1963 yılında Şehremininde Silivrikapusu Cadddesinde içinde dokuma atölyelerinin bulunduğu Dokur Handa kaatilin îfâdesine göre nâmus intikamı yolunda işlenmiş bir cinâyetdir; çalışdığı atölye-bekâr odasında yatıp kalkan ve hemşehrisi 23 yaşındaki Yaşar ...

“Dokumak; garb türkcesinde, iplikleri birbiri arasından geçirip, sıkıştırmak, örmek, nescetmek; bez, hasır, ağ, kumaş dokumak” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lugatı). Türk İstanbulda dokumacılık daha XVI. asır sonlarında çok önemli yer almışdır; ev tezgâhl...

“1873 de İstanbulda çıkmaya başlamış bir dergi, her türlü faydalı bilgilere ve edebî yazılara yer veren Dolab’ın sâhibi olarak derginin kapağında “T” (te) harfi var ise de çıkaranın ilk Türk gazetecilerinden ve Cerîdei Havâdis Gazetesi yazarlarından Hâ...

“1 — Bir mihver üzerinde dönen çark; 2 — Büyük bostan kuyularından su çekmek için kurulan ve bir hayvan koşularak döndürülen çarklar, Bostan Dolabı, Sakız Dolabı; 3 — Odalarda duvarın içinde raflarla bölünmüş, kanatlarla kapanır açılır höcreler, boşluk...

Büyük bostan kuyularından su çekmek için kurulan ve bir beygir koşularak çevrilen dolabların hurda teferruâtı ile tarifi bu ansiklopedinin konusu dışındadır. Bostan dolablarına koşulan beygirler, dolab çarklarını çevirirken saatlerce, bir mihver etra...

XVII. asır ortalarına kadar İstanbulun büyük çarşı hamamlarının su ihtiyacının bir kısmı, hamamların yanı başında kazılan büyük kuyulardan karşılanır, ve bu kuyulardan su bir beygir koşulu dolablarla çekilirdi; her ikisi de Mimar Sinan yapısı Haseki Bo...

Kalender meşreb şâirler tarafınadn “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında dokumacı civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış ve “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyana manzum mecmuada dokumacı civanı şu üç be...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatih Kazâsının merkez nâhiyesinin Sofular Mahallesi yollarından; Kıztaşının bulunduğu meydancık ile Horhor Caddesi arasında uzanır (1934 B. Ş. R. Pafta 6/77); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu te...

Sultan Abdülmecidin anası Bezmiâlem Vâlide Sultanın hayır eseridir. Kabataş ile Beşiktaş arasında deniz kenarında, Dolmabağçe Sarayının saat kulesi tarafındaki büyük avlu kapusunun karşısında olub halk tarafından yapıldığı zamandanberi yerinin adına ni...

1963 ve 1965 yıllarının mart ayında İstanbula gelmiş ve Kervansarayda (B.: Kervansaray) temsiller vermiş fransız Caroussel (Karusel) Revüsünün en gözde artistlerinden “kız erkek” bir delikanlı; Fransada ve Avrupanın diğer bâzı memleketlerinde benzerler...

Liman ağzında Kabataş ile Beşiktaş arasında ve deniz kenarında meşhur semt ki Osmanlı pâdişahların burada inşâ edilmiş son kışlık dâimi ikaametgâhlar büyük sâhilsaray da semte nisbetle Dolmabağçe adını taşır. Burası eskiden bir koy iken on yedinci asrı...

Galatayı (Karaköyü) Yukarı Boğaza bağlayan yalı boyu uzun ana caddenin Dolmabağçe semtinden geçen parçasının, adı; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beşiktaşın Vişnezâde Mahallesi sınırı içindedir. Dolmabağçe Camii ve Midhatpaşa Stadyumu (Dolmabağçe S...

İstanbul mutfağında yapıla gelmiş dolma çeşidleri şunlardır : Zeytin yağlı asma yaprağı dolması Sağ yağlı asma yaprağı dolması Sağ yağlı pazı yaprağı dolması Zeytin yağlı pırasa dolması Zeytin yağlı lahana dolması Sağ yağlı lahana dolması Sağ yağlı ka...

