çayırına giderler, ya ken...

Anadolu halkı ve aslı Anadoludan gelmiş bir kısım İstanbullular tarafından Rumeli türklerine hakaaret yollu takılmış isim, “türk zeyninde çingene” mânâsındadır. Tâzerû civan ger olursak çıtak Çengelistan olur kuştüyü yatak Galatalı Hüseyin Kıl kadar...

1934 Belediye Şehir Rehberinde Fatih Kazasının Şehremini nâhiyesinde İbrahim Çavuş ve Denizabdal mahallesinde bir sokakdır; İbharim Çavuş Mahallesinde İbrahim Çavuş Sokağı ile Denizabdal Mahallesinde Haçamatçı Sokağı arasında uzanır; bu iki mahalle ara...

İstanbulun eski yangın tulumbacıları ağzında bir deyim; Ömrü tulumbacılar arasında geçmiş Üsküdarlı halk şâiri büyük dostumuz rahmetli Vâsıf Hiç (Vâsıf Hoca) şöyle anlatıyor: “İki sandık arasında kanlı kavgalara, hattâ cinâyetlere kadar yol açan rekaab...

Kadıköy ilçesinde Kızıltoprakta Çiftehavuzlar semtinin sokaklarından; Hacımehmed sokağı ile Caddebostanı Caddesi arasında uzanır; Cemilpaşa Sokağı, Hazırcevab Sokağı, Tütüncü Mehmed Efendi Sokağı ve iki isimsiz sokak ile kavuşakları vardır (1934 Beledi...

Zamanımızda pek yapılmıyor; bir çeşid lokum şekerinin adı, içine fıstık konmaz, dâima sâde ve gül kokulu olurdu, gaayet küçük doğranır, kesilir ve iki seferde pişirildiği için elâstikiyeti çok sert olurdu, dişlenir ise öylesine yapışır ki dişler kenedl...

Anadolu yakasında Göztepe’nin güneyinde bir semt; Marmara Denizi, Fener bağçesi, Selâmi Çeşmesi, Göztepe ve Caddebostanı ile çevrilmişdir, 1950 yılına kadar, geniş bağçelerinin içinde zarif köşkleri ile (Cemil Paşa Köşkü, Hacıbekirzâde Köşkü gibi) kiba...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Boğaziçinin Rumeli yakasında Ortaköy’ün sokaklarından; bu köyü ortasından ikiye ayıran Ortaköy Deresinin batısında ve köyün gerilerine doğru bir yerdedir; Çevirmeci Sokağı ile Hercaâi Sokağı arasında uzanır, Salkım So...

Eski türk hat sanatında (yazı, kaligrafi sanatında) aynalı (müsenna) yazılmış “çifte hû” bilhassa bâzı camilerin, çeşmelerin ve kabir taşlarının üzerinde tezyini motif olarak kullanılmışdır (B.: Aynalı Yazı; Çifte Vav).

Sur dışında Davudpaşa ile Maltepe arasında bir mevkiin adı; aşağıdaki satırları o havâliyi çok iyi tanıyan Osman Cemal Kaygılının “Çingeneler” isimli romanından alıyoruz: “...Davudpaşa ile Maltepe arasındaki Çiftehavuzları geçip de Ayvalıdereye yaklaşd...

1394 Belediye Şehir Rehberine göre Boğaziçi’nin Rumeli yakasında Yeniköy’ün sokaklarından; köyün güney kısmında ve geride, kırlık tarafındadır (Pafta 22); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (haziran, 1964).

Geçen asır ortalarında İstanbulda dört büyük oyuncu kolundan (B.: Oyuncu Kolları) birinin adı; kol başının adı Kambur Mehmed Ağa idi (B.: Mehmed Ağa, Kambur); diğer dört kolun isimleri şunlardır: Süpürge Kolu, Han Kolu, Zuhûrî Kolu.

1958 senesinde Beyoğlu paviyon ve barlarında kız kılık kıyâfeti altında oryantal danslar yaparak o âlemlerin müdavimleri arasında Çilergül takma adı ile şöhret bulmuş, oyunculuk hüneri ile gaayetle rağbet görmüş 18 yaşında mürâhik bir delikanlıdır; ası...

Zamanımızda Küçük Çamlıca denilen Bulgurlu Dağının doğu yamacının üst kısmında tahminen 6.5x3 metro eb’adında ve tavan yüksekliği de ancak 2 metro olan ve üstü kiremit döşeli bir çatı ile kapatılmış kâgir bir odacıkdan ibâret olup, on yedinci asrın büy...

Karagümrük’de Beyceğiz mahallesi sokaklarından; Beyceğiz Caddesi ile Mehmed Ağa Hamamı Sokağı ve Çulhalar Sokağı arasında uzanır; bu son iki sokakla Mehmedağa Camii önünde bir üç yol ağzı teşkil eder. Beyceğiz Mahallesinden gelindiğine göre ikişer üçer...

Meşhur meyva; hem lezzeti, hem de güzel baygın kokusu ve tatlı penbe rengi ile bu meyvanın en nefisleri asırlar boylunca İstanbul civârında, Boğaziçinde, Boğazın da bilhassa rumeli yakasında İstinye ile Arnavutköyü sırtlarında yetişdirilmişdir (B.: Arn...

Kumkapuda Çadırcı Ahmed Çelebi Mahallesindedir; Gedikpaşa Caddesi ile Balipaşa yokuşu arasında uzanır; bir araba geçecek genişlikde, kabataş döşeli bir yoldur, üçer katlı kâgir evler arasından geçer, bir doğramacı dükkânı vardır, kapu numaraları 1-27 v...