Kalender meşreb bir bektâşi şâir, aslı Mostarlı idi; 1266 (1849-1850) da doğmuş, 1282 (1865) de onbeş yaşlarında İstanbula gelmiş, kırk yıldan fazla Merdivenköyündeki Şahkulu tekkesinde yaşamış, bağçıranlık ve hamamcılık yapmış, 1917-1918 arasında Mısı...

Geçen asır sonlarında çalgılı kahvehânelerin namlı semâi, destan ve ayaklı mâni okuyucularından; Osman Cemal Kaygılı: “Çalgılı kahvehâne işleten Galib Ağa adında biri varmış, fırsat buldukca asâletinden, paşa torunu olduğundan bahsedermiş; bir gün Ferd...

Onsekizinci Yüzyıl şâirlerinden; İstanbulludur; sadırâzam Râmi Mehmed Paşanın kapusundan yetişmişdir. Râmi Mehmed Paşanın dâmâdı olan Mırzâzâde Salim Efendi kendi adına nisbetle anılan şuerâ tezkiresinde bu zât için: “erbâbı meârifden hoş sohbet, pür m...

“Sinema ve tiyatro san’atcısı, asıl adı Fikriye Dulrul’dur; 1937 de Edremitde doğdu, Üsküdar Paşakapusu orta okulunu bitirdi, Sevda Ferdağ’ın ablasıdır, evlenip ayrılmışdır; sinemaya girmeden önce bir süre tezgâhdar olarak çalışmışdır; ilk filmi 1952 d...

“Ulemâdan ve nakşibendiye şeyhlerinden; aslı Turgudluludur, tahsilini İstanbul’da tamamlamış, bir ara Kasaba müftülüğünde bulunmuş, hacca gittiğinde Mekke’de nakşibendiye büyüklerinden Hindli Mehmed Can Efendiye intisâb ederek ahzi hilâfet etmiş, İstan...

“Tiyatro san’atçısı, 1942 de İzmirde doğdu; Ankara Devlet Konservatuvarı Bale Bölümünü bitirdi; tiyatro san’atcısı Ayfer Feray’ın küçük kardeşidir. 1970 de henüz evlenmemişdi. İlk oyunlarını amatör sahnelerde oynadı, profesyonel olarak ilk defa Oda Tiy...

(Hafif batı müziği solisti, 1947 de İstanbulda doğdu, ünlü ses sanatkârı Müzeyyen Senar’ın kızıdır, lise mezunudur, Fransızca ve İngilizce bilir, duldur. San’at hayatına 1967 de annesinin teşviki ile başlamışdır, kulüblerde şova çıkmaktadır” (San’atcıl...

1958 yılında bir yaz günü Köprüden Adalara giderken vapurdan denize düşen 17-18 yaşlarında Mehmed Gökçınar adında hâneberduş bir oğlanı peşinden denize atlayıp ölümden kurtarmış fekâr bir bahriye neferi; ayakdaşları arasında “Mektebli”, “Bitik” (Âşık),...

Aşağıdaki hal tercemesini geçen asrın ilk yarısında yazılmış olduğunu tahmin ettiğimiz bir risâleden alıyoruz: “Dellâk Ferhad nam civan ki dudimâni bektâşiyandan Serturnaciyan Kara Mustafa Ağanın çehrelisi, Ellidokuz (Üsküdar muhafazasına memur 59. Ort...

Büyük bir sanatkâr; radyo takdimcisi, film dublörü ve aktörü; dublör olarak bilhassa “Lorel” ve “Hardy” adında iki komedi aktörünü taklidi imkânsız gaayetle şirin çetrefil bir Türkçe ile konuşturması bir ibdâ hârikası bilinmişdir. 1904 de Kilidbahirde ...

Geçen asır sonlarının namlı tulumbacılarından; Üçüncü Dâire Sandığı uşaklarındandı; gaayet iri bir adamdı; bir seyyar gazyağcı merkebini iddia üzerine ön ve ard ayaklarını kocaman pençelerine alıp havaya kaldırdığını gördüm; ayakları da öylesine iri kı...

Geçen asır sonları ile asrımız başında yaşamış İstanbul mûsevilerinden ünlü bir avukat ve duygularını Türkçe terennüm etmiş bir şâir; hayatı hakkında bilgi edinemedik; ilk şiir kitabı olduğunu tahmin ettiğimiz “Ebri Bahar” 1904-1905 arasında basılmışdı...

