Boğaziçinde Sarıyer sularının ve o kaynak başlarındaki mesîrelerin en şöhretlisi; (Sarıyerdeki diğer suların isimleri: Hünkâr Suyu, Kestâne Suyu, Şifâ Suyu, Gürcü Suyu, Fındık Suyu, Ayazma Suyu, Mâden Suyu. Bütün bu isimlere bakınız). Bu sular ve mesir...

Çırpıcı, Silivrikapı hâricinde ve Davudpaşa ile Bakırköy arasında, büyük şehrin artık tarihe karışmış bir mesiresi ve iş yeridir. Buraya giden ve 1934 tarihli Şehir Rehberinde “Çırpıcı Caddesi” adı ile gösterilen esas yolunun başlangıç noktası Topkapu ...

Fâtihin Çırçır semtini mahvetmiş bir ateş âfetidir; çoğu orta halli âile meskenleri olmak üzere 1500 binâ yanmış. Fâtih Camii dersiamlarından Konyalı Âtıf Efendi, binden fazla âileyi yuvasından külü üstünde bırakarak perişan etmiş bu yangın karşısındak...

Geçen asır sonlarına kadar kullanılmış küçük yelkenli gemilerden; hemen dâima tüccar malı yük taşırlar, bâzan yolcu da alırlardı; İstanbulda gayrı resmî ilk türk gazetesi “Tercemanı Ahval” in intişara başladığı 1860 yılında bizde deniz nakliyatı tamame...

Fâtih ilçesi merkez nâhiyesinin Sinanağa Mahallesi yollarından, Nevşehirli İbrahim Paşa Caddesi ile Haydar Caddesi arasında uzanır; bir başında Nevşehirli İbrahim Paşa Caddesi, Hattat İzzet Sokağı, Parmaklık Sokağı ile, öbür başında da Haydar Caddesi, ...

Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Zeyrek kurbindedir; bânisi şeyhülislâm Kadızâde Şemseddin Ahmed Efendidir, 988 (1580) de vefât etmiş olub Küçükkaramanda cadde üzerinde bir yere defnedilmişdir. Bu mescidin mahallesi yokdur.” Çırçır Mescidi o havâ...

Hâneberduş pırpılar argosunda “çirkin”; yalnız insanı kasdederek kullanılır; misâl: — Lâz Hasanın yeni dümbeleğini gördün mü? — Kırmızı kazaklı bir fırlama vardı yanında, eğer o ise, çırnık... Bu kelime hâneberduşlar argosuna gemici dilinden geçmiştir;...

Ra’fet Tevfik Beyin Üçüncü Galatasaray Resim Sergisinde teşhir edilmiş tablosu; zamanımızda kimin elinde, nerede olduğunu bilmiyoruz; 1911 yılındaki ateş âfetinin hazin sonu bir sanatkârın ifâdesi ile tesbit edilmiş bu tablo, İstanbul İtfaiye Müzesine ...

Fâtihde meşhur bir semt; Fâtih Sultan Mehmed külliyesinin kuzeyindeki sahâdır ki 1934 Belediye Şehir Rehberinde 6 numaralı paftada 94 numara ile gösterilmiş olan Sinan Ağa Mahallesinin yeridir. Zamanımızda halk ağzında bu semt adı kullanılmaz olmuşdur ...

Yıllarca bir fuhuş yatağı olmuş Beyoğlundaki bu sokağın günlük hayatındaki havasını gösteren aşağıdaki vak’aları 1888 ile 1890 arasındaki yevmî gazetelerin zâbıta sütunlarından derlenmisdir. * Sirkeci’de Bursa Otelinin garsonu 17 yaşındaki İstavri, ote...

1897 yılı temmuzunda işlenmiş benzerine pek ender rastlanır bir cinâyet, bir âile fâciasına bağlı kanlı bir vak’adır. Kaatil 17 yaşında Kız Yani diye mâruf uygunsuz, ahlâksız gürûhundan bir rum gencidir. Bir yıldanberi beraber yaşadığı Perikli adında 5...

Geçen asır sonlarında Beyoğlunun en namlı fuhuş yataklarından biri; 1934 Belediye şehir Rehberinde “Eski Çiçekçi Sokağı” ismi ile gösterilmiştir: İstiklâl Caddesi (Beyoğlu Caddei Kebiri) ile Yeniçarşı Caddesi arasında uzanır, Sen-t-antuvan (Saint Antoi...

