Fâtih Sultan Mehmed devri eserlerinden; Saraçhânebaşından Fâtihe doğru giderken, ana cadde üzerinde sol koldadır; Hadikatül Cevâmi şu mâlûmâtı veriyor: “Bânisi Şemseddin Habib (aslında Ahmed) Efendidir, kabri mihrab duvarı önündedir. Mescidin altında z...

Zamanımızda sayıları pek çok kaybolmuş kızlardan biri; yoksulluk bir lüksün çatışmasından doğmuş bir yangın bir toplum krizinin olaylarındandır, ya bir câninin pençesinde yahud fuhuş girdabında kapanır; ve hiç şüphesizdir ki bu gibi vak’alarda her iki ...

Gazeteci, hukukcu, politika adamı; 1911 de İstanbulda doğdu; babasının adı Ragıp, annesinin adı Pakizedir; 1933 de Galatasaray Lisesini bitirdi, 1937 de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden diploma aldı. Doğu Gazetesinde fıkra yazarlığı ve yazı iş...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında dülger civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış “Hûbanâmei Nevedâ” isimli manzum mecmuada dülger civanı şu beyitlerle övülmüşdür...

Onaltıncı asırda yaşamış ve güzelliği ile İstanbulun şöhretlerinden olmuş bir delikanlı; asrın büyük şâirlerinden Taşlıcalı Yahya Bey tarafından meşhur “Şehrengiz”inde şu beyitlerle övülmüşdür: Birisi Dülgeroğlu şûhi âlem Binâyi hüsn anınla oldu muhke...

“Fatihde (Dülgeroğlu Camii) yanındadır. H. 1195 (1780) de yapılmışdır. Üçüzlü mermer aynataşlarından ortadakinin kemerinin üst tarafındaki mermer levhada nefis bir besmelei şerif oyuludur. Çeşme hâlen muattaldır ve az bir himmetle ihyâ edilebilir” (İbr...

Geçen asır sonlarında Balatın yedi meşhur gedikli meyhânesinden biri; yerinin Balatın neresinde olduğu tesbit edilemedi (B.: Meyhâne).

Geniş hukukî bilgisi ile tanınmış avukat; 1893 de İstanbulda doğdu, İkinci Sultan Abdülhamid devrinde vâliliklerde bulunmuş Çemişkezekli Hüseyin Fikri Paşanın torunu, millî romanları ile zamanın edebi şöhretlerinden Mehmed Münci Beyin oğlu, İkinci Meşr...

1961 senesinde Nişantaşı civârında on kadar zengin evi ve apartımanı soymuş ve girdiği yerlerden 100,000 liraya yakın kıymet taşıyan eşya kaldırmış bir hırsız; bu vak’aların faali olduğu 1961 yılında otuz yaşlarında, eli ayağı düzgün ve kaşı gözü yerin...

Zamanımızda sâdece rakı denilen ve üzümden çekilen alkollü ve anasonlu içkinin yakın geçmişe kadar adı; anason yerine sakız katılan ve “Mastika” denilen rakı çeşidinden ayırd etmekiçin “düz”, “düz rakı” denilirdi; zamanımızda rakı îmâli devlet inhisârı...

Kendisini yakarak intihar etmiş 32 - 33 yaşında Tarsuslu bahtsız güzel bir kadın; İstanbulda benzeri gaayetle ender görülür bu fecî vak’a 1966 yılı şubatının beşinci günü Caddebostanda Toprakyol Sokağında bir apartımanın bir dâiresinde gün ortasında ge...

İstanbul ağzı deyim: “daracık, kısacık ve bâzan modası geçmiş şeyler giyerek bir acâib kılık kıyâfet alan kadın veya kız” hakkında kullanılır; misal: Bir ana mini etek yapdırmış kızına çıkışır: — Ben moda falan bilmem, seni böyle Dütdürü Leylâ sokağa ç...

1936 Belediye Şehir Rehberine göre Heybeli Adanın yollarından; adanın iskele bölgesi yalı boyundadır; bir başı Ayyıldız Caddesi üzerindedir, öbür başı Uluğ Bey, Heybeli Meydanı ve Orhan sokaklarının teşkil ettiği bir dört yol ağzındadır (1934 B.Ş.R. Pa...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beyoğlunun Taksim Nâhiyesinin Yenişehir Mahallesi sokaklarından, Gülleci Sokağı ile Çakmak Sokağı arasında bir aralık sokakdır, Koçyiğit Sokağı ile dört yol ağzı aparak kesişir (1934 B. Ş. R. Pafta 19/181); yerine gid...

Halk ağzı argo: “Ansızın gelmek, beklenmediği yere gitmek”; misal: Bir hâneberduş anlatır: “Dün gece benim kokorozlu şıkırdımı aldım, istim de var, Çatladıkapudaki kayalarda denize karşı efkâr dağıtayım dedim, senin Çamur düşdü, üstelik bulut, benimkin...

On dokuzuncu asır başında, Ermenilerin Amira dedikleri zenginlerden bir ermeni sarraf âilesidir; ticaret âlemindeki şöhretinden başka katolik mezhebinin Ermeniler arasında yayıldığı sıralarda bu mezhebi kabul edenlerin başında bulunmakla meşhurdurlar. ...

Ünlü Amerikan kadın havacısı; 1898 de Kansas’da Atchison kasabasında; bir genç kız iken pilot olmak isteğine âilesi izin vermediğinden uçuş dersleri almak için kürklü paltosunu satmak zorunda kalmıştı; uçuş izni aldıktan sonra havacılık âlemine kendisi...

Eski usul makijayda kadınların yüzlerine sürdükleri beyaz ve kırmızı boyalar karşılığı kullanılmış bir isimdir; ayrı ayrı olarak da beyaz boyaya “aklık”, kırmızı boyaya “allık”, yüz boyamada hüner ve zevk sâhibi olup kibar hanımlara o yolda hizmet eden...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kadıköy Kazâsının merkez nâhiyesinin Rıhtım ve Yeldeğirmeni semtleri sokaklarından; adı geçen rehberin 29 numaralı paftasında Kadıköy - Haydarpaşa Rıhtım Caddesi ile bir yarma içinden geçen demiryolu boyu arasında uza...

Boğaziçinde Arnavudköyünün sokaklarından; köyün üst kısmında, sırtda, Sekbanlar Sokağı ile Beyazgül Sokağı arasında uzanır, Dubaracı Sokağı ile kavuşağı vardır. 1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 21/2). Sekbanlar Sokağı tarafından gelindiğine göre kaba...

Yukarı Boğazın Rumeli yakasında Büyükdere köyünün sokaklarından; köyün kuzey doğusunda, ana sâhil yolu olan Çayırbaşı Caddesi ile deniz kıyısı arasında bir aralık sokakdır (1934 B. Ş. R. Pafta 23/Büyükdere). Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sırad...

“Düztaban; ayak tabanının oyuk, muakkar (köprülü) olmayıp düz olanı” (Kaamusu Türkî); ayak tabanının düz oluşu kadimden beri sâhibi için özür bilinmiş, hattâ “düz taban” halk ağzı deyim “Uğursuz adam” anlamında kullanılır; meselâ yolculuklarda türlü ak...

Hâneberduş pırpırlar argosunda cimâ, livâta, mücâmaa; “Teskini şehvet etmek” (H. Kâzım, Büyük Türk Lugatı).

Geçen asır sonlarında Kumkapunun namlı gedikli meyhânelerinden, sâdece adı tesbit edilebildi. Bibl. : Mehmed Tevfik, Meyhâne.