Geçen asır başlarında namlı pehlivanlardan, asıl adı bilinmiyor, haltercemecesine de rastlanmadı. Saray mensublarından “Kozbekcisi” lâkabı ile tanınmış ve yine asıl adı bilinmeyen diğer bir pehlivan ile yapdığı bir güreş üzerine devrin şâirlerinden End...

Onaltıncı asır sonlarında yaşamış ve kardeşi Hacı İlyas ile birlikde Üsküdarda Tabaklar Mescidini yaptırmış bir hayır sahibi; asılları Konyalıdır, İstanbul’a geldikleri sırada Üsküdar’da Eskivâlide Camii inşâ ediliyormuş, o yapıda çalışmışlar, büyük ca...

“Onaltıncı asır vezirlerinden Koca Kasım Paşanın azadlı kölesi, Kasımpaşa’da Karanlık Mescidin bânisi (B.: Karanlık Mescid); hacca giderken yolda ölmüşdür; mescidin mihrabı önündeki kabir akrâbasından bir zâtındır” (Hadikatül Cevâmi).

Âşıkpaşa Camii civârında Hacıferhad Mescidinin bânisi; hayatı hakkında başka kayde rastlanmadı (B.: Hacıferhad Mescidi). Bibl.: Hadikatül Cevâmi, I.

Geçen asrın ilk yarısında yaşamış bir Ermeni saz şâiri, asıl adı bilinmiyor; Ermeni harfleri ile Türkçe olarak kaleme aldığı “Hûbânı Cânım İstanbul” nâmında bir eseri vardır ki müellif kalemi ile el yazması ve tahmin ediyoruz ki yegâne nüshası kütabhân...

Onaltıncı Yüzyılın ikinci yarısında ünlü Osmanlı vezirlerinden; Üçüncü Sultan Murad ile Üçüncü Sultan Mehmed zamanlarında iki defa sadırâzam oldu! Arnavud asıllıdır, “Kara Ferhad Paşa” diye de anılır; memleketinden çocukluğunda devşirme oğlan olarak ge...

Hicrî 1289 (M. 1872) yılında basılmış “Letâifi Elgaz” adlı müellifi meçhul bir bilmece risâlesinin bizdeki nüshasının 16 ve 17. sayfalarının çerçeve içinde bulunan methinin etrafına el ile yazılmış manzum ve mensur bir nota göre İstanbul’da fes kalıpcı...

Fatih İlçesi nahiyesinin Hüsambey mahallesi yollarından, Naciömerpaşa Sokağı ile Ferhadaağa Sokağı arasındadır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 6/65). Bir araba rahat geçebilecek genişlikde, kabataş döşeli, yaya kaldırımlı bir sokakdır; ikişer üçer ...

Fatih ilçesinin merkez nâhiyesinin Hüsambey Mahallesinin yollarından; Naciömerpaşa Sokağı ile Ferhadağa Mekteb Sokağı arasında tek dirsekli bir sokakdır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 6/65). Bir araba rahat geçecek genişlikte, kabataş döşelidir; i...

Zamanımızda yeri arsa hâlinde yıkılmış ve kiliseden çevrilme bir mescid olan Sekbanbaşı Mescidinin vâkıfı. Fatih Sultan Mehmed devri yeniçerilerinden olup ocakda sekbanbaşılığa kadar yükselmiş olan Ferhad Ağanın kabrinin nerede olduğu bilinmiyor (B.: S...

İstanbul’da ondokuzuncu yüzyıl sonlarında Ömer Ağa adında birinin kölesi, genç yaşında ölümüne devrin ünlü şâirlerinden Sürûrî şu tarih kat’asını yazmışdır: Abdi memlûki Ömer Ağanın Genc iken göçdü cihandan feryâd Tilhii hicr ile târih didi “Cânı şîri...

Fazlipaşa Sarayı civârında, Divanyolu Civârında Asmalı Mescidin bânisi, kabri de mescidinin mihrab duvarı önünde idi; Hadikatül Cevâmi de Fatih Sultan Mehmed’in hizmetkârlarından olduğu yazılıdır, hayatı hakkında başka kayde rasnlanmadı (B.: Asmalı Mes...