Dîvânıhümâyun tercümanlığı, Osmanlı İmparatorluğunun yabancı devletle münâsebetleri dolayısı ile çok önemli vazi idi; baş tercümanlık ise yüksek memuriyet idi; elçilerin Reisülküttab Efendi (dış işleri bakanı) ve Sadırâzam ile buluşub konuşmalarında, p...

Eminönü ilçesinin Alemdar bucağının Mimar Kemaleddin Mahallesi sokaklarından; Gedikpaşa Camii Sokağı ile Sucubâkî Sokağı arasında uzanır, tek dirsekli bir sokakdır (1934 Belediye Şehir Rehberi, Pafta 3/25). Gedikpaşa Camii Sokağı tarafından gelindiğine...

Arab asıllı Türk harfleri ile İstanbulda Divânı Hümâyun kaleminde doğmuş ve gelişmiş ve yüz yıllar boyunca kullanılmış bir yazıdır; “Celî Dîvânî” ve “Dîvânî Kırması” isimleri ile çeşidleri de vardır; Şemseddin Sâmi Bey Kaamûsu Türkide bu yazıyı : “Divâ...

Bir sakabaşının idâresinde XVI. yüzyıla kadar 12, sonra 35 nefer saray sakası idi; sakabaşıları ile birlikde Bâbüssaade Ağasının emrinde idiler (B.: Bâbüssaade Ağalığı, Bâbüssaade Ağası, cild 4, sayfa 1776); suyu gümüş güğümlerle taşıdıkları ve gümüş t...

On sekizinci asır ortalarında İstanbulda büyük şöhret sâhibi olmuş hamam dellâki bir delikanlı; anonim bir mecmuada kısa hal tercemesi şöyle tesbit edilmişdir : “Arnavuddur, Avlonyadan, Dizdar Mustafa Ağa zâde dirler servi serbülendi âzâde, ne eksik ne...

Ses sanatkârı, İstanbul Belediyesi Konservatuvarı İcrâ Heyeti üyesi; 1931 de mütevâzı bir âilenin kızı olarak Babaeskide doğdu, ilk tahsilini Kırklarelinde yapdı, ve daha ilk okul talebesi bir çocuk iken Türk mûsikisindeki kaabiliyeti âilesi ile mûhiti...

“Dize kadar olan kısa don, tuman” (Türk Lugatı). 1720 yılında İstanbulda ilk yangın tulumbacılığı teşkilâtı kuruldukdan sonra yangın tulumbacılarının giydikleri beyaz dimiden kısa don-pantalonlara dizlik adı verilmiş ve o tarihden bu yana bu isim yalnı...

Ses sanatkârı; 1928 de İskeçede doğdu, kunduracı esnafından Hâşim adında bir zâtın oğludur; ilk tahsilini memleketinde yapdı, ve muhâcir olarak ana Vatana gelen ebeveyni ile beraber İstanbulda yerleşdi; önce İstanbul Erkek Lisesinde, sonra Vefâ Lisesin...

Eminönü kazâsının Alemdar nâhiyesinde Binbirderek Mahallesindedir; Kâtibsinan Camii Sokağı ile Peykhâne Sokağı arasında uzanır, Dizdâriye Çeşmesi Sokağı ile dört yol ağzı yaparak kesişir, Dizdâriye Medresesi Sokağı ile de kavuşağı vardır (1934 Belediye...

Beşiktaş kazâsının merkez nâhiyesinin Türkali ve Abbasağa mahalleleri arasında sınır sokakdır; Nüzhetiye Caddesi ile Ihlamur Dere Sokağı arasında uzanır, Mısırlı bağçe Sokağı ile dört yol ağzı yaparak karışır, üzerine Keşkül çıkmazı adı ile bir çıkmaz ...

Rumeli hisarında Boğazkesen Kalesi dizdarlarının ikaametine mahsus mîrî yalı; XVII. yüz yıl ortasında Evliyâ Çelebi, bu yalıyı, Rumelihisarı köyünün yedi meşhur yalısından biri olarak kaydediyor (B.: Boğazkesen Kalesi, cild 6, sayfa 2910); 1826 dan son...

