1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kadıköyünün Yeldeğirmeni sokaklarından; Yurtdaş Sokağı ile Yeşilay Sokağı arasında bir aralık sokakdır (1934 B.Ş.R. Pafta 29/Yeldeğirmeni); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Temm...

“Bir terkîbi kimyevî ile vücuda gelip parlama hassasını hâiz olan şey” (Kaamusu Türkî). İstanbulda halk ağzı deyim olarak ilk çıktığı zamanlar kibrit karşılığı olarak kullanılmışdır.

Hicrî 1297 (milâdî 1879 - 1880) de Drağmanda Kaya Bostanı diye anılan meşhur bostanda bir şehbaz mürâhik arnavud yanaşma idi ki güzelliği İstanbulun külhânî meşreb şâirleri ve kalender rindleri arasında şöhret olmuşdu; beyaz abadan kesilmiş arnavud esv...

Geçen asır sonlarında yaşamış, yirmi yaşına kadar ilk gençliği uygunsuz şehir eşkiyâsı pençesinde hayli fırtınalı ve sefîlâne geçdikden sonra Galatada Kapuiçi Hamamında dellâkliğe kadar düşmüş iken, Türk sahnesinin büyük şöhretlerinden Abdi (Abdürrezza...

1890-1900 arasında Fenerbağçesi, Kızıltoprak, Feneryolu taraflarında güzelliği dillere destan olmuş Rumeli muhacirlerinden bir delikanlı; devrin pâdişahı İkinci Sultan Abdülhamidin şehzâdelerinden çapkınlığı ile meşhur Abdülkaadir Efendinin arabacısı i...

Geçen asır sonlarında yaşamış güzelliği ile meşhur bir delikanlı; o devrin kalender şâirlerinden Nebil Kaptan bu gençin şânında ,adını veren üç maamma ve biri şöhreti üzerine, diğeri de ilk defa olarak Beyoğlunda bir fotoğrafhânede resmini çıkartması d...

Ayak takımından bir delikanlı olub bir macerâsı Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzi tarafından şöyle tesbit edilmişdir: “1307 ile 1308 arasında idi (1889 - 1890) Rumeli muhâcirlerinden Deliormanlı Edhem nâmında tâze civan gerçi yalın ayağı yarım pabuçlu gaa...

Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin evrâkı metrûkesi arasında bulunmuş notlara göre Başıbüyük (Dâver Baba) Bektâşi Tekkesi canlarından bir genç, 1315 (M. 1897 - 1898) de bilinmeyen bir sebebden henüz ondokuz yaşında iken kendisini tekkenin önündeki bir c...

İstanbul Vâlisi ve Belediye reisi merhum Doktor Lütfi Kırdarın bu şehre yadigârı olmuş eserlerinden biridir, 19 ağustos 1945 pazar günü Tevfik Fikretin Rumelihisarında “Aşiyan” adı ile meşhur evinde açılmışdır, “Âşiyan Müzesi” adı ile de anılır (B.: Âş...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eyyubun Üçşehitler ve Râmi Cuma mahalleleri arasında bir hudud yoldur, yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (temmuz 1967). Üzerinde aynı ad taşıyan bir çıkmaz sokak vardır (1934 B. Ş...

Eski külhan beyleri argosunda hamam peştemalı (B.: Külhan Beyleri).

1914 de 101 yaşında olarak vefat etmiş Fındıklı İskelesi kayıkcılar kâhyası, elli yıldan fazla da aynı iskelede bir kayıkcı kahvehânesini işletmişdir. İstanbula gençliğinde kalyoncu olarak gelmiş, Nâvekibahrî Firkateyninde nefer iken Sinop baskını fâci...

Geçen asır sonları ile asrımız başında yaşamış ünlü bir bestekâr; hicrî 1277 (M. 1860 - 1861) de İstanbulda Fatihde Hoca Hayreddin Mahallesinde doğdu; kadılıklarda bulunmuş Hakkı Efendi adında bir zâtin oğludur. Mustafa Rona “50 yıllık Türk Musikisi” i...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kadıköyü kazâsının Kızıltoprak ve Erenköyü nâhiyeleri arasında sınır yoldur; Caddebostan İskelesi civârında Marmara Denizi kıyısından geriye, Sahrâyı Cedide kadar uzanır uzun bir yoldur. Bağdad Caddesi ile dört yol ağ...

