Onyedinci asır ortasında yaşamış kaptan - armatörlerden; “Karamürsel” denilen tipde bir geminin sâhibi idiq büyük Türk muharriri ve seyyahı Evliyâ Çelebi üçüncü seyahatı olan Trabzon seyahatına hıcrî 1050 yılının cemâziyelevvelinde (ağustos 1640) Unkap...

Hasköyde Keçecipîri mahallesinde alt başı Hasköy caddesinde tek dirsekli bir çıkmaz sokakdır. Küskücü Sokağı ile bir kavuşağı vardır. (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 17/189). Hasköy Caddesinden gelindiğine göre genişce bir toprak yol olarak başlar....

Haliç yalısında Hasköyün yollarından, Piriçavuş ve Sütlüce mahalleri arasında sınır sokakdır. Bir ucu Turşucu Hüseyin, Turşucu Çeşmesi ve Çopur sokakları ile dört yol ağzı yapar, öbür ucu İç bostan Sokağına bağlanır; Kudüm Sokağı ve Misket Sokağı ile k...

Üsküdarın Nuhkuyusu semti sokaklarından; Nuhkuyusu Caddesi ile Karamanoğlu Sokağı arasında uzanır; Fıçıcırüstem ve Mantar sokakları ile dörtyol ağızları yaparak kesişir. Bozulmuş paket taşı döşelidir. İkişer katlı ahşab evler arasından geçer; birkaç tâ...

Üsküdarın Selâmsız semti yollarından, Kerpiçhâne Sokağı ile Babacan Sokağı arasında uzanır. Ekmekcibaşı Sokağı ile kavuşağı vardır (B.: 1934 B. Ş. Rehberi, Pafta 27/Selâmsız). Bozuk toprak yoldur, beton binâlar arasından geçer, birkaç yeni apartıman da...

“Şam fıstığının içi renginde, açık yeşil; bu renkde olan kumaş” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî). Dilimizde, bir güzel yüze bakarak göze ve gönül eğlendirmeye “yeşillenme” denilir, ferâce devrinde, bu yönden ilgiyi üzerlerine çekmek isteyen hafif meşreb...

Yukarı Boğazda Sarıyerin yollarından, bu köyün gerisinde ve Yenimahalle tarafında Orta çeşme Caddesi ile isimsiz bir yol arasında uzanır; Hacımahmud ve Selimağa sokakları ile kavuşakları vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 23/Sarıyer); yerine gi...

Yukarı Boğazda Beykoz yakınında “Burun” adı verilmesinde tereddüd edilecek kadar önemsiz bir kıyı çıkıntısının adı, sâdece balıkcılar arasında Beykoz Dalyanının sınırını tesbit için kullanılmış ve onlarca bilinmiş bir mevkidir, Beykoz Dalyanının sınırı...

Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış yahudi asıllı bir köçek oğlan; Enderunlu Fâzıl Bey tarafından “Çenginâme” isimli eserinde şu kıt’a ile bahsedilmişdir: Fıstığın cismi belî fıstıkdır Tab’ı fındıkcı gözü açıkdır Çeşmi bâdâmı belî kancıkdır Koz kırar...

Halk ağzı deyim; bir güzel gencin vücud düzgünlüğünü tasvir yolunda kullanılır, ne zayıf ve ne de aşırı derecede toplu, en zarif şekli ile sihhatli vücud yapısı anlamına gelir. Aşağıdaki beyit Âşık İbrahimindir: Fıstık misâlidir vücûdi pâki Demişdir h...

Kandilli sırtlarında eski ve meşhur bir mesîre; Boğaza karşı fevkalâde bir nezâreti vardı. Zamanımızdaki durumu tesbit edilemedi, rivâyete göre gece kondularla mahalleleşmişdir.

Beylerbeyinde, köyün, Beylerbeyi Sarayı arkasından Burhâniyeye doğru uzanan gerilerinde kendi adını taşıyan Fıstıklı Mescid Sokağındadır. Tahsin Öz “İstanbul Camileri” isimli eserinde şunları yazıyor: “Bânisi Emin Efendi (1261) 1845 de vefat ettiğine g...

Beylerbeyinde Fıstıklı diye mevkîde çok eski bir namazgâhdı, İstanbulun fethinden evvel, Boğazın Anadolu yakasının tamamen türkler eline geçdiği sırada kurulmuşdu. Bir ara hünkâr imamlığında bulunmuş Hâfız Emin Efendi bu mevkîde bir mescid yapdırdığınd...