Zamanımızda mevcud değildir, Dolmabağçe Camiinin karşısında idi; hâlen mevcud, ve bu satırların yazıldığı sırada (ekim 1966) içi yeniden tanzim edilmekde olan Hacı Emin Ağa Sebiline bitişik idi; Hadikatül Cevâmi şu mâlûmâtı veriyor : “Bânisi Çakır Dede...

Bir tenvir vâsıtası olan havagazı 1812 de İngilterede keşfedilmiş olup bu keşfin memleketimize girmesi Sultan Abdülmecid devrine rastlar; bu pâdişah Dolmabağçe Sarayını yapdırtdığı zaman sarayın havagazı ile ışıklandırılması için saray yakınında bir de...

Dolmabağçe Sarayının Dolmabağçe Camii tarafındaki yan kapusu önünde 1860-1863 arasında inşâ edilmişdir; kuvvetle tahmin ediyoruz ki mimarı, o devrin hassa mimarlığını yapmış olan Balyanlardan Sarkis Bey Balyandır. 27 metre yükseklikde dört katlı ve dör...

Hâneberduş pırpırılar argosunda : 1 — Yalan; 2 — Hile, iskambil kâğıdları ile kumar oynanır iken kâğıd destesinin, karıp dağıtan tarafından o elde kendisinin kazanmasını sağlayacak şekilde istif edilmesi; 3 — Gaayet dolgun sarılmış esrarlı sigara. Bibl...

Vücudu belden aşağı topuklara kadar örten, ve bacaklar için iki paçası bulunan, ve ten üstüne giyilen bir iç çamaşırı; tasrih ile “iç donu”, ayrıca “tuman” da denilir (Türk Lugatı). Erkek ve kadın iç donlarının kresimi ayrı ayrı olmuşdur. Erkek iç donl...

Simsarlığını yapdığı beş kız ile birlikde memleket memleket dolaşan, bu arada Türkiyeye ve bilhassa İstanbula sık sık gelen kızları ile birlikde gece kulübleri sahnelerinde soyunan, çıplak erkek vücûdu teşhir eden, göbek dansları yapan, kadın cilveleri...

Osmanlı Vak’anüvisleri yaman katı kışları vekaayinâmelerine kaydederlerken bâzan İstanbulda denizin, öncelikle iç liman Haliç’in ve akıntısı olmasına rağmen Boğazın donduğunu da yazmışlardır. Hicrî 1030 Kışındaki Don — “Rebiülevvelin başında onaltısına...

1878 de bir kanlı vakadır ki emsâli çok görülmüş cinâyetlerdendir; aşağıdaki satırları Sabah Gazetesinden alıyoruz : “Galatada Domuz Sokağında meyhâneci Kara Yaninin çırağı şâbı emred Pandeli meygede kapusu önünde dururken kendisine harf endazlıkda bul...

“Çin Tamanı” eski bir süs motifinin adıdır; M. Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli eserinde şu mâlûmâtı veriyor: “Taman, çinlilerle japonlarda Buddanın timsâli sayılan bir remizdir. İkisi altda biri üstde olmak üzere üç inci dâne...

Son zamanlarda bilhassa İstanbulda, sonra Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerimizde garib bir kibarlık budalalığı dilimizdeki bâzı kelimeleri her neden ise çirkin ve lâübâli bulmuş, yerlerine yeni isimler kullanılmaya başlanmışdır, bu arada “don”, “iç do...

“1 — Umûma âid bir sevincin ilânı için şehirlerin kandiller ve bayraklar ve sâir şâşaalı, satafatlı şeylerle süslenmesi, ve top ve tüfenk ve fişekler atılarak türlü eğlencelerin yapılması; şehrâyin, şenlik, donanma gecesi; 2 — Harb gemilerinin bir arad...

Galatada meyhâneleri ile meşhur bir sokak kadimden beri bu adı taşıya gelmişdi, 1934 Belediye Şehri Rehberinde adı “Haraccı Ali Sokağı” na çevrildi Adı geçen rehberde Pafta 15/129; son istimlâklerde bu sokak ile Voyvoda Caddesi arasındaki ada kaldırılm...