İstanbulun bâzı semtlerinde, bağçesinde yahud önünde bulunan bir veya birkaç ulu çınara nisbetle “Çınarlatı” adı ile şöhret olmuş kahvehâneler vardır; yaz ve kış açıkdırlar, kış müşterileri, müdâvimleri semt halkıdır, yazın ise İstanbulun her tarafında...

İki nüshası 27 Eylûl 1941 cumartesi günü intişar etmiş fikir ve sanat mecmuası; bizde maalesef uzun ömürlü olmayan yüksek seviyeli, şahsiyetli mecmualardan biri; sâhibi ve neşriyat müdürü seçkin edebiyat muallimi ve seçkin şâir Orhan Seyfi Orhon (B.: O...

Yüksek orman mühendisi; profesör, doktor, iş adamı, tüccar; 1900 da İstanbul’da doğdu, Emn Âlî Bey ile Seniha Hanımın oğludur; Kadıköy Orta Mektebinde ve Orman Fakültesi Âlîsinde okudu; bu yüksek okuldan 1917 de diploma alarak tahsilini tamamlamak üzer...

Gazeteci; 1919 da İsparta’da doğdu; babasının adı Hikmet, annesinin adı Nuriye’dir; bu satırların yazıldığı sırada Milliyet Gazetesinde bulunuyordu; orta tahsilini Afiyon Lisesinde tamamladı, 1939 da Bursa Orman Fen Okulunu bitirdi ve 1942 yılında gaze...

Büyük Ada yollarından; Ada’nın İskele bölgesinde çınar Meydanı mevkii ile meydanımsı ve isimsiz bir beş yol ağzı arasında uzanır; Yeni Sokak, Kolbaşı Sokağı, Gündüz Sokak, Sakarya Caddesi, Yazıcı Sokağı, Gazi Mihal Sokağı, Yel Üfürdü Sokağı ile kavuşak...

Kızıl keklik postu, “cılgava” da denilir; eskiden İstanbulda esnaf ve âvâmın giydiği kürkler bu postdan ve âdi sayılır emsâli postlardan yapılırdı; sarayda da pâyeleri aşağı ağalar taltif edilecekleri zaman onlara bir çılgava kürk giydirilirdi. Külâhı...

Heybeli Ada sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre köyün göbeğinde, İsmet Paşa Caddesi ile Yalı Bülbülü Sokağı arasındadır (Pafta 33); yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (1964)

Ayvansarayda Ağalıçeşme sokağındadır; bu satırların yazıldığı sırada (mart 1947) yalnız mihrab duvarı kalmış bir harabeden ibâretti. Hadikatül Cevâmiin verdiği malûmata göre mescidin bânisi Üçüncü Sultan Ahmed’in Sadrıâzâmlarından Şehid Ali Paşadır. Ha...

İstanbul’un sayfiye yerlerinden Yeşilköy’de, deniz kenarında, yerli sermayeli, lüks bir oteldir. Eski ahşap Çınar Otelinin yıktırılmasıyla aynı yerde, 1955 senesinde, 5.000 metrekarelik bir sahada inşasına başlanılıp, 1958 senesinde tamamlanan Çınar Ot...

Hadikatül Cevâmi şu malûmâtı veriyor: “Hekimoğlu Ali Paa Camii kurbindedir, zaman ile harab olmuş, Sipâhî Ocağı çavuşlarından Hacı Müstedam Ağa yeniden binâ ettirerek minber koymuş ve onanisbetle Hacımüstedam Mescidi diye şöhret bulmuşdur. Camiin kapus...

Üsküdarda Çavuşderesindedir; Çavuşdere Caddesi ile Valdekâhyası Sokağı arasında merdivenli bir sokakdır; kapu numaları 1-9 ve 2-8 dir; sol başda sokağa adını veren tekke vebir kabir görülmektedir (kasım 1963). Hakkı GÖKTÜRK

Kınalı Ada sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre (pafta 34) gerideki tepe ile yalı boyu arasında uzanır, vapur iskelesinden çıkılıp sola yüründüğünde, sağ kolda üçüncü sokakdır; Serap, Köşlü, Narçiçeği, Kınalıbağı Sokakları ile dört yol ağz...