Çocuklarda çiçek hastalığı ve bu öldürücü hastalığa karşı ilk defa Türkiyede bulunan çiçek aşısı bu ansiklopedinin konusu dışında kalır (B.: Telkihhâne). Aşı tatbiki mecbûriyetinden önce bu bulaşıcı hastalık İstanbulda geniş ölçüde çocuk telefatına seb...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fâtihin Fener kâzasının Hızırçavuş Mahallesi sokaklarından; Çorbacı Çeşmesi Sokağı ile Mürselpaşa Caddesi arasında uzanır; Çilingir Sokağı, Rifat Efendi Sokağı, Vodina Caddesi ile birer dört yol ağzı yaparak kesişir. ...

Geçen asır sonlarında yaşamış bir mûsevi hokkabaz - soytarı; Yasefin oğlu adındaki hokkabazın yardaklığından yetişmişdir. Ahmed Râsim “Muharrir bu ya...” adlı eserinde: “Benim Dârüşşefakada bulunduğum zamanlarda iki üç senede bir mektebde sünnet düğünü...

Köklü çiçek tohumu üzerine iş yapan çiçekçi bağçıvanlar ile çiçekçi esnâfı tarafından 1952 senesinde kurulmuşdur; üyesi binin üstünde olup bu satırların yazıldığı sırada dernek reisi otuz yıldanberi çiçekçilik yapan Bay Hüseyin Gülerler idi (temmuz, 19...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Üsküdarın sokaklarından; İhsaniye’dedir, Harem İskelesi Sokağı ile Şerif Bey Çeşmesi Sokağı arasında uzanır (Pafta 27); yerine gidilip şu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (haziran 1964).

Koca Mustafa Paşa Camii avlusunda ve Sünbül Efendi Türbesi ile Zincirli Servi Ağacı arasında demir parmaklıklı pek mükellef açık türbenin sâhibeleri pek muhterem, pek aziz iki arab kızı, Peygamberimizin torunu Kerbelâ şehidi hazreti Hüseyinin kızları F...

Eşine rastlanmamış bir çifte boşanma dâvâsıdır; 1964 yılı kasım ayında bir damad ile kayın pederi İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde ayni günde ayni hâkim önünde müteakiben iki celsede karılarını boşamışlardır. Aşağıdaki satırları 12 kasım tarihli H...

1934 Belediye Şehir Rehberinin alfabetik yol isimleri kısmında “Sokak” şehir haritasında da “Cadde” olarak gösterilmişdir (Pafta 24, 27, 28); Kumkapuda Çadırcı Ahmed Çelebi, Saraç İshak ve Muhsine Hâtun mahalleleri arasında sınır yokdur; Bâlî Paşa Yoku...

Kumkapusunda Çiftegelinler Caddesinde taş sandukaları geçen asır başlarında konmuş iki kabir bulunan bir açık türbenin, yatır makaamının adıdır; cadde üzerinde duvarında ikisi örülmüş biri açık üç pencere vardır ve bir pencerenin yanına konmuş mermer k...

Güzel bir yüzün herhangi bir yerinde karar büyüklükde bir ben, hüsün, cemal âşıkları indinde dâima makbul olmuşdur. On sekizinci asrın ilk yarısında Lâle Devrinde, esnafdan olsun kibardan olsun delikanlıların yüz tuvaletinden yanyan, yahud yüzün iki ye...

Bir kısmı erkeklere bir kısmı da kadınlara mahsus yapılmış büyük çarşı hamamları hakkında kullanıla gelmiş bir deyimdir, ekseriyâ: “Zeyrekde Hayreddin Paşanın çifte hamamı, yâhud Beşiktaşda Sinan Paşanın çifte hamamı, Fındıklıdaki Çifte hamam yanında, ...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Üsküdarın İcâdiye semti sokaklarından; Bülbüldere-Bağlarbaşı yolu (Üsküdar - Kısıklı tramvayının geçdiği cadde) ile İcâdiye Hamam Sokağı ve Tenekeci Musa Sokağı arasında uzanır uzunca bir yoldur; İcâdiye Hamam Sokağı ...