Geçen asırda yaşamış seçkin ulemâdan, dersiam ve huzur dersleri muhâtab hocalarından (B.: Huzur Dersi, Dersiam, cild 8, sayfa 4490; Cami Dersleri, cild 6, sayfa 3356). Huzur dersleri mukarrirlerinden Uşşâki Mehmed Nasuf Efendi’nin büyük oğludur, 1264 (...

“(Tarikat erbâbının giydiği) dört dilimli bir tâc. Edebiyatımızda Tâcı Edhem diye bir tâbir vardır ki istiğnâyı, (dünyâ nîmetlerine kıymet vermemeyi) temsil eder; İbrahim Edhemin tâcu tahtını terk etmesinden kinâyedir” (M. Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih D...

Geçen asır oratlarında yaşamış Meclisi Vâlâ kâtiblerinden bir delikanlı, hicrî 1264, milâdî 1848 de yirmi iki yaşında iken teverrüm ederek ölmüşdür. Devrin şairlerinden Fatin ölümüne şu tarih manzûmesini yazmışdır: Hayf kim yirmi iki yaşında bir sâhi...

Birinci Cihan Harbinde Çanakkalede batan Barbaros Zırhlısı şehidlerinden bir bahriye zâbiti (B.: Barbaros Zırhlısı, Cild 4, sayfa 2113); hâl tercemesi bulunamadı, İstanbullu diğer şühedâ gibi adı bu şehir kütüğüne vesîlei rahmet olmak üzere kaydedildi....

Onsekizinci asırda yaşamış nakşî şeyhlerinden ve hattat; güzel yazı sanatını Emirefendizâde Halim Efendiden öğrenmişdi. Odabaşı Çarşısı semtinde otururdu, Kocamustafapaşa Camiinin de imamı idi. Hacca gidip geldikden sonra Odabaşı Camii İmamı ve Mahmud ...

Geçen asır sonlarında yaşamış namlı damacılardan; bir rivâyete göre attar, bir rivâyete göre de berber idi; damacılar arasında “Kedi Meridveni” diye isimlendirilmiş bir açmazı vardır; hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi. Bibl.: Dama Risâlesi

1866 ile 1867 arasında bu köyün zenginlerinden İbrâhim Edhem Efendinin kızı Adevye Hanım tarafından zevci Şeyh Ahmed için yaptırılmış idi; âyin gününe nisbetle bir Cuma tekkesi idi; kapusunun üstündeki manzum târih kitâbesi şudur: Duhteri muhsine evsâ...

Bânisine nisbetle hacı Ömer Camii diye de anılır; Beylerbeyi istikaametinde yürünür iken Çengelköyü Caddesinin sağ tarafında Kaynana sokağındadır; Hadikatül Cevâmi şu mâlûmatı veriyor: “Bânisi Elhac Ömer Efendi nâm bir sâhibi hayır olup merkadide orada...

Bilhassa Devlete karşı isyan edip şakavete başlıyan, zulüm ve hunharlıklariyle nam alıp da diri olarak ele geçenler hakkında verilen en ağır işkence ile idam cezalarından biri Çengele vurmaktı. İstanbul’da Odunkapısı iskelesi civarında bulunan Çengel, ...

Boğaziçinin Anadolu yakasında Üsküdardan Beykoza kadar uzanan ana yolun Çengelköyünden geçen parçasının adı, Beylerbeyi tarafında Yalıboyu Caddesi ile Vaniköyü tarafında Kuleli Caddesi arasındadır (Bu ana yolun Üsküdardan Beykoza kadar parça parça taşı...

İstanbul’un büyük sinemalarından biri idi, Sultanahmed ile Bayazıd arasında uzanan Yeniçeriler Caddesi üzerinde Çenberlitaş mevkiinde bu isimle anılan meşhur târihî sütunun tam karşısında Osman Bey Matbaası diye anılan büyük Hanın içinde idi ve cadde d...