Boğaziçinde Çengölköyünün sokaklarından, Çengelköyü Caddesi ile eski Pazarkayığı İskelesi arasında uzanan bir aralık sokakdır; bozuk, kaba taş döşeli, bir araba geçecek genişlikde olub, yalı tarafı meydanımsı bir açıklığa çıkar; köyün burada bulunan ul...

Burgaz Adası sokaklarından; 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kışbağçesi Sokağı ile Burgaz Çarşı Caddesi (Yalıboyu) arasında uzanır. Göğdemir Sokağı ve iki isimsiz aralık sokakla kavuşakları vardır (Adı geçen rehberde pafta 34). Yerine vidilip şu satı...

Boğaziçi’nin Rumeli yakasında Kuruçeşme sokaklarından, köyün gerisindeki kırlıkdadır; Kuruçeşme Kireçhâne Sokağı ile Kırbaç Sokağı arasında uzanır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 21); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit ed...

Üsküdarda Çavuşderesinde bir şâbânî dergâhı idi; “Çamlıcada Mehmed Efendi Tekkesi” ismi ile de anılırdı; bir cuma tekkesi idi: Yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi.

“Çırağan, mumlarla, kandillerle yapılan gece donanması; eskiden bâzı vüzeâra ve selâtin lâle bağçelerinde ve çiçekler arasında mumlar yakılarak geceleri yapılan tenvîrât” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lûgatı). İstanda Boğaziçinde yalı kâşânelerin bağçeler...

Galatayı Rumelikavağına bağlayan Boğaziçinin Rumeli yakasının ana cadddesinin Beşiktaşdan geçen kısmının adı; o büyük sâhil yolunun “Dolmabağçe Caddesi” ve “Muallim Naci Caddesi” isimlerini taşıyan parçaları arasındadır, Beşiktaşı Ortaköye bağlayan uzu...

Geçen asrın ikinci yarısında İstanbul’da fotoğrafçılıkla geçim yoluna ilk atılanlar ermeniler olmuşdur (B.: Abdullah Biraderler; Gülmez Biraderler; Febüs), onları birkaç rum tâkib etmişdir. Bu güzel sanat, isimlerini tesbit edemediğimiz birkaç rum tara...

Katil de maktul de milyoner; 1964 yılı haziran ayında Beşiktaşda Çırağan Otelinin dördüncü katında Boğaza nâzır 407 numaralı lüks odada işlenmiş bir cinâyetdir ki hiçden büyük servetlere ancak karanlık yollardan ulaşıldığı sözünün hakikatini bütün çıpl...

“Çerağ, çırağ” dan bozma, aynı anlama kullanıldığı gibi (B.: Çırağ) halk ağzında tahsisen, çam ağacının yağlı ve sakızlı yerinin adı olmuşdur; sakızlı yağlı çamdan el el, yâhud çubuk çubuk kesilerek bir yeri ışıklandırmak için yakılan, ocak, soba tutuş...

Aslı farsca olan bu kelimenin fasih telâffuzu “Çerağ” dır; fakat konuşma dilinde ekseriya çırağ, kaba ağız ile de çırak denilir; mum, kandil, anlamındadır. Yazanı meçhûl güzel bir beyit: Şem’i ikbâlini târ eylemesün dirse felek Kişi yakdığı çerağ üst...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzeleri arasında Çıracı civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış “Hûbannâmei Nevedâ” adını taşıyan manzum mecmuada Çıracı Civanı şu beyitlerle övü...

1934 Belediye Şehir Rehberinde Galatada Tophâne Kemankeş Kara Mustafa Paşa Mahallesi sokaklarından, Kemankeş Caddesi ile Kılıç Ali Paşa Mescid Sokağı arasında uzanır (adı geçen rehberde pafta 15, no. 133). Yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradak...

Geçen asırda yaşamış, hayatı mutlak karanlık içinde namlı bir dama oyuncusu; Çıracıoğlu açmazı diye çok meşhur bir açmazı vardı. Bibl. :Dama Risâlesi.