Istıranca Dağlarının kuzey eteklerinden doğar, aynı adı taşıyan köyün içinden Kilyos ile Kısırkaya arasında bir noktada Karadenize dökülür.

Sultan Abdülazizin tahtdan indirilmesinde Osmanlı Donanmasını, Donanmâyi Hümâyunun, Deniz Kuvvetleri Gemilerinin çok büyük hissesi olmuşdu; Haliçden kalkan zırhlılar Dolmabağçe Sarayı önüne gelmişler ve ağır silâhları ile pâdişaha karşı mümâyişli tehdi...

Umûma âid bir sevincin ilânı için şehirlerin kandillerle ve bayraklarla ve şair şâşaalı ve şatafatlı şeylerle süslenmesi yüz yıllar boyunca yapıla gelmiş, bu arada Osmanlı İmparatorluğunun taht şehri olan İstanbul üç gün üç gece, yedi gün yedi gece, on...

İstanbulun fethinden az sonra Osmanlı Tersânesi İstanbulda Kasımpaşada kurulmuş (B.: Tersâne; Kasımpaşa) ve devletin deniz kuvvetlerinin, donanmasının merkez üssü bu taht şehri olmuşdur. Önce çekdiriler (Kürekli gemiler), sonra kalyonlar (Yelkenli gemi...

Haliç asırlar boyunca Donanmâyı Hümâyunun da limanı olmuşdur. Halicin iki yakasını bağlayan ilk köprü hicrî 1252 (M. 1836-1837) yılında Galata tarafında Azeb kapusu ile İstanbul tarafında Unkapanı arasında yapıldı; Donanmâyi Hümâyunun yattığı Kasımpaşa...

Donanma Cemiyeti tarafından propaganda organı olarak çıkarılmış resimli edebî, tarihî ve fennî bir mecmuadır. Önce 17X25 eb’adında 80 sayfalık (6 formalık) kitab şeklinde ve aylık olarak çıkarılmışdır. İlk nushası 1910 (rumî 1326) yılı mart ayında çıkm...

İkinci Sultan Abdülhamidin son saltanat yıllarında “Kütübhânei İslâm ve Askerî” sâhibi İbrahim Hilmi Bey tarafından çıkarılmış resimli bir donanma mecmuasıdır, Türkiyede çıkmış ilk donanma mecmuasıdır; arşivimizdeki ilk nushası hicrî 1320 (Milâdî 1902-...

Çekdiriler ve kalyonlar devrinde korsan tâkibine çıkan Donanmâyi Hümâyun gemileri sefer dönüşü İstanbul Limanına girerken direklerini asılmış korsan cesedleri ile donatırdı. Yakalanan liman korsanları da, limanda, yahud Tersâne önünde bir harbgemisinin...

“Kar (Buz) içinde döndürülmekle buz hâline geçirilmiş limonata, şerbet ve şekerli süt ki yazın serinlik vermek için yenilir; limonlu, vişneli, kayısılı, çilekli, kaymaklı dondurma” (Türk Lugatı). Eski türk usûlü ile dondurma yapmanın târifi bu İstanbul...

1934 Beledye Şehir Rehberine göre Büyük Adanın sokaklarından, adanın kuzey-doğu bölgesinin iç kısmında Gazimihal Sokağı ile Güzeller Sokağı arasında uzanır; yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (ocak 1967).

Asıl adı ile Sultan Süleyman Hamamı; Süleymaniyede Süleymâniye Camii Külliyesinin hamamıdır, yakınında bulunan bir sıra demir dökmeci dükkânına nisbetle halk ağzında Dökmeciler Hamamı adı ile anıla gelmişdir; Mimar Sinanın eseri bir tek hamamdır; evi d...

Amerikalı sinema, tiyatro ve televizyon aktörü; aslı beyaz rusdur; 1916 da New York eyâletinin Amsterdam kasabasında doğmuş, tahsilini St. Laurence Üniversitesinde tamamlamış, İkinci Dünya Harbinde Amerikan Donanmasında vâzife görmüş, harbden sonra da ...