Üsküdarda İhasâniye semti sokaklarından; İhsâniye Sokağı ile İhsâniye İskelesi Sokağı arasında uzanır doksan derecelik dirsekle kırılmış bir yoldur, kabataş döşelidir, dirsekden İhsâniye Sokağı ile olan kavuşağı arasındaki kısmı dikce bir yokuşdur. Üçü...

Beylerbeyinde Şehbazyiğit sokağında Burhâniye sırtlarına doğru uzanan bir sokakdır; üzerindeki evler ve o mevkideki Fıstıklı Mescid ve aynı adı taşıyan eski namazgâhla ile birlikde 1969 da istimlâk edilmiş ve kurulacak olan Boğaz Köprüsünün çevre yolla...

Beşiktaşın Mecidiye Mahallesi yollarından, Fıstıklı Köşk Sokağı ile Ortaköy Kabristan Sokağı arasında uzanır (1934 B. Ş. Rehberi, pafta 20/178). Bir araba geçecek genişlikde, kabataş döşeli bir aralık yoldur, ikişer katlı ahşab, teneke kaplı evler aras...

Beşiktaşın Mecidiye Mahallesi yollarından; Ortaköyün gerilerinde olup Çopurahmed Sokağı ile Çevirmeci Bokağı arasında uzanır; Fıstıklı Köşk Aralığı, Yerebakan Sokağı ve Mütevelli İbrahim sokakları ile kavuşakları vardır (1934 B. Ş. Rehberi, Pafta 20/17...

Geçen asır başlarında boğaz içinde Çubuklu sırtlarında bir mesîre idi, sonra Mısır Hidivi Abbas Hilmi Paşa tarafından satın alınarak Çubuklu üstündeki meşhur “Hidiv Köşkü” yaptırıldı. Son yeniçerilerden ve kalender halk şâiri Çardak Kolluğu Çorbacısı G...

Üsküdarın meşhur bir sibyan mektebi idi. Şehrengiz yollu yazılmış “Hûbannâmei Nevadâ” isimli manzum risâlede bir mekteb kalfası övülür iken o gencin adı yazılmayarak bu mektebin ismi geçer: Cennet kaçkındır mekteb kalfası Mürekkeb yalamış civanın hası...

Kadıköyünde Hünkârimamı semti sokaklarından; Söğüdlüçeşme ile Haydarpaşa arasında demir yolu yarması üstünde, Haydarpaşaya doğru giderken sağ tarafda, yarma ile Kısrak Sokağı arasında uzanır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 29/Hünkârimamı). Yerine g...

Yukarı Boğazın Rumeli yakasında Büyükdere bir kaynak suyu. Geçen asır sonlarındaki İstanbul hayatı üzerine sohbet yazıları ve romanları ile tanınmış Sermed Muhtar Alus, Sarıyer Sularına dâir bir yazısında, Kestâne, Fındık, Çırçır ve Hünkâr sularını say...

Beykozda Yalıköyünün yollarından; Ekmekcibayırı Sokağı ile Seyrek Serviler Sokağı arasında uzanır, İshakağası Caddesi ve Bahâratcı Sokağı ile dört yol ağızları yaparak kesişir (1934 B. Ş. Rehberi, Pafta 24/Yalıköyü). Ekmekçi Sokağı tarafından gelindiği...

XIX. Yüz yılın ilk yarısında yaşamış bir köçek oğlan; Enderunlu Fâzıl Bey “Çenginâme” ismindeki meşhur eserinde bu delikanlı için şu kıt’ayı yazmışdır: Oduna benzer o Eski Fidan Meyvei vaslı çürükdür el’an Diyemem âna fidan bir orman Çınar olmuş nice ...

XIX. yüzyılın ilk yarısında yaşamış bir köçek oğlan; Enderunlu Fazıl Bey “Çenginâme” isimli meşhur eserinde (B.: Çenginâme, cild 7, sayfa 3845) bu delikanlı için şu kıt’ayı yazmışdır: Hoş Fidanın o çubukcu güzeli Geçme o dilberi o ince beli Yâsemen ka...

Yukarı Boğazın Rumeli yakasında Büyükderenin yollarından; Rumeli yakasının sâhil boyunca uzanan anayolunun bir parçası olan Çayırbaşı Caddesi ile Azatlı Sokağı arasında bir aralık sokakdır (1934 Belediye Şehir Rehberi, Pafta 23/Büyükdere); yerine gidil...