Vak’nüvis Şânîzâde Atâullah Efendinin kaydına göre hicrî 1233 recebinde (M.: Mayıs 1818) İstanbulda büyük heyecan uyandırmış bir vak’adır; bir gece Fâtih semtinde oturan bir ebenin kapusu çalınır, medreseli kılık ve kıyâfetinde iki kişi: “Şu civarda do...

“Farsca bulut anlamında Ebr isminden gelir; bulutları andıran dalgalı, damarlı nakışlar, böyle nakışlarla boyanmış, bezenmiş kâğıt; Ebrulamak: Kağıdı damarlı, dalgalı olarak boyamak” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî). “Ebrî, Ebru”, süsleme, bilhassa kâğı...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre, Şişli nâhiyesinin Şişli Mahallesi sokaklarından, Halâskâr Gazi Caddesi ile Kevser Sokağı arasında uzanır, Samanyolu Sokağı ile dört yol ağzı yaparak kesişir, Âfitap Sokağı ve Kodaman Sokağı ile kavuşakları vardır (19...

Aksaray’da Sofularda Sülüklü Sokağında idi; Hammal Hayreddin Camii adı ile de anılırdı; Hadikatül Cevâmi şu mâlûmâtı veriyor: “Aksaray kürbindedir, bu Ebekadın Camiinin asıl bânisi Hammal Hayreddin Çelebi olub bu mescidin karşısındaki bir köşebaşında b...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fâtihin Fener nahiyesinin Atik Mustafa Paşa Mahallesi sokaklarından; Sakalar Yokuşu ile Pazarcık Sokağı arasında uzanır; Bekâr Odaları Sokağı, Yatağan Külhanı Sokağı, Şehid Muhtar Sokağı, Eğrikale Çıkmazı ile kavuşakl...

Ermeni asıllı bestekâr; 1882 de Üsküdarda Selâmsızda doğdu, babası Kapriyel Efendi de mûsiki ile meşgul idi, tanınmış hânendelerden Osep Kapriyelin ağabeyisidir. Asıl mesleği râhiblikdir; mûsiki ile uğraşır da hem babadan gelme görenek, hem de kiliseye...

Ebeliğin bir hekimlik kolu olmasından önce eski ebelerin gebe kadınları doğurtur iken oturtdukları iskemle, arkalıklı ve oturulan yerinin ortası delik bir iskemle idi; ebe kadınlar bir doğuma giderken iskemlelerini de götürürlerdi; gidecekleri bir kiba...

“Fatihde Bakkalzâde Camii karşısındadır; bânisi Şeyhülislâm Ebezâde Abdullah Efendidir. Çeşmenin ilk kitâbesinin târih beyti şudur: Lûlesi tarih içün dehre bırakdı velvele “Çeşmei ayni şifâdan gel gel iç mâi zülâl” 1138 (M. 1725 - 1726) “İkinci bir k...

On yedinci asır ulemasından, Sultan İbrahim ile Dördüncü Sultan Mehmedin şeyhül’islâmlarından; hicrî 1002 (M. 1593 - 1594) de İstanbulda doğdu, babası Şeyhül’islâm Mehmed Esad Efendi, onun babası da Şeyhül’islâm ve ünlü müverrih Hoca Sadeddin Efendidir...

Ebû Şeybet-il-Hudrî, eshâbı kirâmdan, arabların İstanbul muhasarası şühedâsından; kabri Ayvansarayda Toklu İbrahim Dede civarındadır; yanında yine sahâbeden Hamdullah-il-Ensârî yatmaktadır. Türbenin ilk binası Fâtih Sultan Mehmed tarafından yaptırılmış...

Kanunî Sultan Süleyman devri ulemasından, aslı İranlıdır; İstanbulda yerleşmiş, ilmiyle, fazliyle hürmet görmüş, bilhassa Sadrıâzam Semiz Ali Paşa tarafından himaye edilerek devlet hazinesinden yevmiye yüz akçe bağlanmıştı; o zamanlar için bu para şeyh...

Sahâbei Kiramdan, arabların İstanbul muhasarası şühedâsından, kabri İstanbulda Kaariye Camii civârındadır; Ayvansaraylı Hüseyin Efendinin Topkapı Sarayı Müzesinin hazîne kütübhânesinde bulunan mecmuasında şu malûmat veriliyor: “Kaariye Câmii demekle mâ...