“Mâdenleri eritip hazırlanmış kalıba dökerek muhtelif şeyler yapan sanatkâr, dökümcü; pirinç dökmecisi, hurûfât (matbaa harfleri dökmecisi, heykel dökmecisi” (Kaamûsu Türkî). Yüz yıllar boyunca Türkiyede bu sanatın merkezi İstanbul şehri olmuşdur. İsta...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eminönü kazâsının Bayazıd nâhiyesinin Süleymâniye El-mâruf Mahallesi sokaklarından; Mimar Sinan Caddesi ile Siyavuşpaşa Sokağı arasında uzanır, Samancı Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 B. Ş. R. Pafta 4/no.45). Mimar S...

Haliç Fenerinin Molla Aşkî Mahallesi sokaklarından; Molla Şâkir Sokağı ile Demirhisar Caddesi arasında uzanır; Sinan Ağa Çeşmesi Sokağı, Püskülcü Sokağı, Esnaf Loncası Caddesi, Kırkanbar Sokağı ve Mahkemealtı Sokağı ile kavuşakları vardır (1934 Belediy...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eminönü kazâsının Bayazıd nâhiyesinin Süleymâniye El-mâruf Mahallesi sokaklarından; Mimar Sinan Caddesi ile Fetvâ Yokuşu arasında uzanır (1934 Belediye Şehir Rehberi Pafta 4/no. 45). Mimar Sinan Caddesi tarafından gel...

Kalender meşreb şâirler tarafından “Şehrengiz” adı verilen manzum risâlelerle medhedilen esnaf güzelleri arasında Dökmeci civanlarına da rastlanır; şehrengiz yollu yazılmış “Hûbannâmei Nevedâ” isimli manzum mecmuada Dökmeci civanı şu beyitlerle övülmüş...

Geçen asır sonralarında esnaf güzellerinden bir delikanlı; Sürûri’nin bir kasîdesinde şu beyit ile övülmüşdür : Dökmecizâdeye arz eyliyerek sûzü güdâz Şunda bir kaalıbı rasla dili sûzan dökülür.. Tamâmen muhayyel, yarı uryan çalışan bir dökmeci civâ...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kasımpaşanın Kod Mehmed Efendi ve Kaptan Mahallesi arasında sınır yoldur, her iki başı da Kulaksız Caddesi üzerinde olup yılan kaavî uzanan uzun bir sokakdır (1934 B. Ş. R. Pafta 16/187 ve 188); yerine gidilip şu satı...

Şilte, yorgan ve yastıkdan mürekkeb yatak” (Türk Lugatı); Tanzimat devrine kadar döşek, İstanbulda müslüman türk evlerinde yerde, yahud bir sedir üstünde yapılırdı; bu yer döşekleri yatma zamanında yapılır, ve sabahleyin toplanarak bir yüklük (Büyük dö...

1890 ile 1895 arasında Beyoğlunda meşhur eğlence yerlerinden Konkordiya Tiyatrosunda opera aryaları ve şarkılar söyleyerek İstanbul halkından fevkalâde rağbet görmüş May, Mary, Margaret ve Magdalena adında dört ingiliz kızıdır ki Konkordiyada altı ay k...

Hicrî 1220 (M. 1805 - 1806) yılında İstanbul limanına dört direkli bir fransız firkateyni geldi; gemiciliğin yelken devrinin sonlarında fransız tezgâhlarında yapılmış çok güzel bir gemi, yelkenli bir transatlantikdi ;gemiyi Yalı Köşkünden seyreden, ve ...

Bir kadın entârisi çeşidinin adı (Bakınız : Entâri). Basit bir entârinin gövde kısmı, ön ve arka, iki parça olarak kesilir, ve yandan birer dikişle eklenirler. Entârinin belden aşağı kısmı bolca yapmak için iki yan dikişi arasına kendi kumaşından üçgen...

1934 Beledye Şehir Rehberine göre Kasımpaşanın Küçükpiyâle ve Camii Kebir mahallelerinin sokaklarından; Mutbakkapusu Caddesi-Değirmen arkası Sokağı ile Kasımpaşa Muvakkithâne Sokağı arasında uzanır; Çaydanlık Sokağı, Kasımpaşa Mescid Sokağı, Tabakhâne ...

Halk ağzı deyim; bir kadının çocuk doğurur iken ölümü üzerine o evin hâlini tasvir yolunda söylenirdi; doğum ve lohusa için aylarca yapılan hazırlıklar, bu arada hazırlanmış lohuşa döşeği sâhibsiz kalır, evin ölen kızını veya gelinini hatırlatacak o şe...