Type
15617
10516
6147
723
683
621
492
79
70
68
Encyclopedia

FERMAN
“Farscadan alınmış isim; emir, buyruk, hüküm; pâdişahın emri, hükmü yazılı kâğıd” (Türk Lûgatı).
Bu isme nisbetle “Fermanlı”, halk ağzında iki ayrı ve zıd mânâda kullanılır:
1. Büyük, nüfuzlu hâmileri, yahud efendisi tarafından aşırı derecede şımartılm...
Encyclopedia

FERMON (Jak)
Ankara Devlet Operası sanatçalarından; 1928 de İstanbul’da doğdu; kültürlümusevî ailesinin evladıdır; 47. İlkokulda, Beyoğlu Orta Okulunda okudu, 1948 de Beyoğlu Lisesini bitirdi, İstanbul Konservatuvarından mezun oldu ve 1952 de Ankara Devlet Operasın...
Encyclopedia

FERRUH (Çullu)
Onaltıncı yüzyılda yaşamış namlı kemankeş pehlivanlardan; İstanbul Okmeydanında Çizmeci Menzilinde rekor kırmış ve taş dikmişdi (B.: Çizmeci Menzili, cild 8, sayfa 4044); 1555 de îdam edilen sadrâzam Kara Ahmed Paşanın kullarındandı (B.: Ahmed Paşa, Ka...
Encyclopedia

FERRUH AGA
Ferruh Kethüdâ diye de anılır, Balatda Balat Camiinin bânisi; Kanuni Sultan Süleymanın sadırâzamlarından Semiz Ali Paşanın kethüdâsı idi; hayatı hakkında başka kayde rastlanmadı, kabri camiinin haziresindedir (B.: Balat Camii, cild 4, sayfa 1965).
Encyclopedia

FERSAN (Refik)
Çağdaş türk musikisinin büyük sîmâlarından, bestekâr ve tanbur icrâkârı, üstâd musiki muallim; 1893 de İstanbulda doğdu, Mâliye Nezâreti Düyûni Müteferrika müdürü ve Siyavuş Paşa ahfâdından Mehmed Şemseddin Beyin oğludur, annesinin adı Makbûle Hanımdır...
Encyclopedia

FERSOY (Orhan Cemal)
Ünlü avukat ve siyâset adamı; Türkiyenin siyasî kaderi üzerinde sesinin dikkatle dinlenmesi kanısında bulunduğumuz Türkiye Millî Talebe Federasyonu kurucularından; Türkiye Adliyesi tarihinde bir ihtilâl mahkemesi olarak unutulması imkânsız İstanbulda Y...
Encyclopedia

FERRUH EFENDİ (İsmail)
Onsekizinci Asır sonu ile Ondokuzuncu Asır başında yaşamış edib ve filosof, çağının hakiki aydınlarından; derin bilgisi kadar zerâfet ve nüktedanlığı ile tanınmış bir sîma; mâliye kaleminden yetişmişdi, üçüncü defterdarlık da bulundu, Londraya elçilikl...
Encyclopedia

FERSAN (Fâhire)
Üstad ve kemençe icrâkârı, müsikişinas kadınlarımızın büyük şöhretlerinden bir hanımefendi; 1900 de İstanbulda doğdu, İkinci Sultan Abdülhamidin mâbeyincisi Fâik Bey ile Şem’inur Hanımın kızı, Tanbûrî üstâd Refik Fersanın zevcesi (B.: Fâik Bey, Mâbeyin...
Encyclopedia

FERRUHNİHAL HANIM ÇEŞMESİ
Aksarayda Muradpaşa Sülüklü Caddesi üzerinde Softa Sinan (Eğriminâre) Camii harâbesi yanında bir küçük ve susuz çeşme idi; kitabesi şudur:
Bu çeşmei ra’na Salih Zeki Beyin mâderi şefiki ve Tepedelenli Kâmilin validei râniyesi merhume, Ferruh Nihal Han...
Encyclopedia

FERRUHKÂHYA SOKAĞI
1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fâtih Kazâsının Fener Nâhiyesinin Balat Karabaş ve Molla Aşkî mahallelerinin müşterek yollarından; Molla Aşkî Mahallesinde meydanımsı bir beşyol ağzı ile Balat Karabaş Mahallesinde Demirhisar Caddesi arasında uzanır; ...
Encyclopedia

FERRUHKETHÜDÂ TEKKESİ
Üsküdarlı Ahmed Münib Efendinin Mecmuai Tekâye isimli risâlesindeki kayde göre Balatda Balat Camii avlusunda bir Sünbülî dergâhı idi, âyin günü cuma idi; risâlenin neşredildiği 1307 (M. 1889 - 1890) yılında yıkılmış, yeri arsa hâlinde idi.
Encyclopedia