Kasımpaşa mescidlerinden; Hadikatül Cevâmı şu mâlûmâtı veriyor : “Bânîsi Dizdar Ahmed Beydir, merkadinin nerede olduğu bilinmiyor; bu mescidin hademei hayratı (imamı, müezzini, kenyyumu) hasbî hizmet ederler, maaşları yokdur, mescidin mahallesi de yokd...

Onsekizinci yüz yılın ilk yarısında yapılmışdır; Üsküdar çeşmelerinden önemli bir kısmını besleyen Fatma Sultan - İbrahim Paşa su yolunun Doğancılarda üç kola ayrıldığı taksim mahallidir. Bu maksem Üsküdarın diğer tarihi sularının şebekeleri üzerinde b...

İstanbulun eski tulumbacılık âleminde Üsküdarın namlı yangın tulumbası sandıklarından biri; yalın tabanını kaldırım taşından esirgemeyen Usküdarlı pırpırı, bıçkın oğlanlardan pek çok seçkin tulumbacı uşak yetişdirmiş bir sandık ve koğuşdur (B.: Tulumba...

Cumhuriyet Gazetesi sâhiblerinden, fıkra yazar; fıkra yazarları arasında görgüsü ve görüş ufku çok geniş, bir hakikatdır ki kolay yetişmeyecek, yeri doldurulamayacak humorist; taşkın zekâsı, nüktedanlığı ve hoş sohbeti ile yakınları, dostları tarafında...

Müteahhid, iş adamı; 1920 de İstanbulda doğdu, Dr. Albay Ali Doğançayın oğludur; Vefâ Lisesinde okumuş, 1941 de Harb Okulunu bitirmiş, general yaverliklerinde bulunmuş, 1954 de sihhî sebeblerle ve yüzbaşı rütbesi ile emekliye ayrılmışdır. Sivil hayata ...

Millî ve hususî sermâye ile kurulmuş büyük sigorta şirketlerimizden biridir. Son derecede ciddiyeti ile tanınmış bir müessesedir; sigortacılığın bütün kollarında halkında mutlak güvenini kazanmışdır. Resmî muamaleleri yerine getirildikden sonra İstanbu...

Nuruosmaniye Caddesi ile Türbedar Sokağı kavuşağı köşesinde iş hanı; 5 katlı 45 odalı beton bir han olup 1954-1955 yıllarında Fethi Doğançay tarafından yaptırılmışdır; yerinde, son sâhiblerinen Cevad Abbas Bey olmuş eski ve büyük bir konak vardı. 14 hi...

Üsküdarda bu ismi taşıyan meşhur semtin göbeği idi; zamanımızda parka tahvil edilmiş, meydan hüviyetini kaybetmiş bulunuyordu, ki Üsküdar ile Kadıköy arasındaki ana cadde (Doğancılar Caddesi) eski meydanın Kuzey-Batı kenarını teşkil eder, meydanın (Şim...

Üsküdarda bu ismi taşıyan semtde pâdişahlara mahsus bir saraydı; bizzat sefere çıkmayan pâdişahların, sefere çıkan orduyu şehir dışından uğurlaması kadim bir devlet an’anesi di; Ordu bir batı seferine çıkdığında Davudpaşa Sarayından, bir doğu seferine ...

İkinci Abdülhamid devri sonlarında Üsküdarın en namlı kahvehânesi idi; o semtde altı kadar kahvehâne vardı, hiç biri bu meydan kahvehânesi kadar şenlikli değildi, aslında bir han kahvehânesiydi, fakat karşısındaki bağçesinin ortasında ulu bir atkestâne...

Türk Tabâbetinin bir tarihçesi bu İstanbul Ansiklopedisinin konusu dışındadır; Büyük Türk İstanbul, fethinden zamanımıza kadar Türk hekimliğinin gelişdiği bir belde olmuşdur ve yüz yıllar boyunca İstanbulda büyük hekimler, tıb doktorları yaşamışdır, ki...