“Dürdâ” da okunur; Sahâbei kirâmdan, arabların İstanbul muhasarası şühedâsından, İstanbulda biri Eyyubda, biri Üsküdarda bu isim ile iki makamdır. 1. Makam — Eyyubda Cezerî Kasımpaşa Mahallesinde Zal Mahmud Paşa Camii kurbindedir. İkinci Sultan Mahmud ...

Üsküdarlı Bandırmalızâde Ahmed Münib Efendinin 1307 (M. 1889 - 1890) de yayınlandığı Mecmuai Tekâyadaki kayda göre Edirnekapusu içinde Kaariye Câmii yakınında âyin günü cuma olan bir nakşî dergâhı idi; o tarihde şeyhliğinde de Ârif Efendi adında bir zâ...

Onsekizinci asır hattatlarından, aslı Ahıshalıdır; genç yaşında İstanbula gelmiş berber esnafından bir zat idi, yazıyı Hasırcılar İmamı Mustafa Efendiden öğrenmişdi. Seher vaktinde dükkânını açar, müşteri gelinceye kadar ve arada eli boş kaldıkca yazı ...

XVII. yüzyıl ortasında Fındıklıda İstanbulun en mâmur ve büyük bağçelerinden biri idi; Şeyhülislâm Ebû Said Efendinin milki olan bu bağçe için, o asırda İstanbula gelmiş Antoine Galland (B.: Galland, Antoine) “Güzel bir çeşmesi, portakal ağaçları, çiçe...

XVII. yüzyıl ortasında Tophâne ile Fındıklı arasında İstanbulun muhteşem binâlarından biri idi; ahşab bir binâ olduğu muhakkakdır; zamanımıza yalnız adı kalmışdır; civarında ve muhtemel ki hemen arkasında Ebû Said Efendi’nin bir de meşhur bağçesi vardı...

Eskiden ve yüz yıllar boyunca ezcâcılar “İspençiyar”, onların işledikleri yerlere, eczâhânelere de “İspençiyar Dükkânı” denilmişdir; bu isim dilimize “Speziale” kelimesinden alınmışdır. İstanbulda hekimler ve ispençiyar diye anılan eczacılar küçük dükk...

Büyük iş adamı, İstanbulda Eczâcıbaşı ilâç Fabrikası ile Eczâcıbaşı Seramik Fabrikasının kurucusu, Dr. Kimyager; 5 Ocak 1913 de İzmirde doğdu; Süleyman Ferid Eczâcıbaşı ile Safvet Hanımın en büyük oğludur. İzmir İtalyan İlk Okulunda (1924), İzmir Ameri...

Gazeteci, siyâset adamı; bu satırların yazıldığı sırada Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliği yapıyor idi; 1925 de İstanbulda doğdu; Kastamonu milletvekilliği yapmış Prof. Dr. Fahri Ecevit ile ressam Nazlı Ecevit’in oğludur. Mimar Kemal İlkokulund...

Tıb doktoru, Ankara Üniversitesinde Âlî Tıp Profesörlüğünde bulunmuş ve bir devre Kastamonu milletvekilliği yapmış seçkin bir ilim ve siyâset adamı; 1896 da İstanbulda doğdu, ulemâdan Kastamonulu Mustafa Şükrü Efendi ile İstanbullu İsmet Hanımın oğludu...

Kadın ressamlarımızdan bir İstanbul Hanımefendisi; 17 ocak 1901 de İstanbulda doğdu, Albay Mehmed Emin Bey ile Adeviye Hanımın kızıdır, Mehmed Emin Beyin babası ilk erkânıharblerden Salih Zeki Paşa ,Adeviya Hanımın babası da hünkâr yâverlerinden Ali Pa...

Ses san’atkârı; 1936 da Romanyada doğdu; 1938 de âilesi ile birlikde anavatana göçmen olarak geldi; musikiye on yaşında iken hususî dersler alarak çalışdı; Ahmed Midhat Efendinin torunu ve Muallim Nacinin kızı Nigâr Galib Hanımın talebesi oldu; feyzini...

“Kısım, parça, bölük anlamında cüzü’ün, cüz’ün cem’i” (Kaamûsu Türkî); İstanbulda halk ağzı deyim olarak son zamanlara kadar ciltlenmemiş kitab anlamında kullanılırdı; eski gazetelerde kitab îlânlarında çok rastlanır: “Merhum Ali Sâtı Efendinin tertip ...