FES
“Kuzey Afrikanın batısında Fas şehrinde îcâd edilmiş kırmızı renkli bir baş kisvesidir; bütün Osmanlı memlekeketlerinde ve diğer bâzı müslüman memleketlerinde yayılmış, giyilmişdir” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsî Türkî).
“Fas şehrinde îcâd edilmiş mâruf baş ...
Encyclopedia

FERTEK MEYHÂNESİ
Eminönü Balıkpazarının namlı bir meyhânesi, en parlak zamanı 1890 ile 1908 arası, İkinci Sultan Abdulhamid devrinin son yıllarına rastlar. Aslında gaayet büyük bir şarab ve rakı deposu idi; o devrin en âlâ rakıları olan Tekirdağının Mürefte (meyhânesi ...
Encyclopedia

FERYÂDÎ (Manastırlı Mustafa)
Geçen asır sonlarında yaşamış bektâşî bir halk şâiri; İstanbula bir vâli paşanın uşağı olarak gelmiş, kaşı gözü hoş ve eli ayağı düzgün genç olduğu için İstanbuldaki konağın harem halkı için tehlikeli görülmüş, paşasının aşırı iltifâtı da dedikodu olun...
Encyclopedia

FERTİK, FERTİGİ ÇEKMEK
Yakın geçmişde dilimize almancadan girmiş ve zamanımızda atık unutulmak üzere olan halk ağzı bir deyim, “Gitmek”, “Kaçmak”, “Savaşmak”, “Ölmek” anlamlarında kullanılırdı; “Fertik” almancada “bitti”, “son” demektir.
F. Devellioğlu “Türk Argosu” isimle e...
Encyclopedia

FERYÂL (Neyyir)
Onsekizinci Yüzyıl sonları ile Ondokuzuncu Yüzyıl başında yaşamış bir köçek; şu bûselik şarkı ile övülmüşdür:
Nevresîde bir güli âl
Bezmi hassa geldi derhal
Sordum ol gonce gül kimdir
Dediler kim Neyyir Feryâl
Neyyir Feryâl eyleme âl
Gönlüm oldu sana ...
Encyclopedia

FERVE
“Aslı arabca isim: Kürk kaplanmış esvab” (Hüseyin Kâzım, Büyük Türk Lûgatı): M. Zeki Pakalın da “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli eserinde Ferve maddesinde bu târifi aynen almakla yetiniyor.
Ferve kürk kaplı esvab değildir; kürk olacak post...
Encyclopedia

FERTEK RAKISI
Geçen asır sonlarında Türkiyenin en âlâ rakısı; Konyanın Niğde kazasının Fertek nâhiyesinde yapılırdı; kaç alkol derecesinde olduğu tesbit edilemedi, toptancı tüccarı tarafından İstanbula getirildiğinde gazetelere ilân verilir ve İstanbul halkına nered...
Encyclopedia

FERVEİ BEYZÂ
Osmanlı Sarayı ağzı bir terimdir, Pâdişahın şahsında temsil edilen devlete sadâkatle hizmet eden veya etmesi istenen kimselere madalya ve nişan yerine elmaslı sorguçlar, hancerler, kılıçlar ve en alâsından kürkler verilirdi, bu arada “Fervei Beyzâ” da ...
Encyclopedia

FERYÂDI ANDELÎB
“Bülbülün Feryâdı”; İstanbulda aydın tabaka arasında, bülbüllerin ötmeye başladığı ilkbahar karşılığı kullanılmış bir deyim; artık kullanılmıyor; aşağıdaki beyit Süleyman Nahîfî’nindir:
Agaazı nâle itse nola cânı bîşekib
Oldu resîde mevsimi feryâdı an...
Encyclopedia

FES, FESCİ DÜKKÂNLARI
Boy boy ve cins cins fesler perâkende olarak tuhâfiye mağaza ve dükkânlarında, müstakil fesci dükkânlarında ve fes kalıbcılarında satılır, fes püskülü de oralardan alınırdı. Geçen asır sonlarında, 1880 ile 1890 arasında Tunus feslerinin, o memleket hal...
Encyclopedia

FES, FES KALIBLARI, KALIBCILARI
1925 de Türkiyede fes giymenin yasak edildiği Şapka Kanunu ile kalkdılar; fes kalıbları, memleketimizin yakın geçmişde kullanılmış eşyalarından biri olarak artık müzelerde veya antikacı dükkanlarında görülmektedir.
Fes kalıbları, feslerin çeşidine göre...


